facebook RSS # #

21.02.2018 10:27

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2018-01-19 22:37       aktualizacja: 2018-01-23 12:00       EDUKACJA
  A A A

Błędy w dotacjach. Ekspert RIO o ustawie o finansowaniu zadań oświatowych

Błędy w dotacjach. Ekspert RIO o ustawie o finansowaniu zadań oświatowych
Fot. nadesłane
Jakie błędy robią samorządy w nowych uchwałach ws. trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych? Rozmawiamy z Wojciechem Lachiewiczem, ekspertem krakowskiej RIO.

Serwis Samorządowy PAP: Z początkiem roku weszła w życie ustawa o finansowaniu zadań oświatowych. Co musiało zostać zrealizowane w samorządach w styczniu? Czego nie przeoczyć?


Wojciech Lachiewicz, ekspert z RIO w Krakowie: Nowa ustawa, która w większości przepisów weszła w życie 1 stycznia, uchyla ustawę z 1991 roku o systemie oświaty w zakresie przepisów dotyczących udzielania i rozliczania dotacji oświatowych. W miejsce uchylonych od 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy rozdziału 3 i częściowo przepisy przejściowe nowej ustawy. Oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2018 roku straciły moc uchwały prawa miejscowego o trybie udzielania i rozliczania dotacji oświatowych podjęte na podstawie przepisów uchylonych ustawy o systemie oświaty.

Ustawa zakłada, że nowe dotacje oświatowe w części za miesiąc styczeń mają być przekazane do 31 stycznia, a informacje o liczbie uczniów za styczeń mają być przekazane do 24 stycznia 2018 (art. 96). Tymczasem, na skutek wygaśnięcia uchwał, beneficjentowi dotacji należy określić formę i zakres informacji miesięcznej o liczbie uczniów.

Ponadto brak nowej uchwały opartej na art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych uniemożliwia samorządowi przeprowadzanie kontroli liczby uczniów i wykorzystania dotacji.

Czasu na nowe uchwały było niewiele…

- Racjonalnie działający samorząd powinien był w okresie od ukazania się 29 listopada 2017 r. Dziennika Ustaw z nową ustawą podjąć do 1 stycznia 2018 r. nowe uchwały.

Można było te uchwały podejmować, gdyż orzecznictwo sądowe oraz art. 7 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych (…) i par. 128 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów o zasadach techniki prawodawczej dopuszczają, by w okresie vacatio legis podejmować akty wykonawcze do ustawy, z zastrzeżeniem że mogą one wejść wżycie nie wcześniej niż nowa ustawa.

Jak wygląda sytuacja na froncie? Samorządy wywiązały się z zadania?

- Analiza wojewódzkich Dzienników Urzędowych z całego kraju z końca 2017 r. i początku 2018 r. wskazuje, że liczne samorządy gminne i powiatowe podjęły nowe uchwały w ubiegłym lub na początku tego roku. Uchwały są obecnie w toku badania zgodności z prawem przez poszczególne RIO. Podejmowane są już rozstrzygnięcia nadzorcze, w których RIO kwestionują wadliwe zapisy niektórych uchwał.

Dużo samorządów się zagapiło?


- Pytanie, o kim możemy powiedzieć, że się zagapił. Czy zagapił się ten, który dopiero z początkiem stycznia podejmuje uchwałę, czy ten, który przyjął uchwałę z końcem grudnia i ta uchwała ze względu na 14-dniowe vacatio legis dla przepisów prawa miejscowego nie weszła w życia na czas.

Co wtedy?

- Wtedy stosuje się wprost przepisy ustawy, która podaje terminy: 24 stycznia na przesłanie informacji o liczbie uczniów i 31 stycznia na przesłanie części dotacji za styczeń.

Pomocnym rozwiązaniem może też być pismo do beneficjentów dotacji. Samorządy, które wiedziały, że nie uda im się podjąć na czas uchwały, występowały do beneficjentów dotacji z pismami, w których informowały, że straciła moc ustawa i uchwała wygasła, że dane o liczbie uczniów należy złożyć do określonego dnia, że rozliczenia dotacji za 2017 r. mają być dokonywane według starych przepisów.

Dzięki tej informacji, która nie ma oczywiście charakteru prawnego i nie zastępuje uchwały, samorząd zapewniał sobie dopływ danych o liczbie uczniów i jednocześnie informował, jak rozliczyć dotację za rok 2017. Niezłożenie rozliczenia w terminie oznacza przecież naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Tu pojawia się jednak pewna nieścisłość – żeby komuś wytknąć, że nie wywiązał się z obowiązku rozliczenia dotacji w terminie, termin ten musi być określony właśnie w prawie miejscowym. Niemniej jednostki dotowane powinny zrozumieć, że jest szczególna sytuacja – krótki okres vacatio legis ustawy, a jednocześnie początek roku – okres uruchomienia nowych dotacji, wdrażania nowej ustawy, zbierania danych o liczbie uczniów za styczeń, rozliczenia za zeszłe lata itd.

Jeśli jest samorząd, który podejmuje uchwałę teraz, to…

- Nie powinien jej nadawać mocy wstecznej. W tej chwili istotne jest, żeby albo z uchwały, albo z pisma beneficjent miał przedstawioną informację, w jakiej szczegółowości ma przesłać dane o liczbie uczniów za styczeń. To pilne, bo te dane trzeba złożyć do samorządu do 24 stycznia.

Na co samorządy powinny uważać, podejmując uchwały?


- Najwięcej stwierdzanych błędów w uchwałach dotyczy zawierania w uchwale rozwiązań, które wykraczają merytorycznie poza zakres delegacji ustawowej z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Są samorządy, które zamieszczają w uchwale regulacje dotyczące zakresu kontroli (przedmiotowego, podmiotowego, kryteriów), podczas gdy jst ma regulować jedynie procedurę kontroli (jak jest uruchamiana, jakie uprawnienia i obowiązki ma kontrolowany i kontrolujący, co ma zawierać protokół).

Błędem jest też wprowadzenie zasad specjalnego rozliczania dotacji na kształcenie specjalne i zajęcia rewalidacyjne od 2018 r., pomimo że ograniczenie takie wchodzi w życie dopiero w odniesieniu do dotacji od 2019 r.

Problematyczna jest też liczba uczniów…


- Do stwierdzanych nieprawidłowości należy również zamieszczanie w uchwałach takich zasad ustalania liczby uczniów w miesiącu, że liczbę uczniów za lipiec i sierpień ustala się na podstawie liczby uczniów za czerwiec. Powinno się ją ustalać według liczby uczniów w danym miesiącu „na stanie” jednostki – za lipiec według stanu w lipcu, za sierpień według stanu w sierpniu.

Chodzi o przedszkola?

- Problem przepisów o uproszczonej liczbie uczniów dotyczy rzeczywiście głównie przedszkoli, ale szkół także. W szkołach mamy do czynienia z księgą uczniów i jest jasne, że uczeń jest w księdze do końca roku szkolnego.

W przedszkolach są wykazy…

- W ustawie znalazły się przepisy, które zakładają, że jeśli ten sam uczeń dubluje się w danych o liczbie uczniów z różnych jednostek przedszkolnych, wówczas samorząd wzywa jednostki przedszkolne do przedłożenia oświadczenia rodzica o tym, do którego przedszkola uczęszczało dziecko.

Czasami przedszkole zawiesza działalność w wakacje, rodzic posyła dziecko do innego przedszkola niepublicznego, wtedy dwa przedszkola miałyby dotację na jedno i to samo dziecko.

Nowa ustawa wprowadziła porządek?

- Ustawa wprowadziła ład, jeżeli chodzi o układ i strukturę przepisów. Łatwiej się ją stosuje, łatwiej się znajduje odpowiedni przepis, pewne rzeczy są rozpisane, rozbudowane, uwzględniono bogate orzecznictwo sądowe w formułowaniu pewnych rozwiązań. Zawiera jednak drobne nieścisłości i luki, z którymi będą musiały zmierzać się organy samorządu, organy nadzoru i sądy administracyjne.

Dziękuję za rozmowę.

Anna Banasik
TAGI: EDUKACJA
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25