facebook RSS # #

17.10.2019 01:15

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2019-10-07 19:52       aktualizacja: 2019-10-08 12:54       WIADOMOŚCI
  A A A

Co jest moralne. Naukowcy zbadali moralność finansową Polaków

Co jest moralne. Naukowcy zbadali moralność finansową Polaków
Fot. UŁ/Depositphotos
Polacy uważają, że należy spłacać długi, płacić podatki i piętnują przyjmowanie łapówek - wynika z badań przeprowadzonych przez prof. Annę Lewicką-Strzałecką z PAN.

W ramach cyklicznego projektu Konfederacji Przedsiębiorstw Finansowych „Moralność Finansowa Polaków” Anna Lewicka-Strzałecka zbadała 1000-osobową grupę dorosłych Polaków. Celem projektu było stworzenie mapy permisywizmu moralnego społeczeństwa, tj. tendencji do bezgranicznej tolerancji wobec zachowań innych osób w obszarze finansów.

Miarą społecznego przyzwolenia na naruszanie przez konsumentów norm prawnych bądź standardów etycznych w sferze finansowej jest Indeks Akceptacji Nieetycznych Zachowań Finansowych. W 2019 roku wyniósł on 41, co oznacza, ze Polacy są skłonni usprawiedliwiać odstępstwa od zasad w ponad 2/5 sytuacji. Zdaniem prof. Anny Lewickiej-Strzałeckiej, systematycznie przeprowadzana analiza moralności finansowej konsumentów pozwoli zidentyfikować  pewne  niepisane reguły  postępowania  konsumentów i usprawnić efektywne funkcjonowanie gospodarki. 

Spłata długów

Jednym ze standardów etycznych w sferze finansów jest regulacja zadłużeń. Jest to norma, zdecydowanie akceptowana w polskim społeczeństwie. Na pytanie: „Czy zgadza się Pani/Pan z poglądem, że oddawanie długów jest zawsze obowiązkiem moralnym?” 94% respondentów odpowiedziało „tak”. Odpowiedzi „nie” udzieliło zaledwie 1% ankietowanych, 5% nie miało zdania na ten temat.

Badaczka wskazuje, że niewiele norm etycznych cieszy się tak powszechnym uznaniem. Wśród nich nieco wyższe poparcie (96%) ma pogląd, że „przyjmowanie łapówek jest zawsze złe i nigdy nie może być usprawiedliwione”, a nieco mniejsze (92%) ma opinia, że „należy płacić podatki, gdyż z nich finansowane są ważne cele i potrzeby społeczne”.

Jednocześnie ponad połowa respondentów usprawiedliwia płacenie gotówką bez rachunku, by uniknąć VAT-u (52,7%) oraz przepisywanie majątku na rodzinę, by uciec przed wierzycielem (52,8%). Ponadto, aż 57,5% ankietowanych toleruje przypadki pracy na czarno w celu uniknięcia ściągania długów z pensji. 
„Rozbieżność  ta, między  deklarowanym  w  pytaniu wstępnym zdecydowanym poparciem badanych osób dla normy nakazującej oddawanie długów, a stosunkowo dużym przyzwoleniem na konkretne nadużycia konsumenckie wynika z tego,  że  ludzie  na  poziomie  ogólnych i abstrakcyjnych  deklaracji  moralnych  są  bardziej  restrykcyjni  niż  na  poziomie szczegółowych i konkretnych zachowań” - uważa badaczka.

Fałszywe dokumenty

Szczególnie negatywny stosunek respondenci mają do wyłudzania pieniędzy przy użyciu się fałszywych dokumentów. Usprawiedliwia je nieco ponad 7% ankietowanych. „Działanie to jest zagrożone  wysokimi  sankcjami  karnymi,  a  zatem  moralność  finansowa  okazuje  się współgrać z normami prawa” – stwierdza prof. Lewicka-Strzałecka. 

Znacznie więcej, bo blisko 1/3 respondentów usprawiedliwia wykorzystywanie nadarzającej się  okazji w postaci błędu kasjera, który pomylił się na swoją niekorzyść (32%) oraz zawyżanie wartości poniesionych szkód, by uzyskać nienależne  odszkodowanie  (32,2%).  Na uwagę zasługuje  znacząca  różnica  pomiędzy  potępieniem pierwszego zachowania i kolejnych. „Może to wynikać z tego, że posługiwanie  się cudzym dokumentem tożsamości, by uzyskać kredyt, jest aktywnie inicjowanym działaniem przestępczym, natomiast  kolejne  zachowania  są  działaniami  polegającymi  na  wykorzystaniu nadarzającej się okazji lub mającymi charakter reaktywny” – komentuje naukowczyni.

Relacje z bankami

Nieco ponad 2/5 badanych osób usprawiedliwia zachowanie polegające na  zaciągania  kredytu  bez  dokładnego  zapoznania  się  z  warunkami  jego  spłaty (40,8%). 

„Zachowanie to nie jest w żaden sposób sankcjonowane prawnie, ma jednak wymiar etyczny. Warto zauważyć, że kredytodawcy mają prawny obowiązek udzielania wyczerpujących  i  precyzyjnie  określonych  informacji  dotyczących  warunków udzielanego kredytu. Lekceważenie tych informacji przez konsumentów stanowi swojego rodzaju grzech zaniechania, w pierwszym rzędzie mogący skutkować stratami jednostki, ale mający także niekorzystne skutki społeczne” – wyjaśnia ekspertka.  

Blisko 46% respondentów usprawiedliwia zachowania polegające na częstej zmianie  rachunków  bankowych,  by  uniknąć  zajęcia  środków  przez  komornika, a prawie 48% badanych osób legitymuje zatajanie informacji uniemożliwiających wzięcie kredytu.

Artykuł prof. Lewickiej-Strzałeckiej „Moralność finansowa polskich konsumentów” ukazał się w czasopiśmie naukowym Uniwersytetu Łódzkiego: https://czasopisma.uni.lodz.pl/annales/article/view/5610/5277

mp/
TAGI:
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 29 25
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25