facebook RSS # #

15.10.2018 14:05

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2018-09-07 14:51       aktualizacja: 2018-09-07 15:19       PRAWO
  A A A

Wolne zgromadzenia. RPO: Wolność zgromadzeń jest źrenicą wolności

Wolne zgromadzenia. RPO: Wolność zgromadzeń jest źrenicą wolności
Fot. RPO
- Wydanie decyzji przez organ gminy o zakazie odbycia zgromadzenia powinno następować w wyjątkowych przypadkach i w oparciu o realne zagrożenia – podkreśla Rzecznik Praw Obywatelskich.

RPO wydał 216-stronicowy raport pt. „Wolność zgromadzeń w Polsce w latach 2016-2018”. Zawiera on opisy najważniejszych manifestacji z tego czasu, wystąpienia RPO w tych sprawach, stan prawny, orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz rekomendacje rzecznika.

„Wolność zgromadzeń jest źrenicą wolności; tymczasem jest ona dziś w Polsce naruszana przez obecną ustawę o zgromadzeniach oraz wskutek działań władz” – uważa Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar.

Jego zdaniem, „przepisy Prawa o zgromadzeniach znacznie ograniczają wolność zgromadzeń publicznych”. Przypomina, że art. 57 Konstytucji RP gwarantuje każdemu wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich.

- Gwarancje te wynikają także z Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Karty Praw Podstawowych – podkreślono w komunikacie RPO na ten temat.

Jak zaznaczono „prawo do demonstracji i zgromadzeń publicznych, wolność słowa i wyrażania poglądów należy do fundamentów demokracji”.

Tymczasem – zdaniem RPO - nowelizacja ustawy z 2016 r., która wprowadziła tzw. zgromadzenia cykliczne, uniemożliwia korzystanie z tej wolności i budzi poważne zastrzeżenia z punktu widzenia standardów wypracowanych przez TK i ETPCz.

Zgodnie z nowelizacją Prawa o zgromadzeniach uchwaloną 13 grudnia 2016 r. zgromadzenia cykliczne mają pierwszeństwo wobec innych zgłoszonych zgromadzeń.

- Wiąże się to z wydawaniem zakazu kontrmanifestacji w miejscu i czasie, w którym takie zgromadzenia się odbywają. Nawet jeśli w chwili zgody wojewody na organizację zgromadzeń cyklicznych zgłoszone były już wcześniej inne zgromadzenia, organ gminy jest zobowiązany ich zakazać. W braku takiej decyzji wojewoda ma wydać zarządzenie zastępcze. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu – przypomniano w komunikacie RPO.

RPO podkreślał, że decyzja o zakazie zgromadzenia w przypadku kolizji ze zgromadzeniami cyklicznymi nie dotyczy zgromadzeń zgłoszonych w trybie uproszczonym. Potwierdził to Sąd Apelacyjny w Warszawie. Z taką interpretacją nie zgodził się wojewoda mazowiecki. Wydaje on zarządzenia zastępcze, jeśli gmina nie zakaże zgromadzenia uproszczonego.

Według RPO zarządzenia te nie mają podstawy prawnej. Rzecznik zwracał też uwagę na zbyt późne wydawanie tych zarządzeń wojewody, co uniemożliwiało organizatorom skuteczne odwołanie się do sądu. - 28 marca 2018 r. Sąd Najwyższy uznał, że gmina ma prawo odwołać się od zarządzenia zastępczego wojewody, a sąd może rozstrzygać odwołanie także już po odbyciu zgromadzenia – przypomina Rzecznik.

Raport RPO zawiera rekomendacje, m.in. likwidacji tzw. zgromadzeń cyklicznych i umożliwienia odbywania kontrmanifestacji.

Jak czytamy w dokumencie, „podstawowymi obowiązkami organów władzy publicznej jest umożliwienie odbycia zgromadzenia i następnie zabezpieczenie jego pokojowego przebiegu”. - Dlatego też wydanie decyzji przez organ gminy o zakazie odbycia zgromadzenia powinno następować w wyjątkowych przypadkach i w oparciu o realne zagrożenia. Decyzja nie może być oparta jedynie na przypuszczeniach o niepokojowych zamiarach uczestników zgromadzeń – podkreślono w raporcie.

Zdaniem RPO, „za pokojowym charakterem zgromadzenia przemawia domniemanie”.

- Niedopuszczalne są też takie działania władz publicznych, które utrudniają przeprowadzenie zgromadzenia poprzez podjęcie decyzji mającej na celu zakazanie odbycia zgromadzenia na innej podstawie niż Prawo o zgromadzeniach, np. poprzez wydanie decyzji o zakazie ruchu w danym miejscu. W ten sposób wypacza się wolność zgromadzeń publicznych – uważa RPO.

Pełny raport RPO dostępny jest tutaj.

amk/
ZAŁĄCZNIKI: Fot. RPO
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Adam Michrowski
Tel.: (22) 509 29 47
Kom.: 516 363 056
a.michrowski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25