facebook RSS # #

25.09.2017 05:54

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2015-03-02 11:21       aktualizacja: 2015-03-09 14:38       CZAT
  A A A

Potencjał jst. Czat z ekspertem finansów samorządowych Jackiem Sierakiem

Potencjał jst. Czat z ekspertem finansów samorządowych Jackiem Sierakiem
Każda jednostka ma swój potencjał...
Fot.AR
Wskaźnik zadłużenia w wielu przypadkach ma nadal charakter ograniczający potencjał ekonomiczny jst - mówi dr. Jacek Sierak. Publikujemy zapis czatu z wykładowcą Samorządowej Akademii Finansów

admin: Dzień dobry, zaczynamy czat z Panem dr. Jackiem Sierakiem, ekspertem ds. finansów JST. Zapraszamy do zadawania pytań.


(jacek_sierak): Dzień dobry, zapraszam do dyskusji

(MM): Czy wskaźnik zadłużenia przekraczający 50 proc. Pana zdaniem wyklucza nas z możliwości pozyskiwania funduszy z nowej perspektywy, mam na myśli kredyty na wkład i utrzymanie inwestycji. Jak to policzyć żeby nie przeinwestować?

(jacek_sierak): Każda JST ma swój własny potencjał finansowy i rozwojowy - to jest klucz to finansowania inwestycji. Do tego dochodzi umiejętność racjonalnego zarządzania finansami. Pytanie podstawowe - czy władze samorządowe potrafią wyznaczyć długookresowy własny potencjał finansowy, czy chcą i potrafią racjonalizować gospodarkę budżetową - w kierunku kształtowania procesów rozwojowych. Ustawa o finansach publicznych stanowi uwarunkowanie prawne.

Nadzieje samorządów na realizacje wyższych inwestycji, wynikające przede wszystkim ze zmiany konstrukcji indywidualnego wskaźnika zadłużenia, nie do końca okazały się zaspokojone. Jego konstrukcja miała sprzyjać samorządom o wysokim potencjale finansowym, dać im możliwość zaciągnięcia wyższego długu. Praktyka w bardzo wielu przypadkach tego nie potwierdza, wskaźnik zadłużenia w wielu przypadkach ma nadal charakter ograniczający potencjał ekonomiczny. Problem ma  wiec dwa aspekty - prawny i ekonomiczny, obydwa są równie ważne.

(inwest): Czy pana zdaniem obecny kształt przepisów dot. JST pozwala na optymalne wykorzystanie pieniędzy europejskich?

(jacek_sierak): Pozyskiwanie środków unijnych to złożony problem. Wymaga przede wszystkim dobrego przygotowania projektu - przygotowania materiałów studialnych z analizami prawnymi, technicznymi, finansowymi, ocena oddziaływania na środowisko, obliczeniem wskaźników efektywności, oceną wrażliwości i ryzyka. To także konieczność przygotowania bardzo dobrego wniosku aplikacyjnego. Jeśli chodzi o sprawy finansowe - chciałbym tu zwrócić uwagę na istotny punkt - ocenę własnego potencjału do współfinansowania projektu - wiążącą się z koniecznością przygotowania wieloletniej prognozy finansowej, wykazującej zdolność do realizacji (powstania)  i utrzymania projektu (to także mogą być wysokie koszty).

O tym samorządy przygotowujące projekty często zapominają - niestety mamy przypadki, iż w trakcie realizacji projektu nie są one w stanie zapewnić wkładu własnego. Należy tu pamiętać, iż średnie dofinansowania unijne projektu gminnego przekracza nieco 58 proc. (a nie zakładane 85 proc.). Odnosząc się do przepisów ustawy o finansach publicznych, ważny jest poziom nadwyżki operacyjnej i indywidualnego wskaźnika zadłużenia - to główne bariery. Jak wykazuje praktyka wskaźnik zadłużenia może stanowić w wielu przypadkach barierę pozyskania funduszy unijnych (mimo nowelizacji przepisów w 2014 r.). W dużym stopniu dotyczy to dużych miast i jednostek o wysokim potencjale społeczno-gospodarczym.

(dziennikarz): Co pan myśli o pomyśle lokalnego PIT-u? Czy to by uzdrowiło sytuację materialną samorządów? Jak powinno to wyglądać? Czy gminy powinny mieć możliwość podnoszenia stawki?

 (jacek_sierak): Lokalny PIT to rozwiązanie sprawdzające się w kilku krajach - przede wszystkim Skandynawii (Dania, Finlandia, Norwegii, Szwecja), także w Szwajcarii, Chorwacji, zalążki w Włoszech.

Rozwiązanie ma swoje plusy i minusy. Przede wszystkim konstrukcja. PIT to podatek dzielony między budżet państwa i budżety samorządowe. Jeśli chodzi o polskie samorządy, poziom wpływów z PIT-u i ich udział w dochodach budżetów ogółem, są bardzo zróżnicowane. Wysokie dochody z tego tytułu koncentrują się w dużych miastach i ośrodkach przemysłowych, dużo gorzej sytuacja wygląda w biedniejszych gminach wiejskich.

Czy są w ogóle szanse, że tych słabszych ekonomicznie jednostkach lokalny PIT stanie się elementem wzrostu konkurencyjności jednostki terytorialnej? Potwierdzenie lub zaprzeczenie wymaga przeprowadzenia wielu analiz. Potwierdzeniem tego mogłyby być symulacje obrazujące skutki proponowanych zmian dochodów dla każdej JST. Dopiero wtedy można będzie mówić o prawdopodobnych następstwach wprowadzenia lokalnego PIT.  

Korzyści takiej zmiany  to potencjalne wzmocnienie dochodowej strony budżetu, bardzo ważnej w prowadzeniu gospodarki finansowej - stabilne dochody własne to dobra sytuacja dla sprawnego zarzadzania JST. Lokalny PIT może stanowić zachętę do kreowania lokalnej bazy dochodowej (dla wybranych jednostek).  Minusy - wspominane wcześniej zróżnicowanie poziomu rozwoju i wynikające z tego  zagrożenie wystąpienia niebezpieczeństwa obniżenia bazy dochodowej.

(kasprowy): Dzień dobry, czy Pan też uważa że Janosik to bardziej łotr niż sprawiedliwy harnaś?

 (jacek_sierak): Problem janosikowego jest bardzo złożony, zupełnie inaczej oceniany przez podmioty będące beneficjentami i "ofiarami" tego systemu. Generalnie należy tu zwrócić uwagę na rolę samorządów w funkcjonowaniu społeczeństwa i lokalnej gospodarki i dążyć do tego, by wzrastała ich baza dochodowa - to samorządy są największym inwestorem w kraju, a ich inwestycje wpływają na tempo procesów rozwoju lokalnego i regionalnego.

Problemy ze zbilansowaniem budżetu występują w samorządach powszechnie. Prawie wszędzie „kołdra jest za krótka". System wyrównawczy jest na pewno potrzebny, bez mechanizmów redystrybucji nie mogłoby funkcjonować wiele biedniejszych samorządów. Z kolei Ci wielcy i bogaci mają znaczenie szerszy zakres zadań do zrealizowania, a to generuje dodatkowe koszty, które nie wystepują w jednostkach mniejszych.

Systemowi samorządowemu jako całości potrzebne są nowe środki. Na pewno w procesie decentralizacji nie powinno być kolejnych zadań przekazywanych bez odpowiednio wysokich środków finansowych. Problem jest bardzo złożony. W moim przekonaniu system wyrównawczy nie powinien finansować występującej częstokroć nieefektywności wydatkowania środków.

(Mieszkaniec): W jakim czasie gmina powinna wprowadzić do budżetu niespodziewane dochody? Wójt unika odpowiedzi na wprost zadane pytania mieszkańców na zebraniach sołeckich, którzy posiedli już wiedzę o niezaplanowanym wpływie do budżetu w wysokości kilku milionów zł, dzięki któremu można byłoby zmniejszyć zadłużenie gminy, a wójt nie wprowadza tego do budżetu? Jaki jest na to okres?

(jacek_sierak): Budżet jest planem finansowym obejmującym dochody, wydatki przychody i rozchody - planowane na dany rok budżetowy. Uchwala go rada gminy. W trakcie roku następują zmiany budżetu - mówimy wówczas o planie po zmianach. Odrębnie występuje wykonanie budżetu - i tu powinni Państwo szukać odpowiedzi na swoje pytanie - czy dana pozycja pojawiła się faktycznie w wykonaniu dochodów.

Wójt może zaproponować jej wprowadzenie na najbliższe sesji, ale może ono także pojawić się dopiero w sprawozdaniu rocznym. Wójt formalnie nie ma wiec obowiązku wprowadzenia zmian będących przedmiotem pytania - budżet jest planem, odrębnie monitoruje się jego wykonanie.

Jeśli chodzi o spłatę zadłużenia - jest to rozchód. Łączna kwota rozchodów to także pozycja dyrektywna wynikająca z zapisów budżetu, wymaga zmiany planu, jeśli miałaby nastąpić wcześniejsza spłata kredytu lub spłatą zobowiązań w wyższych kwotach niż planowano.

Oczywiście jeśli spojrzymy na to z punktu widzenia racjonalności zarządzania gminą i jawności finansów publicznych - każda taka zmian powinna zostać wprowadzona do budżetu. Przymusu prawnego jednak nie ma.

(słuchacz1): W jaki sposób ocenić zdolność do współfinansowania projektu inwestycyjnego w nowej perspektywie finansowej? Kiedy można spodziewać się pierwszych konkursów?

(jacek_sierak): Ocena zdolności do współfinansowania projektu wymaga moim zdaniem przygotowania profesjonalnej prognozy budżetu. Powinna ona bazować na analizie trendów historycznych, uwzględnieniu uwarunkowań makroekonomicznych i lokalnych - chodzi tu o przewidywane tempo zmian poszczególnych strumieni dochodowych i wydatkowych.

Celem powinno być wykazanie zdolności do współfinansowania projektu z punktu widzenia przepływów finansowych każdego kolejnego roku - z wykazaniem własnego potencjału finansowego oraz możliwych zewnętrznych źródeł finansowania, mogących stanowić wkład własny.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, ze nowe obiekty generują koszty ich utrzymania - to także ważny element , jaki należy brać pod uwagę , analizując zdolność do współfinansowania projektu. Do tego powinno się przeprowadzić symulacje wykazujące, czy realizacja projektu i jego funkcjonowanie nie wpłynie negatywie na realizacje innych zadań. A więc powinniśmy się wykazać, iż realizacja i funkcjonowanie projektu nie doprowadzi do zagrożenia utraty płynności finansowej JST (a takie sytuacje niejednokrotnie miały już miejsce). Jeśli chodzi o terminy pierwszych konkursów - spodziewajmy się ich w tym roku.

admin: Było to ostatnie pytanie do dr. Jacka Sieraka. Dziękujemy Panu doktorowi za odpowiedzi a Internautom za zadane pytania. Te, których nie udało się zadać podczas czatu, zostaną przekazane naszemu ekspertowi, który wkrótce odpowie na najciekawsze. Zapraszamy na kolejne czaty!

 (jacek_sierak): Dziękuję Państwu za udział w czacie. Pozdrawiam



 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.23