facebook RSS # #

26.03.2019 18:23

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2018-03-02 18:29       aktualizacja: 2018-03-05 14:55       WIADOMOŚCI
  A A A

Opłaty za przedszkola. MEN: Nie ma podstaw do zawierania umów z rodzicami

Opłaty za przedszkola. MEN: Nie ma podstaw do zawierania umów z rodzicami
Fot. PAP/M. Kaliński
Ministerstwo Edukacji Narodowej zabrało głos w sprawie opłat za przedszkola w kontekście ustawy o finansowaniu zadań finansowych. „Nie ma podstaw do zawierania przez dyrektorów przedszkoli publicznych umów cywilnoprawnych z rodzicami, określających wysokość i zasady wnoszenia opłat” – komentuje.

1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z którą opłaty za przedszkole stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 52 ust. 15). Do tej pory traktowane były jako należności cywilnoprawne.

Ponad dwa tygodnie temu poprosiliśmy Ministerstwo Edukacji Narodowej o komentarz w tej sprawie: Czy w związku ze zmianą charakteru opłat tracą moc umowy cywilnoprawne powszechnie zawierane pomiędzy dyrektorami przedszkoli a rodzicami, w których określano zasady i terminy wnoszenia opłat? Zakładając, że opłaty należy nakładać w drodze decyzji administracyjnych to, czy można to zadanie scedować na dyrektorów placówek wychowania przedszkolnego? Na jaki okres należy wydawać decyzje? Czy oznacza to, że nie jest już stosowana zasada zwrotu za czas nieobecności?

Publikujemy w całości odpowiedź MEN, którą resort przesłał w odpowiedzi na nasze pytania.
Ministerstwo opublikowało też komunikat na swojej stronie internetowej:


Ustalenie wysokości opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w przedszkolach prowadzonych przez gminę następuje w drodze uchwały rady gminy. Nie ma podstaw do zawierania przez dyrektorów przedszkoli publicznych umów cywilnoprawnych z rodzicami, określających wysokość i zasady wnoszenia opłat.
Natomiast wysokość opłat za korzystanie z wyżywienia w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego ustala dyrektor przedszkola w porozumieniu z organem prowadzącym przedszkole.

Uzasadnienie

Przepis art. 52 ust. 15 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2023) został wprowadzony w celu doprecyzowania charakteru prawnego opłat z tytułu wychowania przedszkolnego – a tym samym – rozstrzygnięcia kognicji sądów i organów właściwych w tego rodzaju sprawach.
W poprzednim stanie prawnym, w piśmiennictwie (np. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty: Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2015, s. 286-287), występowały co najmniej dwa poglądy na istotę tych opłat. Zgodnie z pierwszym z nich, opłaty za przedszkola miały charakter „ceny”, tj. quasi-umownego wynagrodzenia za usługę. Natomiast drugi, konkurencyjny pogląd, skłaniał się ku kwalifikacji opłat za wychowanie przedszkolne jako swoistej daniny publicznej (np. K. Siwek, Opłata za korzystanie z wychowania przedszkolnego – danina publiczna czy opłata cywilnoprawna, „Finanse Komunalne” 2015, nr 3, s. 28 i n.).

Kolejne zmiany stanu prawnego na przestrzeni ostatnich kilku lat doprowadziły do dezaktualizacji stanowiska aprobującego prywatnoprawną kwalifikację roszczeń o należne i nieuiszczone opłaty za korzystanie z publicznych przedszkoli prowadzonych przez gminę. W konsekwencji, jeszcze przed wprowadzeniem wymienionego na wstępie przepisu uznano, że opłaty te nie są ceną, lecz szczególną należnością publicznoprawną.

W celu jednoznacznego określenia prawnego charakteru omawianych opłat oraz przesądzenia, czy w tego rodzaju sprawach zachodzi dopuszczalność drogi sądowej w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi, czy też są to niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których znajdzie zastosowanie art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), uwzględniając stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wyrażone w opinii do rządowego projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (pismo z 11 października 2017 r. Nr BSA I-021-349/17 do Zastępcy Szefa Kancelarii Sejmu), ustawodawca wprowadził w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych wspomniany na wstępie przepis.

W efekcie, ustalenie wysokości opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w przedszkolach prowadzonych przez gminę następuje w drodze uchwały rady gminy podjętej na podstawie art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Natomiast do ustalania opłat za korzystanie z wyżywienia w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego, z mocy art. 52 ust. 12 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, stosuje się odpowiednio przepisy art. 106 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, z późn. zm.), co oznacza, że wysokość tych opłat ustala dyrektor przedszkola w porozumieniu z organem prowadzącym przedszkole.

Powyższe regulacje zawarte w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, określające organy właściwe do ustalania wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego i wyżywienie w przedszkolach oraz sposób ustalania tych opłat, należy uznać za odrębne przepisy, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz warunków całkowitego lub częściowego zwolnienia z nich ma charakter aktu prawa miejscowego – nie ma zatem zastosowania reguła wynikająca z art. 61 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, przewidująca ustalanie należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy (tj. niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym), w drodze decyzji właściwych organów.

Obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego w wysokości określonej we wspomnianej wcześniej uchwale rady gminy (która ustala stawkę godzinową za korzystanie z wychowania przedszkolnego) wynika wprost z przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym i aktualizuje się z chwilą rozpoczęcia korzystania z tego świadczenia. Natomiast dyrektor przedszkola, w drodze czynności materialno-technicznych, dokonuje stosownego obliczenia miesięcznej należności wynikającej z liczby godzin, w których dziecko korzystało w danym miesiącu z wychowania przedszkolnego.

Jedynie w przypadku zwolnienia z opłat (całkowitego lub częściowego) rozstrzygnięcie w tym przedmiocie następuje w drodze decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) albo upoważnionego przez niego dyrektora przedszkola (szkoły podstawowej), na podstawie art. 52 ust. 9 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
W związku z jednoznacznym rozstrzygnięciem w ustawie o publicznoprawnym, a nie cywilnoprawnym, charakterze przedmiotowych opłat, tym bardziej nie ma podstaw do zawierania przez dyrektorów przedszkoli publicznych umów cywilnoprawnych z rodzicami, określających wysokość i zasady wnoszenia opłat.

Dochodzenie należności budżetowych z tytułu nieuiszczonych opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego następuje na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2017 r. poz. 1201).

Źródło: MEN

Anna Banasik
TAGI: EDUKACJA
 
KOMENTARZE: 28 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
2018-05-09 11:49:11
mireko66: Jeszcze kwestia ekwiwalentności świadczeń. Uważam, że nie należy jej rozumieć, że jak dziecko chodzi to płaci. Sądy administracyjne poprawnie wypowiedziały się przy opłatach żłobkowych - gmina zapewnia miejsce, za które rodzic płaci. Ponieważ z tego miejsca - w przypadku nieobecności dziecka - nie może już skorzystać inne dziecko.
 
2018-03-19 14:22:48
mireko66: Ale dla nas: mierko66, Tomasz Wojtania i Audytor sprawa też jest jasna. Uważamy, że nie ma obecnie w przepisach oświatowych lex specialis i dlatego powinno się stosować przepisy ustawy o finansach publicznych. Przypuszczam, że każdy z nas byłyby wdzięczny, gdyby Panie wskazały podstawę prawną, czyli konkretny przepis ustawy czy też prawa miejscowego (uchwały). Czym innym jest określenie wysokości opłat, a czym innym określenie sposobu jej pobierania. Na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 11 - Prawa oświatowego można rzeczywiście w statucie określić zasady odpłatności za pobyt dzieci w przedszkolu i korzystanie z wyżywienia (...), ale należy zwrócić uwagę na drugą część tego przepisu "ustalone przez organ prowadzący". Na podstawie jakiej podstawy prawnej ustalone? Tutaj jest kot pogrzebany.
 
2018-03-19 09:33:46
Monika: Do Joanna D. zgadzam się z Panią.
 
2018-03-15 08:49:09
Joanna D.: Dla mnie sprawa jest jasna, przy opłatach nie obowiązuje przepis art. 61 ustawy o finansach publicznych, gdyż dochody te pobierane są na podstawie odrębnych ustaw. Nie ma żadnych decyzji. Opłatę za wyżywienie ustala dyrektor w porozumieniu z organem prowadzącym- ja w statucie przedszkola dopisałabym, że obowiązuje za dni obecności dziecka po uprzednim zgłoszeniu. Natomiast opłatę za przedszkole ustala Rada Miejska w drodze uchwały w wysokości za godzinę- nie ma żadnej stałej opłaty. I jedna i druga jest naliczana po zakończonym miesiącu na podstawie obecności dziecka.To nawet lepsze wyjście bo nie trzeba przygotowywać żadnych umów.
 
2018-03-10 14:18:48
mireko66: Chodzi mi o scedowanie tej kompetencji na dyrektora zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Czy tak można? Nie wiem. Ale to było jedno z wielu pytań skierowanych do MEN (patrz załącznik pdf http://samorzad.pap.pl/depesze/temat_dnia/181001/Zmiany-w-oplatach-przedszkolnych). Widzę, że żadnej z osób tu komentujących nie zadowala wyjaśnienie MEN i to jeszcze podpisane przez Departament Informacji i Promocji. Przypomnę, że cały tekst i wieloma pytaniami Rzecznik Praw Dziecka przesłał do MEN-u z prośbą o wyjaśnienia. I tli się we mnie iskierka nadziei, że Rzecznikowi MEN odpowie bardziej kompetentnie. Liczę również na stanowisko Krajowej Rady RIO. Ale czas biegnie. Przepis wszedł w życie 1 stycznia, a już mamy marzec. Szkoda również, że z automatu nasz tekst spadł z "Najpopularnieszych", ale tak to jest ustawione z automatu, że po 7 dniach spada.
 
2018-03-09 14:29:26
Audytor: Do mirek66 - no nie wiem, gdzie jest podstawa prawna do scedowania mocą uchwały organu stanowiącego jst kompetencji do wydawania decyzji przez dyrektora przedszkola. Aby tak mogło być musi być podstawa prawna, jak pisze Tomasz Wojtania i wcześniej ja też pisałem: Art. 61. 1. Organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są:

4) w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa;
Tak więc ustawa o FP wyraźnie wskazuje organ obowiązany do wydawania decyzji, wszelkie inne proby obejścia tematu, to dyscyplina finansów publicznych, lub jak kto woli odpowiedzialność z art. 231 KK - niedopełnienie lub przekroczenie obowiązków.
 
2018-03-09 13:40:48
MalMiz: Bardzo proszę o wytłumaczenie czy stanowisko ministerstwa w tej sprawie nie wyjaśnia "nie ma zastosowania reguła wynikająca z art.61 ust. 1 przewidujący ustalenie należności o których mowa w art.60 tej ustawy w drodze decyzji właściwych organów". Poniżej państwo piszecie o wystawianiu decyzji dla każdego rodzica. Ponadto nie wiem czy nazwanie opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego i opłat za korzystanie z wyżywienia należnościami publicznoprawnymi powoduje że te opłaty teraz nie będą zwracane za czas nieobecności? Wszak są to opłaty za korzystanie. Czy organy prowadzące czy tez dyrektor przedszkola mogą teraz tak zapisać te opłaty, że trzeba będzie płacić także za okres kiedy dziecko nie chodzi bo np. jest chore?
 
2018-03-09 08:53:39
mireko66: Chodziło mi tylko o to, żeby wskazać, że w przypadku opłat parkingowych jest lex specialis w stosunku do ustawy o finansach publicznych, bo wyraźnie wskazano, że sposób pobierania opłaty ma być określone przez radę gminy. W żadnej z "ustaw oświatowych" - poza wspomnianym niżej tajemniczym zapisem art. 102 ust. 1 pkt 11 - Prawa oświatowego - takiej delegacji nie ma, więc nie ma lex specialis w tym zakresie. Co oznacza, że stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych - decyzja administracyjna. Ona nie jest tu problem, bo zasadniczo wydawana byłaby raz w roku - na cały rok szkolny. A rada gminy może to uchwałą scedować np. na dyrektora przedszkola. Każdy z dyrektorów, z pocałowaniem w rękę, chętnie by zamienił comiesięczne rozliczanie tych opłat, zwrotów, ewidencji na potrzeby VAT itd. na jednorazową czynność (no czasami zdarza się zmiana decyzji ostatecznej). Ponieważ już laurkę wystawiłem Zespołowi ds. Edukacji to pozwolę sobie również nie zapomnieć o Narodowym Instytucie Samorządu Terytorialnego. Otóż ten zacny Instytut w zakładce "Przegląd najważniejszych zmian w prawie istotnych z punktu widzenia jst" nie umieścił ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (https://www.nist.gov.pl/przeglad-najwazniejszych-zmian-w-prawie,1.html). Co pozostawiam bez komentarza.
 
2018-03-08 16:57:19
Tomasz Wojtania: Art. 61. 1. Organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są:

4) w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa;


... jak chcesz ominąć art 61 UOFP i nie wydawać decyzji?
 
2018-03-08 13:31:17
Monika: Do mireko66, Pana wypowiedź dotyczy całego systemu, który rzecz jasna obciąża gminy. Oczywiście, że powinna to być opłata stała, skoro koszty są stałe. Moja porównanie dotyczy mechanizmów typowo formalnych, żebyśmy nagle nie zaczęli decyzji administracyjnych wydawać.
 
2018-03-07 21:30:57
mireko66: W art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o drogach publicznych scedowano na radę gminy nie tylko ustalenie wysokości opłat, ale również sposób ich pobierania opłaty. Jest tu wyraźne wskazanie. W przypadku opłat przedszkolnych jest co prawda quasi delegacja na tyle dziwna, że MEN nawet o niej nie wspomniał w swojej opinii. Otóż przepis art. 102 ust. 1 pkt 11 - Prawa oświatowego wymienia, co powinno zostać określone w statucie przedszkola, w tym "zasady odpłatności za pobyt dzieci w przedszkolu i korzystanie z wyżywienia ustalone przez organ prowadzący". Dlaczego twierdzę, że opłaty za wychowanie przedszkolne winny być traktowane jako "opłaty stałe". Trzeba przypomnieć, że przesunięto prawo do wychowania przedszkolnego do 3. roku życia. To Państwo zdecydowało o upowszechnieniu wychowania przedszkolnego i obniżyło wysokość ponoszonych opłat do 1 zł za godz. W zamian zaoferowało dotację przedszkolną, w tym roku 1370 zł rocznie, czyli 114,17 zł miesięcznie. Dodajmy niżej wymienione 120 zł, to daje nam 234,17 zł miesięcznie na 1 dziecko x 25 dzieci w oddziale = 5 854,25 zł za funkcjonowanie oddziału przez dodatkowe 4 godz. dziennie. Gmina musi za to zapewnić wynagrodzenia wraz z pochodnymi i "13" zatrudnionym na 0,8 etatu nauczycielowi oraz na 0,5 etatu pomocy nauczyciela, ogrzewanie, wodę, energię elektryczną itd. Jeśli jednak opłatę trzeba zwracać, to nadmierny ciężar spada na gminę. Przecież ona się już wypowiedziała, że chce finansować tylko 5 godzinne minimum. I tym się różni opłata przedszkolna od parkingowej. Ta pierwsza jest niezbędna dla funkcjonowania przedszkoli ta druga ma przede wszystkim "odstraszać" od długiego zajmowania miejsca. Przytoczone w moich tekstach wyroki świadczą o tym, że część samorządów próbowało - co jakiś czas - to udowodnić przed sądami administracyjnymi. Nie bardzo się to udawało w przypadku przedszkoli, ale w przypadku opłat żłobkowych "zaskoczyło". Wielka szkoda, że Zespół ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego nie widzi tego problemu. Może doczekalibyśmy się porządnej legislacji w tym zakresie.
 
2018-03-07 13:07:19
Monika: Analogicznie do opłaty parkingowej, podstawą do tytułu wykonawczego jest wprost prawo miejscowe, nie trzeba żadnej decyzji.Celem zmiany było ustawowe wskazanie ścieżki egzekwowania należności.
 
2018-03-07 12:30:04
mireko66: Zespół ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego podobno nie pochylił się nad tą sprawą. Teraz każdy JST musi sam zdecydować, jak stosować obowiązujące przepisy i czy kierować się opinią MEN-u.
 
2018-03-06 21:31:03
Kala189: Dziękuję bardzo za odpowiedzi. Rodzi się pytanie, co w przypadku, kiedy przedszKole bbędzie miało przerwę wakacyjną. Wtedy wydajemy decyzję zmieniającą?
Dobrze rozumiem, że rodzice nie mają prawa żądać pomniejszenia należności w związku z nieobecnością dziecka?
Wydając rodzicom takie decyzje spowodujemy falę niezadowolenia. Podejmując więc takiego rodzaju czynności musimy mieć poparcie ze strony ministerstwa i edukacji, i finansów. A oni milczą nie wspierając nas, nie wyjaśniając kluczowych kwestii.
Wydawać decyzje, czy nie wydawać?????
 
2018-03-06 17:02:58
Audytor: Do Kala189 - jesli na podstawie ustawy o FP stosuje się dział III Ordynacji podatkowej, to stosuje sie się rozdział 4 terminy płatności, a więc termin płatności 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Najlepiej jest przyjąc okres rozliczeniowy miesięczny, np. po skonczonym miesiącu.
uważam, że zasady te powinna okreslać procedura wewnetrzj danej jednostki / UG / UM - jako procedura w ramach kontroli zarządczej, W niej też mozna określic wzór ewidencji pobytu dziecka w przedszkolu.
Deczyja: tak oparta na KPA, uchwale rady gminy w sprawie stawki, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i Ordynacja podatkowa (tu: dział III OP.)
 
2018-03-06 16:56:53
mireko66: Opłaty przedszkolne powinny być naliczane zgodnie z wnioskiem strony, czyli rodzica (opiekuna prawnego). To rodzic we wniosku wskazuje ile godzin jego dziecko będzie korzystało z wychowania przedszkolnego. Jeśli 9 godzin to w decyzji określamy, że 9 godzin dziennie, w tym zgodnie uchwałą rady 5 godzin bezpłatne, a 4 godziny płatne - również zgodnie z uchwałą - 1 zł za godzinę. Rok szkolny trwa zgodnie z Prawem oświatowym od 1 września do 31 sierpnia. W tym wypadku ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia, więc opłaty od 1 stycznia do 31 sierpnia 2018 r. Miesiąc liczy się, zgodnie z KC, jako 30 dni. Czyli 4x30x8=960 zł, płatne w ratach miesięcznych po 120 zł. VATu nie ma, bo jest to zwolnione, a moim zdaniem nie podlega VATowi. Podstawą prawną jest art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 52 ust. 15 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych + prawo miejscowe, czyli uchwała rady. To wszystko pięknie w decyzji opisać. Odwołanie do SKO. Piszę to z głowy, więc proszę sobie dorzucić jeszcze kilka artykułów, czy paragrafów.
 
2018-03-06 16:35:34
mireko66: Panie Tomaszu Wojtanio przecież we wszystkich moich tekstach oraz komentarzach piszę, że te opłaty nakłada się decyzjami administracyjnymi. Tak samo twierdzi pan Audytor. Czyli nie musi nas Pan o tym przekonywać. Ja mam tylko wątpliwości, czy opłaty za "wsad do kotła" powinny mieć charakter publicznoprawny.
 
2018-03-06 11:05:37
Kala189: Jak taka decyzja powinna wyglądać? Rodzi się mnóstwo pytań.

Czyli z dniem 2 stycznia 2018 r. powinniśmy każdemu rodzicowi wydać decyzję administracyjną, w której podstawą prawną będzie KPA, ustawa o finansowaniu zadań oświatowych (art. 52 ust. 1i 15), uchwała gminy dot. wysokości opłat?
Decyzją nałożymy na rodzica obowiązek ponoszenia opłat i tam określimy zasady ich ponoszenia(czyli termin wnoszenia opłat - jakiś musi być, okresy rozliczeniowe)???
Czy tą decyzją określimy czas godzinowy pobytu dziecka w przedszkolu? (musi z czegoś wynikać za ile godzin rodzic musi zapłacić. na podstawie umowy rodzic deklarował długość pobytu i wiedział za co płaci)
Nadal nie wiem, jak do tego podejść od strony praktycznej?
Dla samorządów nie jest problem te decyzje przygotować. Musimy tylko wiedzieć Jak je przygotować.
 
2018-03-06 10:30:37
Audytor : Do Tomasz Wojtania - Prosze zauwazyć, że ja pisząc swój post wskazałem na aspekt, co stanowi / jaki dokument do wystawienia tytułu wykonawczego, bowiem stosuje się ustawę o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest to egzekwowania obowiazku ani z mocy prawa, ani z deklaracji podatkowej - pozostaje zatem tylko decyzja administracyjna wydana w trybie KPA, Wydana przez organ gminy, i to z pełnymi szykanami: tj. wszczęcie postępowania administracyjnego, postępowanie dowodowo wyjaśniające, art. 10, czyli zapoznanie strony z aktami sprawy; inicjatywa wszczęcia postępowania nalezy w 100% do ortganu gminy - czyli wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Dla mnie jako audytora jest to proste. Tak w 100% podzielam pana pogląd, że bez decyzji na kontach rodziców / opiekónów prawnych są nadpłaty - w rozumieniu OP podlegające oprocentowaniu na zasadach ogólnych.
 
2018-03-06 06:44:06
Tomasz Wojtania: KOMENTARZ DO ART.60 USTAWY O FINANSACH PUBLICZNYCH.

Autor:
Ludmiła Lipiec-Warzecha

Tytuł:
Komentarz do art.60 ustawy o finansach publicznych

Stan prawny:
2011.02.15


Artykuł 60 wprowadza pojęcie niepodatkowych należności budżetowych oraz formułuje ich przykładowy katalog.
Niepodatkowe należności budżetowe to należności, niebędące podatkami i opłatami, stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych (art. 3 pkt 8 o.p.). Ich podstawą są przepisy powszechnie obowiązującego prawa, a cechą charakterystyczną podporządkowanie w granicach wyznaczonych prawem objętych nimi jednostek organom wyposażonym we władztwo publiczne. Na podstawie ordynacji podatkowej wyróżnić można dwie grupy publicznoprawnych należności niepodatkowych:
- stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, określane lub ustalane przez organy podatkowe,
- stanowiące dochód budżetu państwa, ustalane lub określane przez organy inne niż organy podatkowe.
Jako niepodatkowe należności budżetowe art. 60 wymienia:
- kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie o finansach publicznych;
- należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;
- wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;
- wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;
- wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;
- należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;
- dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;
- pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.
Wyliczenie powyższe nie ma charakteru wyczerpującego, o czym świadczy użycie w przepisie zwrotu "w szczególności".
W doktrynie prawa finansowego oraz części orzecznictwa pojawia się tendencja, aby te należności pieniężne o charakterze publicznoprawnym, dla których nie określono właściwych przepisów do stosowania, obejmować reżimem ordynacji podatkowej. Zakres stosowania przepisów ordynacji podatkowej wyznaczają dwa kryteria, tj. rodzaj daniny publicznej oraz właściwość rzeczowa do ustalania lub określania wysokości obciążenia lub rozstrzygania innych spraw podatkowych należących do właściwości organów podatkowych. W doktrynie proponuje się niekiedy przyjęcie domniemania podlegania wszelkich należności publicznoprawnych przepisom ordynacji podatkowej, a wyłączenie jej zakresu wymaga odrębnych, szczegółowych regulacji prawnych357 . Według innej propozycji, zakres rzeczowy stosowania ordynacji musi jednoznacznie wynikać z obowiązującego prawa, tj. zarówno z przepisów ordynacji podatkowej, jak i z przepisów innych ustaw, ponieważ zakresu tego nie można domniemywać .
Uzasadnieniem dla całościowego ujęcia zasad procesowania z niepodatkowymi należnościami budżetowymi, stanowiącymi w polskich finansach kategorię bardzo niejednolitą, było ujednolicenie zasad postępowania, rozstrzygnięcie problemów związanych z określeniem właściwej procedury dla ustalania, poboru, udzielania ulg w zakresie tych należności.
Poza unormowaniami ustawy zawartymi w art. 60-64, odsyła ona w pozostałym zakresie do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów działu III ordynacji podatkowej w zakresie egzekucji do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast w zakresie odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z tytułu niepodatkowych należności budżetowych określonych w pkt 1-6 art. 60 - do przepisów kodeksu cywilnego.
 
2018-03-06 06:37:12
Tomasz Wojtania: ...jak czytam poniższe wypowiedzi to widać, że nikt z wypowiadających się nie przeczytał co oznacza, iż do opłat stosuje się art 60 pkt 7 UOFP.

A oznacza to, że pobiera się je na zasadach określonych w art 61 do 67 UOFP, CZYLI W DRODZE DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ a nie umowy cywilnoprawnej.

W gminach, w których nie ma decyji rodzice mają nadpłaty, które trzeba im zwrócić z odsetkami, chyba że złożą wniosek o zaliczeniu nadpłaty w poczet zaległości za opłaty. A który rodzić na to pójdzie?

Ignorowanie przez samorządy zasad będzie sporo kosztowało. Wiele dyscyplin finansów publicznych powstanie w oświacie.
 
2018-03-05 19:30:44
mireko66: Jednak są komentujący, to się jeszcze odezwę i zaapeluję do członków Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego o pochylenie się nad tą sprawą na posiedzeniu w dniu 6 marca. Cała Polska na Was liczy.
 
2018-03-05 12:17:44
Zoiwmar: Czyli nadal nic nie wiemy i nadal nie możemy nic zrobić.
Umowy pozostały bo jest to jedyny dokument, z którego rodzice wiedzą kiedy dokonywać płatności. Faktem jest, że umowy nie są podstawą do ustalania zasad wnoszenia opłat. Jednak rodzice powinni wiedzieć, za co płacą (czy za gotowość przedszkola, czy zrealizowaną usługę), do kiedy płacą (termin musi jakiś być aby kontrolować, czy nagle nie pojawią się odsetki wymagalne (próg 8,70 zł), za jaki okres płacą (w umowie pisze, że za miesiąc, ale umowa już nie obowiązuje, więc czy gmina może sobie ustalić tak bez niczego, że jest to miesiąc?na jakiej podstawie? przecież to powinna określać ustawa)
A jakie jest stanowisko w sprawie pobierania opłat za godzinę pobytu dziecka w przedszkolu? Za rozpoczętą, czy za zakończoną godzinę?
 
2018-03-05 09:47:58
mireko66: Przedstawiona interpretacja utrwala błędne zasady pobierania i zwracania opłat, co prowadzi do nadmiernego finansowania zadań przez gminy ze środków własnych. Przepisy konstytucji zapewniają jednostkom udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań. Poza dochodami własnymi gminy otrzymują subwencje czy też dotacje celowe z budżetu państwa. Oznacza to, że z pomocą państwa zapewnia się zgodność działania jednostki samorządu terytorialnego z priorytetami ogólnonarodowymi, z interesem państwa i jego polityką.
Ustawodawca – wyposażając radę gminy w kompetencję wynikającą z 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych – przyzwolił na kształtowanie opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego. Przy czym należy tu uwzględnić czas na bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie oraz wysokość opłat za pozostały czas, która nie może być wyższa niż 1 zł za godzinę (por. art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe i art. 52 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych). Obrazowo mówiąc przedszkole powinno być czynne 5 godzin i pokrywać koszty sporządzenia posiłków. Począwszy od 6 godziny zajęć ciężar finansowania powinien spaść na barki rodziców w formie opłat publicznoprawnych oraz na budżet państwa (część oświatowa subwencji ogólnej na dzieci 6-letnie oraz dotacja, o której mowa w art. 53 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych na dzieci młodsze). Samodzielność gminy przejawia się w tym, że może przejąć na siebie finansowanie zajęć opłacanych przez rodziców poprzez podjęcie stosownej uchwały zwiększającej dzienny wymiar bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki.
Odmienne, niż MEN-owskie, podejście sądów administracyjnych pojawiło się w przypadku kształtowania opłat za pobyt dziecka w żłobku. W wyroku z 23 sierpnia 2013 r. NSA w Warszawie (I OSK 943/13) wyraził przekonanie, że opłata za pobyt dziecka w żłobku może mieć postać opłaty zryczałtowanej i być tak skalkulowana by, w pewnym stopniu, uwzględniać również tzw. gotowość żłobka do świadczenia usług. Zapewnienie bowiem konkretnemu dziecku miejsca w żłobku, skutkuje tym, że niezależnie od tego, czy dziecko to z usług żłobka korzysta cały czas, czy też tylko częściowo, miejsce jego jest cały czas dla niego zarezerwowane. Podczas jego nieobecności nie może zostać udostępnione innemu dziecku, to zaś przekłada się w oczywisty sposób na ogólne koszty związane działalnością placówki.
Nie można więc, bez jej woli, przerzucać na gminę dodatkowych kosztów, które powinny być finansowane z innych źródeł. Jeśli koszty przypadające na rodzica mogłyby być nadmierne w stosunku do jego możliwości rada gminy może określić warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat (art. 52 ust. 2 ustawy). Natomiast opłata za wyżywienie, ze względu na finansowanie przez rodziców „wsadu do kotła” powinna być zwracana, ale to winno być określone w przepisach. Ponieważ nikt więcej nie zabiera głosu w tej sprawie pozwolę sobie już jej więcej nie komentować.
 
2018-03-04 09:15:41
Audytor: Może ktoś z ME#N powinien się zastanowić, co / jaki dokument stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, czy kwit z dokonanych czynności materialno - tecnicznych? czy decyzja administracyjna? a poza tym gdzie gdzie jest w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych o kompetencjach dyrektora placówki i o dokonywaniu tych czynności technicznych - nałożenie obowiązku zapłaty w drodze czynności technicznej ??? chyba w dobie dobrej zmiany !!!!!!!!!!!!!!!
 
2018-03-03 11:54:09
Tomasz Wojtania: MEN ma rację.

Opłaty te były i są elementem niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym o których mowa w art 60 pkt 7 UOFP.





 
2018-03-03 09:39:06
Audytor Wewnętrzny JST i JSFP: Ktos tu chyba nie zna przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czynność materialno techniczna nie może stanowić podstawy sporządzenia tytułu wykonawczego w przypadku niezapłacenia opłaty przez rodziaca / opiekuna prawnego. Może to byc tylko deklaracja podatkowa (tu nie występuje / nie ma zastosowania) oraz decyzja administracyjna - Państwo z MEN do nauki !!!!!!!!!!!!!!!!!!!
 
2018-03-02 11:39:55
mireko66: MEN powinno sprawę przekazać do Ministerstwa Finansów, a ma trudności interpretacyjne na tym polu. Przykładowo nie odniósł się do końcówki pisma Prezes Sądu Najwyższego, na które się powołuje: „Wydaje się, że zmiany stanu prawnego na przestrzeni ostatnich kilku lat doprowadziły do ostatecznej dezaktualizacji stanowiska odnośnie do prywatnoprawnej kwalifikacji roszczeń o należne i nieuiszczone opłaty za korzystanie z publicznych przedszkoli prowadzonych przez gminę. Te ostatnie nie są zatem ceną, lecz szczególną należnością publicznoprawną. Wskazane jest, aby ustawodawca precyzyjnie określił, czy w tego rodzaju sprawach zachodzi dopuszczalność drogi sądowej w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi, czy też są to niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których znajdzie zastosowanie art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.). Wówczas o opłatach orzekałyby organy administracji publicznej wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p., zaś kontrolę sądową tych rozstrzygnięć sprawowałyby sądy administracyjne. W przeciwnym razie uzasadniona byłaby kompetencja sądów powszechnych.”. Ustawodawca określił, że opłaty mają charakter publicznoprawny. Nie określił zaś innego sposobu nakładania tych opłat, czyli stosuje się przepisy art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. Proszę podać konkretny przepis prawa materialnego do ustalania opłat przez dyrektora "w drodze czynności materialno-technicznych". Czyli wracamy do punktu wyjścia...

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25