facebook RSS # #

22.09.2017 04:48

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2017-07-19 15:01       aktualizacja: 2017-07-19 15:22       Aktualności
  A A A

Zielony BO. Ochrona środowiska jest jednym z głównych obszarów budżetów obywatelskich

Zielony BO. Ochrona środowiska jest jednym z głównych obszarów budżetów obywatelskich
Fot. Agnieszka Sobol
Ochrona środowiska jest jednym z głównych obszarów budżetów obywatelskich, a najważniejsze działania koncentrują się na kwestiach zielonej infrastruktury oraz transportu rowerowego – uważają eksperci

Poniżej publikujemy analizę dotyczącą budżetów obywatelskich, w tym zadań z zakresu zielonej infrastruktury przygotowaną przez dr Agnieszkę Rzeńcę (Uniwersytet Łódzki), dr Agnieszkę Sobol (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach) i dra hab. Arnolda Bernaciaka (Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu).

Coraz więcej polskich miast decyduje się na uruchomienie procedury budżetu obywatelskiego (BO), która pozwala na uspołecznienie polityki budżetowej samorządu. BO jest zarówno procesem i narzędziem wydatkowania środków publicznych zgodnie z oczekiwaniami i postulatami mieszkańców.

Jak podkreślają eksperci, formuła budżetu obywatelskiego pozwala na rzeczywiste zaangażowanie się mieszkańców w sprawy lokalne, koncentruje aktywność mieszkańców wokół kluczowych kwestii osiedli, dzielnic czy miasta oraz daje wymierne i zauważalne, w krótkim okresie czasu efekty.

Inicjatywy i projekty mieszkańców zgłaszane w ramach BO są odzwierciedlaniem potrzeb mieszkańców, ale i ich kreatywności, stanowią szeroką paletę udogodnień miejskich, kluczowych dla poprawiających jakość i komfort życia w mieście. Pomysłowość i inwencja twórcza mieszkańców miast nie zna granic, a zgłaszane projekty do BO dotyczą zróżnicowanych zagadnień od małych projektów osiedlowych po wielowymiarowe o szerokim zasięgu projekty ogólnomiejskie.

Eksperci przeprowadzili kompleksowy przegląd budżetów obywatelskich w Katowicach, Łodzi i Poznaniu, gdzie analizie porównawczej poddano projekty budżetu obywatelskiego zgłoszone w 2015 r, a realizowane w 2016 r. (1). Dla Poznania i Łodzi były to odpowiednio czwarta i trzecia edycja, dla Katowic – druga.

Wskazane miasta przeznaczyły na ten cel różne pule środków. Najwyższą kwotę - 40 mln zł wyasygnowano w Łodzi. W Katowicach przeznaczono 20 mln, a w Poznaniu 10 mln zł. W efekcie Katowice osiągnęły najkorzystniejszy wskaźnik kwoty budżetu przypadającej na 1 mieszkańca, który wyniósł 69 zł.

Jednak zaobserwowano tutaj najmniejsze zaangażowanie mieszkańców w wybór projektów (6,8 proc.). W Łodzi i Poznaniu wskaźnik ten kształtował się na poziomie 56 zł i 18 zł, a zaangażowanie mieszkańców wynosiło odpowiednio ok. 20 proc. i 15,8 proc.

Badania pozwoliły zidentyfikować znaczną grupę projektów koncentrujących się na zagadnieniach środowiskowych. Wśród nich wyróżniono osiem grup tematycznych tj.: zieloną infrastrukturę, błękitną infrastrukturę, ochronę przyrody, ochronę powietrza i atmosfery, edukacje ekologiczną, opiekę nad zwierzętami domowymi, gospodarowanie odpadami, ochronę przed hałasem. Wspólnym mianownikiem analizowanych zadań jest bezpośredni wpływ na poprawę jakości środowiska w mieście.

Poniżej stosunek liczby zgłoszonych „zielonych” projektów do liczby projektów ogółem:

                                                                 Źródło: opracowanie własne

Jak wynika z przeprowadzonej analizy, dominującymi obszarami interwencji, zarówno pod względem liczby zgłaszanych i liczby dofinansowywanych projektów, jak i ich wartości są: zielona infrastruktura oraz ochrona powietrza i atmosfery. W przypadku wszystkich miast około połowa zgłoszonych projektów dotyczyła zielonej infrastruktury. Odpowiednio w Łodzi 46 projektów na 88 zgłoszonych, w Poznaniu 18 na 45, a w Katowicach 19 na 40. W Poznaniu i Łodzi stanowiły one również połowę projektów przyjętych do realizacji, w Katowicach była to blisko 1/3 realizowanych projektów.

Ogółem na zadania z zakresu zielonej infrastruktury, w liczbie 25, przeznaczono w analizowanych miastach ponad 18 mln zł, z czego niemal 15 mln w Łodzi oraz 1,8 mln w Poznaniu i 1,5 mln w Katowicach.

Wśród projektów z obszaru ochrony powietrza i atmosfery, większość zgłaszanych i realizowanych przedsięwzięć dotyczyła rozwoju transportu rowerowego tj. budowy ścieżek rowerowych i stacji roweru publicznego. Obszarem, który nie wyróżniał się tak dużą liczbą projektów, jakkolwiek jego finansowanie również było wysokie, jest błękitna infrastruktura. Natomiast projekty w ramach pozostałych grup tj. edukacji ekologicznej i ochrony przed hałasem pojawiały się w badanych miastach incydentalnie.

Zrealizowane badania wskazują, że ochrona środowiska jest jednym z głównych obszarów budżetów obywatelskich, a główne działania koncentrują się na kwestiach zielonej infrastruktury oraz transportu rowerowego. W wyniku głosowania mieszkańców każde z miast przeznaczyło znaczny odsetek środków dedykowanych budżetom obywatelskim na zadania związane z jakością środowiska i jego poprawą. W przypadku Łodzi wartość ta wynosiła 19,74 mln zł (49,4 proc.), w Katowicach 5,23 mln zł (26,1 proc.) a w Poznaniu 4,95 mln zł (49,5 proc.), przy czym zdecydowana część przeznaczona była na infrastrukturę zieloną.

(1) Prezentowane wyniki badań są efektem współpracy w ramach kompleksowego projektu na temat budżetów obywatelskich polskich miast, w powyższym tekście prezentowany jest fragment realizowanych badań. Szerzej na temat wyników badań m.in. w Participatory budgeting as a tool of environmental improvements in Polish cities, Bernaciak A., Rzeńca A., Sobol A.


Źródło: Uniwersytet Łódzki
jma/



Agnieszka Sobol (dr) adiunkt w Katedrze Gospodarki Przestrzennej i Środowiskowej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Zdobywczyni nagrody w konkursie wydawnictwa Wolters Kluwer oraz redakcji „Samorządu Terytorialnego” na najlepsze prace doktorskie z zakresu samorządu terytorialnego w 2010 roku. Zainteresowania naukowe autorki koncentrują się wokół zagadnień zrównoważonego rozwoju miast. Posiada kilkunastoletnie doświadczenie w pracy dydaktycznej i naukowej oraz we współpracy z samorządem terytorialnym. Opiekun koła naukowego Pro Futuro. Zaangażowana w podnoszenie świadomości obywatelskiej i ekologicznej.





Arnold Bernaciak (dr hab., Prof. WSB) jest pracownikiem Instytutu Zarządzania Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu. Jego główne zainteresowania naukowe to rozwój trwały i zrównoważony, ekonomia środowiska i zasobów naturalnych oraz zarządzanie środowiskowe. W szczególności interesują go zagadnienia programowania ochrony środowiska w gminach, zarządzania zasobami przyrodniczymi w mieście, gospodarki niskoemisyjnej i gospodarowania odpadami. W tym zakresie współpracuje z wieloma samorządami lokalnymi i regionalnymi. Jest autorem licznych publikacji naukowych oraz dokumentów strategicznych z zakresu ochrony środowiska.





Agnieszka Rzeńca (dr) pracuje w Katedrze Gospodarki Regionalnej i Środowiska na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. W swojej pracy naukowej łączy tematykę ekonomiczną z ochroną środowiska, szczególnie w kontekście rozwoju trwałego i zrównoważonego. Zainteresowania naukowe to: innowacje w ochronie środowiska (ekoinnowacje), formy współpracy w ochronie środowiska (w tym klastry ekologiczne), polityka rozwoju jednostek terytorialnych w świetle wyzwań ochrony środowiska. Współautorka wielu opracowań strategicznych dla samorządów lokalnych i regionalnych z zakresu planowania zintegrowanego, rewitalizacji i ochrony środowiska.
TAGI:
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.23