facebook RSS # #

24.11.2017 23:23

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2017-05-09 11:45       aktualizacja: 2017-05-09 11:47       Aktualności
  A A A

Tani pieniądz. „Kapitał dla samorządów” – cykl publikacji o rozwiązywaniu problemów finansowych JST

Tani pieniądz. „Kapitał dla samorządów” – cykl publikacji o rozwiązywaniu problemów finansowych JST
Fot. UŁ, Janusz Wdzięczak
Publikujemy pierwszą część cyklu, w którym autor, Janusz Wdzięczak, ekonomista związany z Uniwersytetem Łódzkim, radzi samorządom, jak uporać się z problemami finansowymi.

Zmartwieniem każdego samorządowca jest niekończąca się lista inwestycji wymagających sfinansowania. Czy to kosztowna budowa drogi, czy jedynie remont szkoły, w każdym przypadku wiąże się to z koniecznością zmniejszenia wydatków na inne cele, bo budżet (gminy, powiatu lub województwa) nie jest z gumy. A mieszkańców lokalnych społeczności nie interesuje fakt, że administracja centralna (bez względu na opcję polityczną) ma zwyczaj przesuwania na samorządy dodatkowych kompetencji bez proporcjonalnego zwiększania poziomu dotacji na realizację tych zadań. „Kapitał dla samorządów” to cykl dedykowany specjalnie dla samorządowców, którzy chcą uporać się z tymi problemami.

W pierwszej kolejności warto przyjrzeć się kwestii „taniego pieniądza”. Każdy ekonomista wie, że pieniądz ma swoją cenę, natomiast dla samorządowców (szczególnie dla skarbników) zmaganie się z tym problemem to chleb codzienny. Znaczną pozycją budżetową wielu JST są środki przeznaczane na obsługę zadłużenia, czyli corocznego pokrycia kosztów kredytów, pożyczek lub obligacji. Jest to efektem sytuacji, w których samorządy nie są w stanie zrealizować inwestycji z przychodów i muszą się zadłużyć.
 
Wybór kredytodawcy jest sprawą kluczową: do legend przeszły już przypadki gmin, które zadłużyły się w parabankach na bardzo niekorzystnych warunkach, co doprowadziło do ich faktycznego bankructwa. Dlatego też większość JST poszukuje lepszych opcji, takich jak np. banki komercyjne. Zazwyczaj podchodzą one do współpracy z samorządami pozytywnie, wychodząc z założenia, że państwo nie może zbankrutować, wobec czego ryzyko udzielenia kredytu lub emisji obligacji jest minimalne.

Ciekawszą opcją, a mimo to wciąż mało popularną, są instytucje oferujące kredyty (czasem emisje obligacji) na warunkach preferencyjnych, czyli korzystniejszych od tych rynkowych. Zazwyczaj polegają one na oferowaniu oprocentowania mniejszego niż w bankach komercyjnych, zmniejszeniu prowizji, a także karencji w spłacie zobowiązania.

Dominującą instytucją świadczącą tego typu wsparcie w Polsce jest Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Ta powołana jeszcze w II RP instytucja nie jest typowym bankiem - jej podstawowym zadaniem jest zarządzanie różnego rodzaju programami mającymi na celu rozwój gospodarczy kraju oraz podnoszenie jakości życia Polaków.
 
W tych ramach mieści się wspieranie inwestycji samorządowych. W pierwszej kolejności warto tu wymienić kredyt BGK ze środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), którego zarówno cena (marża, oprocentowanie), jak i warunki spłaty (dłuższy okres kredytowania, karencja w spłacie) są bardziej korzystne niż oferta banków komercyjnych. Bank Gospodarstwa Krajowego pośredniczy przy udzielaniu tego typu wsparcia na podstawie umowy z EBI.

Kolejnym ciekawym produktem BGK jest Kredyt na finansowanie projektów unijnych. Wobec wyzwania stojącego przed samorządami, jakim jest realizacja kolejnych projektów współfinansowanych z środków UE, problemem staje się sfinansowanie tzw. „wkładu własnego” oraz kosztów niekwalifikowanych związanych z projektami. Kredyt BGK można wykorzystać do sfinansowania takich właśnie wydatków.

Interesującą kwestią dla JST może być Fundusz Dopłat dla budownictwa socjalnego BGK, który wspiera samorządowe inwestycje w budownictwo mieszkalne, dzięki którym powstaną lokale socjalne lub komunalne. O wsparcie mogą ubiegać się także Towarzystwa Budownictwa Społecznego, czyli tak zwane TBS-y. Poziom wsparcia różni się zależnie od typu inwestycji, ale dla większości działań związanych z mieszkalnictwem oscyluje w granicach 30 proc.. Uzupełnieniem tego jest Program Wsparcia Społecznego Budownictwa Czynszowego, mający bardziej komercyjny charakter.

Ponadto BGK oferuje emisje obligacji komunalnych, które mogą stanowić alternatywę dla kredytu, a także inne formy wsparcia, np. kredyty na usuwanie skutków klęsk żywiołowych (np. powodzi) dla samorządów. Pokrewną formą działania, aczkolwiek niezwiązaną bezpośrednio z samorządami, są preferencyjne pożyczki udzielane podmiotom ekonomii społecznej, np. spółdzielniom socjalnym.

Alternatywą dla środków krajowych rozdysponowywanych przez BGK jest bezpośrednie sięgnięcie po środki wspomnianego już Europejskiego Banku Inwestycyjnego. EBI to instytucja finansowa Unii Europejskiej,
w której udziały mają państwa członkowskie UE, w tym Polska. Wspiera rozwój gospodarczy i infrastrukturalny, udzielając preferencyjnych kredytów (w formie bezpośredniej), a także umożliwiając emisję obligacji na preferencyjnych warunkach. Poza niskimi kosztami kredytu możemy liczyć zazwyczaj na 2-letni okres karencji w spłacie. Uzyskanie kredytu ze środków EBI trwa dłużej, niż w przypadku sięgnięcia po wsparcie BGK. Warto jednak spróbować, jeśli chcemy pozyskać środki dla JST na dobrych warunkach.

Janusz Wdzięczak, ekonomista związany z Uniwersytetem Łódzkim, członek Towarzystwa Ekonomistów Polskich. Zawodowo związany z sektorem inwestycji samorządowych. '

Źródło: Uniwersytet Łódzki
kkż/
TAGI:
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25