facebook RSS # #

25.09.2017 08:16

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2017-01-23 13:51       aktualizacja: 2017-01-23 17:03       Aktualności
  A A A

Zawiłe ścieżki. Rewitalizacja przestrzeni zdegradowanych „nowego rozdania”

Zawiłe ścieżki. Rewitalizacja przestrzeni zdegradowanych „nowego rozdania”
Fot. Fotolia
Obszary „nowej fali” rewitalizacji mają zróżnicowany charakter – są zwarte przestrzennie, rozproszone lub mieszane. Nie zawsze możliwe jest wskazanie jednego zwartego obszaru, bo nie zawsze ma to sens – pisze ekspert.

Publikujemy opracowanie Piotra Rzeńcy z Katedry Gospodarki Regionalnej i Środowiska Instytutu Gospodarki Przestrzennej na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Rewitalizacja została uznana za jedno z ważniejszych zadań lokalnej polityki rozwojowej na lata 2014-2020, a na jej realizację zaplanowano wydatki w wysokości ok. 26 mld złotych.

Samorządy, które chcą otrzymać wsparcie finansowe na te cele (w tym fundusze unijne), muszą wziąć udział w wojewódzkim konkursie, przedstawiając Instytucjom Zarządzającym Regionalnym Programem Operacyjnym właściwego województwa spójne oraz skoordynowane programy rewitalizacji.

Ich realizacja powinna przyczynić się do poprawy jakości życia lokalnej społeczności, zwłaszcza w obszarach szczególnie zdegradowanych. Wypracowanie Gminnych Programów Rewitalizacji jest więc ustawowym wymogiem dla tych samorządów, które chcą pozyskiwać zewnętrzne środki na odnowę miast lub terenów wiejskich.
Jednym z najbardziej newralgicznych punktów długotrwałej procedury składania projektów programów rewitalizacji jest delimitacja obszarów zdegradowanych i wyznaczanie docelowych obszarów rewitalizacji. Podstawową przesłanką tego etapu procesu jest optymalizacja i obiektywizacja doboru obszarów zdegradowanych.

Ustawa o rewitalizacji nie podaje konkretnych wskaźników, a jedynie badane sfery – społeczną, techniczną, gospodarczą czy funkcjonalno-przestrzenną, co pozwala trafnie wyodrębnić lokalną specyfikę negatywnych zjawisk w niezwykle różnorodnych przecież obszarach zdegradowanych. Pozostawiono również miejsce na pogłębioną analizę i precyzyjne wskazanie szczególnie zaniedbanych przestrzeni, przy jednoczesnym ograniczeniu obszaru rewitalizacji do 20 proc. powierzchni gminy i do 30 proc. ogółu mieszkańców.

Dzięki szerokiemu wachlarzowi wielopłaszczyznowych, odpowiednio dobranych wskaźników przestrzenie mające być poddane procesom rewitalizacji nie są „przypadkowe” i powinny reprezentować obszary rzeczywiście szczególnie zaniedbane i posiadające jednocześnie wyjątkowy potencjał dla przyszłego rozwoju całego organizmu miejskiego lub gminnego.

Można zaobserwować pewne tendencje w zakresie podstawowych metod wyznaczania docelowego obszaru (lub obszarów) rewitalizacji. Wykorzystuje się głównie metodę polegającą na budowaniu siatki pól podstawowych (tzw. grid) w formie kwadratów lub heksagonów (sześcioboków) o jednakowej powierzchni i przypisywaniu im wartości wskaźników.

Nieco rzadziej jako pola podstawowe stosowane są jednostki wyznaczane na podstawie podobieństw struktur funkcjonalnych i urbanistyczno-przestrzennych danego ośrodka. Które metody są lepsze i w konsekwencji niosą bardziej wymierne efekty? Obecnie jeszcze trudno ocenić trafność wyborów.

Obszary „nowej fali” rewitalizacji mają zróżnicowany charakter – są zwarte przestrzennie (przykładem może być LPR dla miasta Łódź), rozproszone (miasto Bytom) lub reprezentują formy mieszane (miasto Olkusz). Dostosowanie ich właściwości do specyfiki struktury funkcjonalnej i urbanistyczno-przestrzennej jednostek samorządu terytorialnego wydaje się logiczne. Nie zawsze możliwe jest wskazanie jednego zwartego obszaru, bo nie zawsze ma to sens, a ponadto nie zawsze jest to możliwe.

Przykład stanowi specyfika konurbacji śląskiej, w ramach której poszczególne miasta są mozaikami wielu (nie tylko przykopalnianych) osiedli mieszkaniowych, rozdzielonych terenami związanymi z przemysłem, terenami zielonymi czy obszarami pełniącymi funkcje rolnicze, co wymusza inną operacjonalizację delimitacji obszarów zdegradowanych.

Proces delimitacji obszarów zdegradowanych jest zaledwie skromnym fragmentem dłuższej procedury. Nie może więc dziwić wolne tempo składania gminnych, miejskich czy lokalnych programów rewitalizacji pod ocenę wojewódzkich IZ RPO. Na przykład w województwie łódzkim o środki na przygotowanie wniosków programów rewitalizacji wystąpiło dotychczas 36 jednostek samorządu terytorialnego, z czego 33 uzyskały wsparcie, 2 nie spełniły wymogów merytorycznych, a jedna gmina zrezygnowała z dotacji.

Jednocześnie do połowy grudnia 2016 r. zatwierdzono programy rewitalizacji jedynie trzech jednostek samorządowych – miasta Rawa Mazowiecka, gminy Wodzierady oraz miasta Łodzi, której program rewitalizacji okrzyknięto wiodącym i wzorcowym.
Piotr Rzeńca

Piotr Rzeńca - magister geografii społeczno-ekonomicznej, pracuje w Katedrze Gospodarki Regionalnej i Środowiska Instytutu Gospodarki Przestrzennej na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ. Zainteresowania naukowe: tematyzacja przestrzeni publicznych, innowacyjna gospodarka turystyczna, polityka rozwoju jednostek terytorialnych, analizy przestrzenne procesów społeczno-gospodarczych. Współautor opracowań strategicznych dla samorządów lokalnych z zakresu delimitacji obszarów zdegradowanych i obszarów rewitalizacji, pasjonat geograficznych systemów informacyjnych.

Źródło: Uniwersytet Łódzki
kkż/Serwis Samorządowy PAP
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.23