facebook RSS # #

10.12.2019 14:34

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2019-03-19 14:19       aktualizacja: 2019-03-19 14:22       GMINA
  A A A

JST i mieszkania. Raport: samorządy nie radzą sobie z polityką mieszkaniową

JST i mieszkania. Raport: samorządy nie radzą sobie z polityką mieszkaniową
Fot.Fotolia
Gminy prawie nie budują mieszkań komunalnych i źle zarządzają dostępnym zasobem mieszkaniowym: nie prowadzą powszechnie programów oddłużeniowych dla zalegających z czynszem mieszkańców, utrzymują pustostany, ustalają nieekonomiczne stawki czynszów, nie prowadzą remontów - wynika z raportu Obserwatorium Polityki Miejskiej Instytutu Rozwoju Miast i Regionów na temat polityki mieszkaniowej samorządów.

Tymczasem - jak podkreślają autorzy raportu - poprawa warunków mieszkaniowych jest fundamentem zmian jakości życia, a bez postępu w mieszkalnictwie społecznym gminy nie powinny liczyć na poprawę sytuacji demograficznej.

W opracowaniu zwrócono uwagę, że Polska jest w czołówce krajów europejskich, w których ludność mieszka w przeludnionych nieruchomościach (41 proc.). Gorzej jest w Serbii, Macedonii, Chorwacji, Rumunii, na Łotwie i w Bułgarii. "Zauważają to sami mieszkańcy. Według badań Habitat for Humanity Polska brak mieszkania lub złe warunki mieszkaniowe były uznawane za jeden z trzech najważniejszych problemów polskich rodzin przez 40 proc. respondentów w 2018 r. W samych miastach bez łazienki jest 336,9 tys. mieszkań, a 89,4 tys. nie ma wody" - wskazują autorzy opracowania.

Raport zwraca uwagę, że efekty budownictwa gminnego w stosunku do potrzeb są bardzo małe. W 2016 r. gminy w całej Polsce oddały do użytku 1746 nowych mieszkań komunalnych, podczas gdy kolejka oczekujących na najem mieszkania z mieszkaniowego zasobu gminy wynosiła 158,9 tys. osób. Oznacza to, że mieszkania oddane w 2016 r. mogły zaspokoić zaledwie 1,1 proc. zapotrzebowania z tego roku. W 1990 r. było w Polsce 1980,3 tys. mieszkań komunalnych, co stanowiło 16,7 proc. całego zasobu mieszkaniowego. W 2016 r. liczba lokali spadła do 868,5 tys. (6,1 proc.).

Samorządom wytknięto też, złe zarządzanie dostępnym zasobem mieszkaniowym. Jak wyliczono, 4,06 mld zł wynosi łączna kwota zadłużeń czynszowych - większość dotyczy dużych miast, gdzie zadłużenie w 2016 roku wyniosło 3,09 mld zł.

"Kwota ta pozwoliłaby podwoić liczbę wybudowanych mieszkań gminnych w ostatniej dekadzie. Średnie zadłużenie na jedno mieszkanie komunalne wynosi 2287,03 zł. Jednym z rozwiązań mających na celu zmniejszenie zadłużenia jest wprowadzanie programów oddłużeniowych. Nie są one powszechnie wykorzystywane, ale niektóre miasta decyduje się na taki krok. Dobrym przykładem jest Opole Lubelskie, w którym dostrzeżono, że umożliwienie lokatorom odpracowania długu oraz umorzenie części zadłużenia może przynosić również inne pozytywne skutki społeczne" - wskazują autorzy raportu.

W opracowaniu podniesiono też problem nieekonomicznych stawek czynszów, które "nie są powiązane ze standardem lokalu i nie pozwalają na poprawę warunków mieszkaniowych".

Inny problem to pustostany - na koniec grudnia 2016 r. w Polsce było 120,7 tys. mieszkań niezamieszkanych, z tego 49,5 tys. w zasobach gminnych. Pustostany gminne stanowiły 41,0 proc. ogółu lokali niezamieszkanych. Najwięcej pustostanów w 2016 r. było w Warszawie (8,9 tys. - 10,5 proc. zasobów gminnych), Łodzi (7,0 tys. - 14,0 proc. zasobów gminnych), Wrocławiu (1,8 tys. - 5,6 proc. zasobów gminnych), Katowicach (1,8 tys. - 11,0 proc.), Bytomiu (1,5 tys. - 11,1 proc.) i Szczecinie (1,3 tys. - 6,7 proc.).

W ocenie autorów raportu, "jest to efekt niewłaściwej polityki czynszowej" czyli nieekonomicznych stawek, które nie są powiązane ze standardem lokalu i nie pozwalają na poprawę warunków mieszkaniowych. Jak wyliczono, przeciętnie stawki tych opłat są niemal dwukrotnie za małe, aby pokryć chociaż najważniejsze potrzeby remontowe.

"Konsekwencją takiej polityki jest zły stan techniczny budynków, średnio 17 proc. budynków gminnych jest w złym stanie technicznym" - głoszą wnioski z monitoringu.

Jak wskazano, gruntowne remonty gminnych zasobów mieszkaniowych na większą skalę były w 2016 r. podejmowane niezwykle rzadko. Spośród analizowanych 669 miast aż w 306 takie działania w ogóle nie miały miejsca, od 0 do 1 proc. lokali zostało wyremontowanych gruntownie w 122 jednostkach. Znaczna część miast w ostatnich latach nie prowadziła żadnej działalności remontowej. W 2016 21,2 proc. miast nie prowadzono w ogóle prac remontowych, a remontów gruntownych nie podjęto w ogóle w 45,7 proc. ankietowanych samorządów.

W opracowaniu zwrócono też uwagę na deficyt lokali socjalnych czyli tych, które są przeznaczone dla najbiedniejszych gospodarstw oraz takich, które w procedurze sądowej uzyskały orzeczenie o eksmisji z prawem do zasiedlenia lokalu socjalnego. A "deficyt lokali socjalnych blokuje procedury eksmisyjne i naraża gminy na koszty rekompensat z tytułu zajmowania mieszkania przez osoby z orzeczoną eksmisją do lokalu socjalnego" - zauważono.

W 2016 r. było 94,7 tys. mieszkań socjalnych, z tego w miastach 89,2 proc. "Wiele miast zamiast stopniowo zwiększać ich liczbę, woli co roku wypłacać odszkodowania za niedostarczenie lokalu. W 2016 r. 29 największych miast wydało na to 34 mln zł." - mówi redaktor raportu Kamil Nowak.

W opracowaniu pokazano przy tym pozytywne przykłady - miast, które widzą sens inwestowania w mieszkania socjalne. Najwięcej takich mieszkań przybyło w Lublinie (727), Krakowie (644) i Warszawie (530). Stosunkowo duże wzrosty odnotowano też w małych miastach. W Przasnyszu powstało 116 takich lokali, w Bystrzycy Kłodzkiej - 70, w Świdwinie - 69. Jako dobry przykład do naśladowania autorzy wskazują  Ostrołękę i tamtejszy program gospodarowania mieszkaniowym zasobem miasta.

Obserwatorium Polityki Miejskiej to przedsięwzięcie badawcze realizowane przez Instytut Rozwoju Miast i Regionów (wcześniej Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa), którego celem jest wsparcie samorządów oraz władz regionalnych i krajowych w procesie zarządzania miastami i ich obszarami funkcjonalnymi.

js/
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 29 25
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25