facebook RSS # #

22.09.2017 04:48

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2016-09-30 14:08       aktualizacja: 2016-10-01 06:50       Aktualności
  A A A

Wspólna korzyść. Specyfika projektów partnerstwa publiczno-prywatnego

Wspólna korzyść. Specyfika projektów partnerstwa publiczno-prywatnego
Projekty PPP powinny łączyć
wymiar komercyjny ze społecznym
Fot.Fotolia
Projekty PPP łączą wymiar komercyjny wyrażony w ekonomicznych korzyściach dla inwestora prywatnego z wymiarem społecznym.

Istotą przedsięwzięć realizowanych w formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) jest włączenie sektora prywatnego w sferę przedsięwzięć publicznych, które przyniesie korzyść nie tylko podmiotom bezpośrednio zaangażowanym w prowadzenie działalności, ale przede wszystkim finalnym odbiorcom usług.

Projekty PPP łączą wymiar komercyjny wyrażony w ekonomicznych korzyściach dla inwestora prywatnego z wymiarem społecznym oznaczającym odpowiedni poziom zaspokojenia popytu na daną usługę komunalną, bądź odpowiednie zagospodarowanie infrastrukturalne terenu. Włączenie tej metody w planowanie, finansowanie i realizację inwestycji przez JST pozwala na pozyskanie dodatkowych środków finansowych.

Problematyka partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce uregulowana jest dwoma odrębnymi aktami prawnymi: ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, Dz. U. z 2009, nr 19, poz. 100 ze zm.), która zastąpiła wcześniejszą z 2005 r. (Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, Dz. U. z 2005, nr 169, poz. 1420) oraz ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi, Dz. U. z 2009, nr 19, poz. 101 ze zm.).

W dniu 5 września 2016 r. sejm uchwalił ustawę o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (druk sejmowy nr 752) jednocześnie przekazując do prac w senacie. Nowa ustawa wprowadza przejrzyste zasady zawierania umów koncesyjnych, które są zgodne z prawem unijnym. Wdraża ona do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z 26 lutego 2014 roku w sprawie udzielania koncesji (tzw. dyrektywa koncesyjna). Nowa ustawa zastąpi obowiązujące przepisy prawne z 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi.

Obowiązujące jeszcze ustawy: o partnerstwie publiczno-prywatnym i koncesji na roboty budowlane lub usługi doprowadziły do stworzenia w Polsce środowiska prawnego umożliwiającego realizację projektów publicznych we współpracy z sektorem prywatnym.

Liderem na europejskim rynku PPP jest Wielka Brytania, która osiągnęła 48% wartości rynku PPP w Europie, wyprzedzając Francję (30% wartości rynku PPP). W 2015 r. do czołówki państw dołączyła Turcja, gdzie liczba projektów wyniosła 7 (w 2014 r. były 3) zaś wartość realizowanych projektów sięgnęła 9,2 mld EUR (w 2014 r. 3,5 mld EUR). Łącznie w krajach Europejskich wartość projektów PPP, które osiągnęły finansowe domknięcie wynosiła w 2015 r. 15,6 mld EUR (w 2014 r. 18,7 mld EUR) (EPEC, Market Update. Review of the European PPP Market, April 2016, s. 1).

Najnowsze dane z lat 2009-2016 dotyczące Polski wskazują, że podpisanych zostało 101 umów PPP (włączając koncesje) na łączną wartość 5,5 mld PLN. Cechami charakterystycznymi polskiego rynku PPP (z wyłączeniem projektów autostradowych) są małe projekty (74% poniżej 50 mln PLN), realizowane głównie w procedurze koncesyjnej (62%), z których większość realizowana jest przez samorządy i jedynie 1/5 postępowań PPP kończy się podpisaniem umowy PPP (P. Szaciłło, Perspektywa finansowania PPP w Polsce, Bezpieczne finansowanie rozwoju, Seminarium II - Obszar infrastrukturalny (kapitał-dług) 23 czerwca 2016, s. 3).

Na tym tle wartość wskaźnika skuteczności (mierzonej stosunkiem podpisanych umów i opublikowanych ogłoszeń) dla polskiego rynku PPP pozostaje niska i wynosi 27,3% (na świecie średnia to ponad 50%). Oznacza to, że w Polsce tylko nieco więcej niż co czwarte ogłoszenie skończyło się podpisaniem umowy (K. Sobiech-Grabka (red.) I. Herbst, Przegląd przedsiębiorstw na rynku PPP w Polsce, Warszawa, grudzień 2015).

Ponadto kształt polskiego rynku PPP istotnie odbiega od kształtu rynków europejskich i światowych. Decydują o tym następujące względy: niemal całkowity brak projektów realizowanych przez władze publiczne szczebla krajowego (wyjątek stanowi zaledwie jeden projekt PPP- Budowa Sądu Rejonowego w Nowym Sączu) oraz niską wartość projektów (dominacja małych wartościowo projektów będąca efektem dominacji na rynku PPP władz szczebla samorządowego) (Szerzej: D. Hajdys, Partnerstwo publiczno-prywatnego w samorządowej infrastrukturze drogowej w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, materiał w druku).

Poza tym rynek polski od światowego odróżnia struktura sektorowa (w Europie dominują projekty z obszaru edukacji, transportu, ochrony zdrowia, podczas gdy w Polsce przeważają projekty w sporcie i rekreacji oraz parkingach, a od 2012 roku obserwuje się zmianę struktury: m.in. wzrost liczby projektów w sektorze gospodarki odpadami i energetycznych) (EPEC, Market Update. Review of the European PPP Market, April 2016, s. 3).

Charakterystyka polskiego rynku PPP objawiająca się niską skutecznością w obszarze realizowanych umów w formule PPP determinowana jest różnymi czynnikami. Wśród kluczowych barier wymienia się (P. Szaciłło, Perspektywa finansowania PPP w Polsce, Bezpieczne finansowanie rozwoju, Seminarium II - Obszar infrastrukturalny (kapitał-dług) 23 czerwca 2016, s. 3):
? - czasochłonność procesu, wysoki stopień skomplikowania oraz kosztochłonność przygotowania projektów PPP,
? - brak przekonania i wiedzy o możliwości korzystania z usług doradców oraz metod i zasad współpracy z nimi, określenia sposobu i kryteriów ich wyboru,
? - zbyt małą liczbę pomyślnie zrealizowanych projektów oraz niedostatki w standardowej dokumentacji przetargowej i wzorach umów,
? - utrzymujący się stosunkowo niski poziom wiedzy i doświadczenia w zakresie PPP,
? - obowiązujące nadal negatywne stereotypy dotyczące współpracy pomiędzy sektorem prywatnym i publicznym,
? - przekonanie, że projekt PPP powinien generować dochody i nie obciążać budżetu podmiotu publicznego, aby był zgodny z interesem publicznym.

Wskazane czynniki hamujące udaną realizację projektów PPP przez sektor publiczny prowadzą do wniosku, że partnerstwo publiczno-prywatne nie powinno być postrzegane jako cel sam w sobie, lecz jako środek służący realizacji projektów i powiązanych z nimi usług publicznych. W praktyce formuła PPP nie zawsze znajduje zastosowanie, bowiem wyzwania są dla danego projektu zbyt poważne, by mógł on być przedmiotem zamówienia jako PPP, niemniej jednak należy podkreślić, iż udane programy PPP zawierają procesy umożliwiające sektorowi publicznemu identyfikowanie adekwatnych szans wynikających z modelu PPP.

Procesy te pomagają zagwarantować, że PPP są wykorzystywane jedynie wówczas, gdy mogą faktycznie dostarczyć najwięcej korzyści względem zaangażowanych kosztów w porównaniu z tradycyjnymi formami realizacji projektu (PPP - motywacje i wyzwania dla sektora publicznego Dlaczego i w jaki sposób, Europejskie Centrum Wiedzy PPP, sierpień 2016 r., s. 28), tzn. opartymi na przepisach prawa zamówień publicznych.

Iwa Kuchciak i Dagmara Hajdys

Źródło: Uniwersytet Łódzki
kkż/Serwis Samorządowy PAP
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.23