facebook RSS # #

15.11.2018 04:03

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2018-07-11 11:52       aktualizacja: 2018-07-11 12:06       WIADOMOŚCI
  A A A

Gmina a VAT. NSA zawiesił postępowanie w kolejnej sprawie dotyczącej odliczania VAT od gminnych inwestycji

Gmina a VAT. NSA zawiesił postępowanie w kolejnej sprawie dotyczącej odliczania VAT od gminnych inwestycji
Fot. PAP/L/Szymański
Czy gmina może odliczyć VAT od budowy kanalizacji? Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił kolejne postępowanie w takiej sprawie; czeka na uchwałę 7 sędziów NSA i stanowisko TSUE.

Czy realizując inwestycję polegającą na budowie infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej gmina występuje jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne, wynikające z ustawy o samorządzie gminnym, czy też występuje w charakterze podatnika VAT i przysługuje jej prawo do odliczenia podatku związanego z wydatkami poniesionymi na tę inwestycję - na takie pytanie odpowiedziec ma NSA.

Rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne dla wielu gmin, które spierają się o interpretację przepisów z fiskusem. Rozpatrywanie kolejnej z takich spraw - dotyczącej gminy Czermin - zostało przez NSA zawieszone do czasu gdy w sprawie wypowiedzą się: NSA w poszerzonym składzie oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Do NSA w ostatnich latach trafiały skargi kasacyjne Ministra Finansów, w których resort kwestionuje orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawie odliczeń VAT od gminnych inwestycji. Taki spór z fiskusem toczy m.in. gmina Czermin. Gmina rozbudowała instalację sanitarną, budując zbiornik wyrównawczy na stacji uzdatniania wody w Trzcianie. Po zakończeniu inwestycji została ona udostępniona Gminnemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej. Zakład wykorzystuje ją do świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych, m.in. na rzecz mieszkańców gminy; gminie płaci czynsz.

Zdaniem gminy, wykonanie świadczenia na rzecz gminnego zakładu stanowi działalność gospodarczą gminy oraz czynność podlegającą opodatkowaniu stawką 23 proc. VAT, a gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację inwestycji. Innego zdania był Minister Finansów.

W wydanej interpretacji indywidualnej resort stwierdził, że spółka komunalna wykonując zadania z zakresu gospodarki wodnej, nie działa w charakterze odrębnego od gminy podatnika VAT. Z tej racji na podstawie zawartego porozumienia nie występuje wzajemne świadczenie pomiędzy dwoma podatnikami. Według interpretacji, gminie nie przysługuje więc prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT, bo infrastruktura wodno-kanalizacyjna nie służyła jej nigdy do prowadzenia działalności gospodarczej. Inaczej w przypadku KZB, któremu gmina infrastrukturę tę przekazała.

Gmina była przeciwnego zdania i zaskarżyła interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, a ten przyznał rację gminie i uchylił zaskarżoną interpretację. Minister Finansów skierował zaś skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podobne skargi kasacyjne ministerstwo złożyło np. od wyroków WSA w Gorzowie Wielkopolskim czy w Warszawie. Postępowania w tych sprawach zostały przez NSA zawieszone. Zainteresowane rozstrzygnięciem gminy muszą poczekać na dwa stanowiska - uchwałę składu siedmiu sędziów NSA, któremu przedstawiono tę kwestię do rozpatrzenia w sierpniu 2016 r. oraz odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, gdzie w grudniu 2016 r. trafiło pytanie prejudycjalne zadane przez polski sąd w innej sprawie dotyczącej rozliczeń VAT w gminach (w tym przypadku chodzi o odliczenia podatku naliczonego od wydatków na budowę świetlicy).

js/ woj/
TAGI: PODATKI , PRAWO
 
KOMENTARZE: 4 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
2018-08-03 16:11:14
TAP: Więcej ciekawych informacji o orzecznictwie sądów w sprawach VAT Gmin na www.podatkisamorzadu.pl
 
2018-07-12 14:44:51
jotka: ad. VAT:
Oczywiście, jst (gmina) - jak każdy - może zrezygnować ze zwolnienia z podatku VAT nawet wtedy, kiedy jej przysługuje. (Już widzę to głosowanie radnych!)

Jednakże wydaje się korzystne, np. w przypadku dofinansowania unijnego, gdy gmina podatku VAT nie może odzyskać, gdy jej scentralizowany bilans tego podatku nie osiąga limitu. Nie może np. odzyskać VAT z inwestycji drogowych, gdyż nie pobiera opłat za korzystanie z dróg. Wówczas VAT podlega refundacji, a w przypadku przedsiębiorcy nie podlega nigdy (z definicji). Nawet w przypadku przedsiębiorców zwolnionych z obowiązku opodatkowania VAT (lekarze, pielęgniarki etc.) nie można tego podatku traktować jako kosztu do refundacji.

Czy gmina może odzyskać VAT, gdy inwestuje w infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną, którą spółka komunalna wykorzystuje następnie do dystrybucji wody wg stawek ustalanych poza zarządem spółki?

Jako kto? Na pewno nie jako przedsiębiorca, który zakupił ten środek trwały w celu zarobkowania, bo nim nie jest. Przecież zakład wodociągowy nie płaci gminie za korzystanie z tego środka trwałego. Zakład sprzedaje usługę dostawy wody, a sieć nominalnie jest własnością wspólnoty samorządowej, czyli każdego, kto ma adres w gminie, i wiadro, do którego pobiera wodę z sieci. Za co więc dostawca pobiera tzw. opłatę abonamentową???!!!
Infrastruktura nie jest własnością firmy komunalnej, która sprzedaje wodę z 8% VAT (tego podatku nie powinno być, jeżeli gmina jest podmiotem równouprawnionym wobec państwa). Infrastruktura jest własnością wspólnoty samorządowej - gminy. Firma komunalna także należy do tych, którzy kupują od niej tę wodę. To jest majątek wspólny gminy.

"Naczelny Sąd Administracyjny zajął w stosunku do zakładów budżetowych stanowisko, uznając, że jakkolwiek poziom samodzielności działalności prowadzonej przez zakłady budżetowe jest wyższy niż poziom samodzielności działalności prowadzonej przez jednostki, to nadal jednak nie jest on na tyle wysoki, aby można było uznać, że zakłady budżetowe prowadzą działalność gospodarczą samodzielnie i że mogą być w związku z tym uznane za podatników VAT odrębnych od tworzących je jednostek samorządu terytorialnego (uchwała NSA z 25 października 2015 r., I FPS 4/15). (http://www.podatki.abc.com.pl/czytaj/-/artykul/zakres-i-terminy-obowiazkowej-centralizacji-vat-w-samorzadach).
 
2018-07-12 08:08:42
jotka: Ciekawe, dlaczego w sprawie instalacji OZE MinFin prezentowało odmienne zdanie i gminy także odmienne od tego poglądu, opisywanego w artykule?

Spółka komunalna, jak i urząd gminy, zaspokajają potrzeby mieszkańców. Ci mieszkańcy są gminą, co jest napisane w polskiej konstytucji i w ustawie samorządowej (łac. communalis, communalis, communale - ang. common, communal, belonging to the community - pol. wspólnotowy, komunalny). Gminą nie jest urząd gminy. (Któryż to już raz powtarzam takie zdanie!!!???)

Spółka komunalna ma formę podmiotu gospodarczego (przedsiębiorcy), lecz jej celem nie jest zysk, a zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkańców. Np. wysokość stawek za wodę i ścieki (podstawowa działalność) ustalana jest poza spółką (przez radę gminy, do której należy; mają o tym od teraz decydować Wody Polskie, co dodatkowo umocni brak samodzielności spółek komunalnych).

Prawo o działalności gospodarczej widzi tę sytuację wyraźnie: "wprowadza ono regułę, zgodnie z którą, pomimo że przedsiębiorca spełnia kryteria określone w art. 104–106, nie może on być mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą ze względu na to, że jego „właścicielem” jest określony podmiot. Do kategorii podmiotów, których uprawnienia właścicielskie w stosunku do przedsiębiorcy wyłączają stosowanie w stosunku do tego przedsiębiorcy art. 104–106 ustawy, należą: inni przedsiębiorcy, Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego". Sprawa byłaby prosta i jasna, gdyby nagle gmina nie zaczęła postrzegać siebie jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność komercyjną, podczas gdy z ustawy wynika, że gmina nie prowadzi działalności gospodarczej" (https://ksiegowosc.infor.pl/prawo-unii-europejskiej/2068,3,Definicja-przedsiebiorcy-w-UE-i-w-Polsce-konsekwencje-dla-firm.html).

W sprawie płacenia fiskusowi VAT za instalowanie kolektorów słonecznych, która pobudziła interpretacje o znaku przeciwnym do tego przypadku, dominowały tego rodzaju opinie: "instalowanie kolektorów solarnych na domach mieszkalnych znajdujących się na nieruchomościach, na których prowadzona jest działalność rolnicza, a następnie wykorzystywanie przez rolników na potrzeby gospodarstwa domowego wytworzonej energii i ciepła, można uznać za działania, które nie wchodzą w zakres prowadzonej przez nich działalności rolniczej" (http://www.profnzw-ewaczech-adwokat.com/Poj%C4%99cie%20przedsi%C4%99biorcy%20i%20dzia%C5%82alno%C5%9Bci%20gospodarczej%20w%20%C5%9Bwietle%20art.%20107%20Traktatu%20o%20funkcjonowaniu%20Unii%20Europejskiej%20(Dz.%20Urz.%20UE%202016%20C%20202,%20s.%201),%20w%20kontek%C5%9Bcie%20wyznaczenia%20katalogu%20beneficjent%C3%B3w%20dla%20regionalnych%20program%C3%B3w%20operacyjnych.,162,24).
I słusznie: gmina w takich przypadkach nie zamieniała się w producenta ani dystrybutora energii elektrycznej, który ma możliwość odzyskiwania VAT.

Dlaczego więc "Zdaniem gminy, wykonanie świadczenia na rzecz gminnego zakładu stanowi działalność gospodarczą gminy oraz czynność podlegającą opodatkowaniu stawką 23 proc. VAT, a gminie przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację inwestycji" - pojąć nigdy nie zdołam. Szczególnie po tzw. centralizacji VAT w samorządach.

Może gmina powinna - zamiast inwestować w jego majątek - sprzedać komuś ten zakład gospodarki komunalnej, jeżeli chce na nim zarabiać? Wówczas otrzyma wpływy z podatków i zarobi.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji powinna być rozwiązaniem przejściowym na "dochodzenie" do urynkowienia usług komunalnych, ale tak nie stanie się nigdy - poszło w odwrotną stronę. Z całą powagą firmy komunalne i SSP udają więc, że są firmami prywatnymi, choć zarazem są i nie są. Są wtedy, kiedy sprzedają wodę i przyjmują ścieki od podmiotów gospodarczych (np. spółka przetwarzająca pomidory na przecier, mleczarnia, wytwórnia pustaków), nie są wtedy, kiedy dostarczają wodę mieszkańcowi gminy, który prowadzi działalność gospodarczą (MSP) i przetwarza pomidory na przecier, robi sery, pustaki.

Jeżeli od 2018 to Wody Polskie będą ustalały stawki i pobierały opłaty za wodę, to po co gminie taka firma komunalna? Oddać ją państwu, niech stanie się państwowa. Razem z tą infrastrukturą wod-kan zbudowaną za gminne pieniądze. Woda już jest państwowa, a państwo przecież nie płaci gminie za korzystanie z rur, w których woda staje się towarem.

W mętnej wodzie nie da się pływać z sensem.
 
2018-07-12 07:55:29
VAT: Skoro zdaniem skarbówki gminna spółka komunalna nie działa w charakterze odrębnego od gminy podatnika VAT, to jest w takim razie częścią podatnika, którym jest gmina, a więc podlega centralizacji rozliczeń VAT, czyli tak czy tak można ten VAT odliczyć bo gmina za pomocą swojej podległej jednostki świadczy usługi wodno kanalizacyjne, za które pobiera opłatę podlegającą VAT.
 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25