facebook RSS # #

18.10.2019 02:35

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2019-08-29 10:30       aktualizacja: 2019-08-30 13:01       Aktualności
  A A A

Mobilność seniorów. Jak podróżują seniorzy i co stanowi największą barierę w miejskiej komunikacji

Mobilność seniorów. Jak podróżują seniorzy i co stanowi największą barierę w miejskiej komunikacji
Fot. UŁ/Depositphotos
Jak podróżują seniorzy w mieście, z jakich środków transportu korzystają, co stanowi największą barierę w miejskiej komunikacji - na te pytania postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego. 

Poniżej fragment książki Marty Borowskiej-Stefańskiej i Szymona Wiśniewskiego „Mobilność codzienna osób starszych w Łodzi” (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2019).

Celem scharakteryzowania mobilności przestrzennej osób starszych (60+) zamieszkujących jedną z dzielnic Łodzi – Śródmieście, przeprowadzone zostało badanie ankietowe. Wykorzystano metodę reprezentacyjną na wylosowanej próbie 420 mieszkań na terenie całego Śródmieścia. Ankieta miała charakter dobrowolnych badań anonimowych. 

Dokonano przeglądu uwarunkowań demograficznych, czynników związanych z funkcjonowaniem systemu transportowego miasta, oraz elementów zagospodarowania (w tym przede wszystkim usług i infrastruktury transportowej), które mogą warunkować cechy przemieszczeń starszych mieszkańców Śródmieścia. W przeprowadzonych badaniach uczestniczyły 243 kobiety i 177 mężczyzn. Były to głównie osoby z wykształceniem średnim oraz wyższym. Badane osoby utrzymują się przede wszystkim z źródeł niezarobkowych. Wszyscy badani zamieszkują zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, co jest typowe dla obszaru Śródmieścia. Respondenci mieszkają głównie w gospodarstwach dwuosobowych.

Zdecydowanie najwięcej badanych osób posiada dochód „na rękę” wynoszący pomiędzy 1501 a 2000 zł – 180 osób, bądź wyższy – w sumie łącznie 157 osób. 

Wnioski

Przeprowadzone badanie w zakresie celów i częstotliwości przemieszczeń osób starszych zamieszkujących Śródmieście, wskazuje przede wszystkim że:

posiadanie własnego samochodu zdecydowanie przeważa w grupach wiekowych 60-64 i 65-69 lat; 
25% badanych, pomiędzy 60 a 69 rokiem życia posiada samochód w swoim gospodarstwie domowym;
zdecydowanie najczęściej codzienna mobilność jest związana z zakupami. Na kolejnym miejscu pod tym względem są odwiedziny znajomych/rodziny; 
niepokojąco niewielki odsetek osób starszych uczęszcza na zajęcia edukacyjne; 
chodzą na zakupy kilka razy w tygodniu (w dni powszednie) - 40% badanych oraz kilka razy w miesiącu 31,67%; 
odwiedzają znajomych/rodzinę najczęściej raz w miesiącu (28,1%) bądź kilka razy w miesiącu (17,38%); 
do kościoła przeważnie chodzą raz w miesiącu, bądź kilka razy w miesiącu; 
z opieki medycznej korzystała w badanym miesiącu ok. 1/3 osób;
respondenci chodzą do pracy głównie codziennie, bądź kilka razy w tygodniu; 
zakupy „codzienne” respondenci robią kilka razy w tygodniu – w przypadku każdej grupy wiekowej odsetek osób wynosi 40-50%; 
częstotliwość przemieszczeń związana ze sprawami urzędowymi, zazwyczaj ogranicza się do jednego wyjścia w miesiącu;
mobilność związana z aktywnością religijną, dotyczy przede wszystkim respondentów z najstarszych grup wiekowych;
zdecydowanie większość z nich utrzymuje kontakty z rodziną lub (i) znajomymi; 
w przypadku mobilności związanej z ochroną zdrowia jest tak, że częstotliwość przemieszczeń, wzrasta wraz z wiekiem. 
z rozrywki i kultury korzystają praktycznie wyłącznie osoby starsze w wieku 60-64 lata oraz 65-69 lat, a częstotliwość tego typu przemieszczeń najczęściej dotyczy jednego wyjścia w miesiącu.

Rekomendacje

W kontekście wyzwań dla polityki transportowej miasta Łodzi, powyższe główne charakterystyki celów i częstotliwości przemieszczeń osób starszych zamieszkujących Śródmieście należy postrzegać, jako znaczący potencjał dla zarządzania mobilnością. O ile cele przemieszczeń nie wynikają wyłącznie z cech systemu transportowego, to jednak jego dostępność i osiągalność ma wpływ na elastyczność w podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu podróży i łagodzi opór jej trwania. Tym samym system transportowy, który uwzględnia szczególne potrzeby osób starszych, może przyczynić się do „poszerzenia” zakresu celów jakie skłonni są oni rozważać – im mniejszym problemem dla osób starszych jest podróż, tym więcej i dalej położonych celów mogą oni być skłonni osiągać.

Dlatego też przystosowanie systemu transportowego miasta (np. podsystemu transportu zbiorowego), może skutkować większym zróżnicowaniem podejmowanych celów przemieszczeń. Podobna zależność może dotyczyć również częstotliwości przemieszczeń. Biorąc pod uwagę jeden z zasadniczych celów zarządzania mobilnością miejską – ograniczenie wykorzystania indywidualnego transportu samochodowego, jednym z celów polityki transportowej miasta, może być więc zwiększenie udziału częstotliwości przemieszczeń osób starszych z wykorzystaniem transportu zbiorowego.

W kontekście podziału modalnego charakterystycznego dla starszych mieszkańców Śródmieścia Łodzi, niewątpliwym wyzwaniem dla polityki transportowej miasta jest zwiększenie wykorzystania przez nich transportu zbiorowego. Badania wskazuję, że potencjał w tym zakresie jest znaczący. Władze lokalne będą jednak musiały stawić czoła kilku zasadniczym barierom. 

Po pierwsze korzystanie z transportu zbiorowego nie może kojarzyć się z niebezpieczeństwem i niewygodą. Poza tym korzystanie z własnego samochodu daje osobom starszym poczucie wolności, a ponadto często nadal jest synonimem zamożności. Biorąc pod uwagę bardzo dobrą dostępność miejsc parkingowych, osoby starsze decydują się na wykorzystywanie samochodu do licznych przemieszczeń, bowiem mogą zrealizować je zazwyczaj „od drzwi do drzwi” i ograniczyć tym samym wysiłek fizyczny i brak komfortu. Tutaj uwidacznia się konieczność zadbania o dopasowanie rozmieszczenie przystanków do rozmieszczenia miejsc zamieszkania osób starszych oraz generatorów ruchu, do których podróżują. 

Biorąc pod uwagę funkcjonujący aktualnie w Łodzi system transportu zbiorowego, opierający się o centra przesiadkowe, należy również zadbać o możliwie efektywne (minimalizujące czas oczekiwania na przesiadkę i odległość do przejścia pomiędzy przystankami kolejnych środków transportu) połączenia w ramach zarówno tych samych jak i różnych środków transportu.  

Zadbać należy też o „oswojenie” nowoczesnych technologii stosowanych chociażby w biletomatach w pojazdach i przy przystankach. Pozbawienie możliwości zakupu biletu w biletomatach gotówką jest częstym powodem do stresu wśród osób starszych. Kampania informacyjna dotyczyć powinna również korzystania ze wszelkich form mobilności współdzielonej (np. rower publiczny, carsharing) i generalnie zasad zrównoważonej mobilności. Postulat aktualizacji przebiegu tras pojazdów transportu zbiorowego, powinien przełożyć się przynajmniej na zbadanie wspomnianego wcześniej dopasowania przestrzennego popytu i podaży usług transportowych. Tam gdzie postulaty mieszkańców znajdą potwierdzenie w obiektywnym badaniu, rozpatrzyć należy wprowadzenie zmian.

Przeprowadzone badania, na wybranej do badania grupie dowodzą, że starsi mieszkańcy Śródmieścia za cel codziennych podróży wybierają przede wszystkim zakupy (codzienne) oraz odwiedzają oni rodzinę i znajomych. Można zatem stwierdzić, że decydują się oni przede wszystkim na zaspokajanie potrzeb podstawowych.  Seniorzy rzadziej spędzają czas poza domem niż osoby młode, nie wychodzą do teatrów, kin, zatem rzadziej można je spotkać w przestrzeni publicznej. Niewielu ankietowanych korzysta z ofert obiektów kultury i rozrywki, na co wpływ mogą mieć niskie dochody, bariery architektoniczno-komunikacyjne, brak informacji o odbywających się wydarzeniach w okolicy i in.


Fragment książki Marty Borowskiej-Stefańskiej i Szymona Wiśniewskiego „Mobilność codzienna osób starszych w Łodzi” (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2019) 

TAGI:
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 29 25
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25