facebook RSS # #

19.08.2017 11:16

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2017-04-18 15:03       aktualizacja: 2017-04-18 16:10       FINANSE
  A A A

243 do likwidacji. Ekspert na czacie o samodzielności finansowej gmin

243 do likwidacji. Ekspert na czacie o samodzielności finansowej gmin
Fotolia
Taki postulat padł podczas czatu organizowanego przez Serwis Samorządowy PAP. Piotr Józefczyk, prawnik i wieloletni pracownik Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, przez ponad godzinę odpowiadał on-line na pytania samorządowców.

Tematem przewodnim internetowego spotkania eksperta z uczestnikami Samorządowej Akademii Finansów i czytelnikami samorzad.pap.pl była samodzielność finansowa gmin.

„O jakiej samodzielności my mówimy, skoro spora część mniejszych gmin znaczną część dochodów ma znaczoną, a do większości zadań jeszcze dopłaca” – konstatował edw32. „Jak ocenia Pan stopień samodzielności takiej niewielkiej gminy, która nie ma na swoim terenie żadnych większych przedsiębiorstw itd.?” – pytał.


Piotr Józefczyk wskazał, że jego zdaniem taka jednostka jest skazana na wegetację. Dopytywany o przyszłość gmin wiejskich zwrócił uwagę na możliwość łączenia jednostek samorządu terytorialnego.

„Gminy, które osiągają niskie dochody własne, brnąc równocześnie w zadłużenie, powinny być łączone z sąsiednią gminą” – stwierdził.

W trakcie internetowej dyskusji pojawiła się m.in. kwestia możliwości przekazywania przez gminę środków własnej spółce.

„Generalnie jestem przeciwnikiem tworzenia spółek przez jednostki samorządu terytorialnego, biorąc między innymi pod uwagę: brak instrumentów do bieżącej kontroli gospodarki finansowej spółek przez organy nadzoru, przerzucanie przez samorządy długu do spółek i zaburzanie konkurencji na rynku usług” – wskazał ekspert.

Internauci pytali też m.in. o odzyskiwanie VAT, zarobki urzędników czy zmiany w planie finansowym zakładu budżetowego. Marek z kolei chciał wiedzieć, w jakim czasie gmina powinna wprowadzić do budżetu niespodziewane dochody.



„Aktualnie nie ma przepisu który, określałby termin dla wójta na przedstawienie Radzie Gminy projektu zmiany budżetu uwzględniającego nieplanowane w pierwotnej uchwale budżetowej dochody” – poinformował Piotr Józefczyk.

Czat odbył się w ramach projektu „Samorządowa Akademia Finansów”, realizowanego przez Serwis Samorządowy PAP we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim. SAF to szkolenie dla samorządowców zainteresowanych podniesieniem wiedzy o finansach publicznych. Na uczestników czekają e-wykłady, testy, czaty i webinaria.

Poniżej pełny zapis internetowej dyskusji.

Piotr Józefczyk: Dzień dobry. Witam Państwa i zapraszam do zadawania pytań.

apiekarec: Czy zgodnie z artykułem art. 89 ust. 1 pkt 4 jednostka samorządu terytorialnego przy budżecie nadwyżkowym może sfinansować wkład własny na projekty realizowane z budżetu UE jako „wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej”?

Chodzi konkretnie o sfinansowanie tylko i wyłącznie wkładu własnego \"9"\ przez gminę miejską w myśl art. 89 ust. 1 pkt 4 jako wyprzedzające finansowanie. Niektóre RIO interpretują, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 4 można finansować tylko działania na terenach wiejskich oraz tylko na wkład unijny \"7"\.

Piotr Józefczyk: Wprowadzony przez ustawodawcę przepis art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (w porównaniu do treści art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych) miał właśnie między innymi na celu umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego konstruującym budżety nadwyżkowe zaciąganie długoterminowych kredytów i pożyczek oraz emisję obligacji na sfinansowanie działań finansowanych z budżetu Unii Europejskiej, zarówno na wkład własny, jak również wkład unijny. Świadczy o tym użycie słowa „działania”, a nie słowa „wydatki”. Aktualnie obowiązujące przepisy nie wprowadzają ograniczenia wyłącznie do działań realizowanych na terenach wiejskich.

Marek: W jakim czasie gmina powinna wprowadzić do budżetu niespodziewane dochody? Nasz wójt unika odpowiedzi na wprost zadane pytania mieszkańców na zebraniach sołeckich, którzy posiedli już wiedzę o niezaplanowanym wpływie do budżetu w wysokości kilku milionów zł, dzięki któremu można byłoby zmniejszyć zadłużenie gminy, a wójt nie wprowadza tego do budżetu.

Piotr Józefczyk: Aktualnie nie ma przepisu który, określałby termin dla wójta na przedstawienie Radzie Gminy projektu zmiany budżetu uwzględniającego nieplanowane w pierwotnej uchwale budżetowej dochody. Jeśli wójt nie wprowadzi tych dochodów do budżetu, a zaciągnie zobowiązania dłużne, to może być przesłanką nieudzielenia przez Radę Gminy absolutorium, biorąc pod uwagę kryterium gospodarności.

urzędnik: Czy poręczenie udzielone przez gminę spółce z o.o. na pożyczkę na wkład własny do unijnego projektu wchodzi do zadłużenia i podlega wyłączeniu z łącznej kwoty spłat zobowiązań wpisanych do WPF?

Piotr Józefczyk: Zgodnie z art. 243 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poręczenia takie podlegają wyłączeniu przy obliczaniu relacji zadłużenia.

edw32: Dzień dobry, temat czatu, czyli samodzielność finansowa samorządów, moim zdaniem jest mocno na wyrost. O jakiej samodzielności my mówimy, skoro spora część mniejszych gmin znaczną część dochodów ma znaczoną, a do większości zadań jeszcze dopłaca. Idealny przykład to oświata.

Chętnie posłucham Pana komentarza, jak ocenia Pan stopień samodzielności takiej niewielkiej gminy, która nie ma na swoim terenie żadnych większych przedsiębiorstw itd. Albo samodzielność finansowa powiatów – o czym my mówimy…

Piotr Józefczyk: Moim zdaniem taka jednostka jest skazana na wegetację. Odsyłam również do podsumowania mojego wykładu.

miron: Pytanie dotyczy możliwości przekazywania środków własnej spółce przez gminę. Gmina i spółka będą realizowały wspólnie projekt finansowany ze środków europejskich w ramach WRPO poddziałanie 3.3.3. Beneficjentem będzie Gmina, natomiast spółka będzie występowała jako podmiot współrealizujący. Połowę wydatków poniesie Gmina a połowę spółka. Płatności będą przekazywane na rachunek beneficjenta. W jaki sposób przekazać środki finansowe spółce?\

Piotr Józefczyk: Można rozważać dokapitalizowanie spółki albo zakup usług. Nie widzę innej możliwości. Generalnie jestem przeciwnikiem tworzenia spółek przez jednostki samorządu terytorialnego, biorąc między innymi pod uwagę: brak instrumentów do bieżącej kontroli gospodarki finansowej spółek przez organy nadzoru, przerzucanie przez samorządy długu do spółek i zaburzanie konkurencji na rynku usług.

starszy: Czy dyrektor zakładu budżetowego może samodzielnie dokonywać zmian w planie finansowym po stronie przychodów, wprowadzając nowe źródła przychodów i zmniejszając plan w innych paragrafach?

Piotr Józefczyk: Zgodnie z unormowaniami § 41 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 roku w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych Kierownik samorządowego zakładu budżetowego może dokonywać zmian w planie finansowym zakładu budżetowego, w ciągu roku budżetowego, w przypadku i pod warunkami określonymi w art. 15 ust. 8 ustawy o finansach publicznych. Inne zmiany planu finansowego mogą być dokonywane tylko po uprzednim wprowadzeniu zmian w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego. Nie wymaga dokonywania zmian planu finansowego samorządowego zakładu budżetowego realizacja planu kosztów, polegająca na przeniesieniach pomiędzy paragrafami, przy uwzględnieniu ograniczeń określonych prawem.

838327: Z tego co Pan napisał rozumiem, że gminy wiejskie skazane są na wegetację? To jaką przyszłość dla gmin wiejskich Pan widzi?

blazej: No właśnie, a powiaty? One mają gorszą niż gminy sytuację finansową, a zwłaszcza polityczną niepewną...

Piotr Józefczyk: Nie wszystkie gminy wiejskie, ale tylko te, które funkcjonują przede wszystkim dzięki dochodom z subwencji i dotacji celowych. Są przecież takie gminny wiejskie, gdzie dochody z PITu stanowią ponad 40 proc. dochodów ogółem np. gmina Zielonki w Małopolsce. Gminy, które osiągają niskie dochody własne, brnąc równocześnie w zadłużenie, powinny być łączone z sąsiednią gminą.

838327: Gminy rozważają utworzenie spółek z uwagi na VAT? To jedno z rozwiązań, aby "skutecznie" odzyskiwać podatek VAT. Jeżeli jest pan przeciwnikiem zakładania spółek, to jakie widzi Pan rozwiązanie dla gmin, aby podatek ten był w większym stopniu odzyskiwany przez gminy?

Piotr Józefczyk: Jest to kwestia regulacji ustawy o VAT. Przez wiele lat spora część gmin nie była świadoma możliwości odzyskiwania VAT-u. Zakład budżetowy też może odzyskiwać VAT.

kasta: A jak się ma samodzielność gminy do zarobków urzędników? Oprócz widełek są możliwości dodatkowych wynagrodzeń - nagród itp. A rzeczywistość jaka jest, każdy samorządowy "robotnik" wie.


Piotr Józefczyk: Wiem, bo sam kiedyś pracowałem w Urzędzie Gminy. Przeprowadzane przez regionalne izby obrachunkowe raz na cztery lata kontrole kompleksowe jednostek samorządu terytorialnego ujawniają przypadki zawyżania wynagrodzeń przewidzianych dla danego stanowiska. Nagrody, cóż... mają charakter uznaniowy. Pracodawcę w Urzędzie Gminy też można zmienić co cztery lata dzięki kadencyjności i wyborom. Jak wiemy, nie wszędzie. Stąd postulat ograniczenia kadencji włodarzy gmin może się podobać osobom rozgoryczonym panującym w niektórych samorządach systemie folwarcznym.

jst: jaka jest Pana opinia na temat poluzowania wskaźnika z art 243 w kontekście perspektywy unijnej 2014-2020? Pojawiały się informacje o takich zamiarach, co pozwoliłoby gminom na większe wykorzystanie środków unijnych.

Piotr Józefczyk: Nie można tej sprawy uogólniać. Nie wszystkie gminy chcą i potrafią pozyskiwać środki unijne. Moim zdaniem wskaźnik z art. 243 ustawy o finansach publicznych jest do likwidacji, powinno się natomiast wprowadzić maksymalny limit długu na koniec roku budżetowego.

838327: Jeżeli gminy sąsiednie też mają niskie dochody, to co da ich połączenie?

Piotr Józefczyk: Zamiast dwóch urzędów gminy mamy jeden, oczywiście częściowo powiększony. Ponadto zgodnie z art. 41 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego dla gminy powstałej w wyniku połączenia dwóch lub więcej gmin, w drodze zgodnych uchwał, wskaźnik udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, określony w art. 4 ust. 2 tej ustawy, w okresie 5 lat, począwszy od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym podjęto decyzję o połączeniu, jest zwiększony o pięć punktów procentowych.

Piotr Józefczyk: Dziękuję Państwu za uwagę.


TAGI: FINANSE
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

newsletter

TAGI

PARTNERZY 
  Związek Gmin Wiejskich     Związek Powiatów Polskich

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Tel.: (22) 509 22 25
Faks: (22) 509 22 72
pap@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.22