facebook RSS # #

25.09.2017 08:17

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2017-02-10 17:17       aktualizacja: 2017-02-10 17:29       Aktualności
  A A A

Ekonomia zasobów. Zasobooszczędne gospodarowanie może przynieść wymierne korzyści

Ekonomia zasobów. Zasobooszczędne gospodarowanie może przynieść wymierne korzyści
Fot. Fotolia
Zasobooszczędne gospodarowanie może stać się kluczowym obszarem aktywności władz lokalnych i przynieść wymierne korzyści – uważa ekspertka.

Publikujemy opracowanie Agnieszki Rzeńcy z Uniwersytetu Łódzkiego.

Problemy jakości środowiska oraz niedobory zasobów (wody, surowców mineralnych) są postrzegane jako uciążliwości i znane od początków osiedli ludzkich. W ostatnich latach uległy one jednak nasileniu i nabrały wymiaru globalnego.

Intensyfikacja realizacji zadań z zakresu ochrony środowiska, przede wszystkim poprzez rozwój infrastruktury ochrony środowiska, aczkolwiek słuszna, okazała się niewystarczająca w kontekście nawarstwiających się negatywnych zjawisk takich jak wzrost zanieczyszczeń (szczególnie niska emisja), spadek bioróżnorodności, chaotyczna urbanizacja i zawłaszczanie przestrzeni (również publicznej).

Polityka ochrony środowiska, traktowana w praktyce sektorowo, nie przyniosła niestety pożądanych efektów, a w obliczu nowych wyzwań i zagrożeń, dotychczas nie identyfikowanych w wielu regionach (bieda środowiskowa – environmental poverty – powodzie i lokalne podtopienia, smog, przerwy w dostawach prądu) okazała się nieskuteczna. Czy możliwa jest zatem reorientacja podejścia do kwestii środowiska przyrodniczego i jego ochrony w samorządach lokalnych?

Idea trwałego i zrównoważonego rozwoju była pierwszym etapem „nowego” podejścia do ochrony środowiska. Zmieniła wcześniejszy sposób postrzegania procesów rozwoju i podkreśliła rolę zintegrowanego i kompleksowego planowania oraz wyraźnie wyeksponowała i powiązała ochronę środowiska z rozwojem społeczno-gospodarczym.

Dziś, ze względu na skalę i natężenie wykorzystywania zasobów środowiska, kluczowe jest skoncentrowanie działań na zasobooszczędnym gospodarowaniu jako ważnym aspekcie stymulowania zrównoważonego rozwoju. Zasobooszczędne gospodarowanie, czyli efektywne wykorzystywanie zasobów (resource-efficiency) oznacza wszelkie działania mające na celu zachowanie dóbr przyrodniczych dla przyszłych pokoleń przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu życia społeczeństwa i efektywnie rozwijającej się gospodarce.

Gospodarka efektywnie korzystająca z zasobów i bardziej przyjazna dla środowiska jest ważnym obszarem aktywności unijnej, co wyraźnie podkreśla Strategia Europa 2020 (jej inicjatywa przewodnia „Europa efektywnie korzystająca z zasobów”). Kluczem do sukcesu zasobooszczędnego gospodarowania w wymiarze lokalnym, regionalnym i ponadnarodowym jest minimalizacja wykorzystania zasobów.

Oznacza to oszczędzanie i ograniczanie związane z ilościowym zmniejszeniem zużycia zasobów poprzez zwiększenie wydajności i efektywności wykorzystania, racjonalizację i reglamentację. Równie ważna jest kwestia recyklingu (obieg zamknięty) oraz zastępowania, oznaczająca stosowanie substytutów oraz alternatywnych innowacyjnych rozwiązań.

Pozostaje zatem pytanie, czy polskie samorządy są gotowe na podjęcie takiego wyzwania oraz na rzeczywistą, aktywną realizację postulatów zasobooszczędności?

Prowadzone badania wskazują, że zmienia się podejście władz lokalnych do identyfikacji i interpretacji zagrożeń oraz kluczowych wyzwań środowiskowych w skali lokalnej.

Badania monitorujące proces wdrażania Strategii Europa 2020 przez lokalne samorządy w UE (Raport „Assessment of the Resource-efficient Europe Flagship Initiative”) wykazały, iż niemal 75 proc. samorządów lokalnych i regionalnych postrzega efektywność energetyczną i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii jako główne wyzwanie w ich regionie lub mieście.

Dla 58 proc. samorządów wyzwaniem jest bardziej efektywne wykorzystywanie zasobów. Przejście na gospodarkę niskoemisyjną i modernizacja sektora transportu są istotne dla 44 proc. respondentów. Ponad połowa respondentów jako najważniejszy cel wskazuje przeciwdziałanie zmianom klimatu i ograniczenie wykorzystania zasobów. Powyższe wyniki znajdują potwierdzenie w pilotażowych badaniach zrealizowanych w wybranych miastach regionu łódzkiego (Zasobooszczędne gospodarowanie w miastach Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego oraz wybranych, innych miastach regionu łódzkiego).

Zasobooszczędne gospodarowanie może stać się kluczowym obszarem aktywności władz lokalnych i przynieść wymierne korzyści nie tylko środowiskowe, ale i ekonomiczne. Ponadto czynione są starania, aby motywować samorządy do tego typu proinnowacyjnych działań. W najbliższym czasie m.in. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przewiduje wypracowanie instrumentu wsparcia dla pilotażowych rozwiązań wdrażających gospodarkę o obiegu zamkniętym na poziomie gminy.
Agnieszka Rzeńca

Agnieszka Rzeńca pracuje w Katedrze Gospodarki Regionalnej i Środowiska, w Instytucie Gospodarki Przestrzennej na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ. Doktor nauk ekonomicznych, magister ochrony środowiska. W swojej pracy naukowej łączy tematykę ekonomiczną z ochroną środowiska, szczególnie w kontekście rozwoju trwałego i zrównoważonego. Zainteresowania naukowe to: innowacje w ochronie środowiska (ekoinnowacje), formy współpracy w ochronie środowiska (w tym klastry ekologiczne), polityka rozwoju jednostek terytorialnych w świetle wyzwań ochrony środowiska. Współautorka wielu opracowań strategicznych dla samorządów lokalnych i regionalnych z zakresu planowania zintegrowanego, rewitalizacji i ochrony środowiska.

Źródło: Uniwersytet Łódzki
Kkż/Serwis Samorządowy PAP
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.23