facebook RSS # #

22.10.2018 04:30

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2018-02-13 23:26       aktualizacja: 2018-02-14 22:12       Wiadomości PAP
  A A A

Zmiany w opłatach. Od 1 stycznia opłaty za przedszkola mają charakter publicznoprawny

Zmiany w opłatach. Od 1 stycznia opłaty za przedszkola mają charakter publicznoprawny
Fot. nadesłane
Od 1 stycznia opłaty za przedszkola mają charakter publicznoprawny, a nie - jak dotąd - cywilnoprawny. Czy to oznacza, że nie trzeba zwracać pieniędzy za nieobecność dziecka? Czy straciły moc umowy zawierane między dyrektorami a rodzicami?

Publikujemy artykuł Mirosława Obrębskiego, dyrektora Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli w Olsztynku.

Niezauważona zmiana


W Dzienniku Ustaw z dnia 29 listopada 2017 r. (poz. 2203) opublikowano ustawę z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Wiele zmian było szeroko komentowanych. Niektóre pozostały niezauważone. Jedną z nich jest całkowita zmiana istoty opłat przedszkolnych. W toku prac legislacyjnych wprowadzono niezwykle istotną - z punktu widzenia jednostek samorządu terytorialnego i rodziców - zmianę, która ma bezpośredni wpływ na ustalanie i pobieranie opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego i za wyżywienie.

Zmiana charakteru tych opłat z cywilnoprawnych na publicznoprawne to realizacja oczekiwań jednostek samorządu terytorialnego. W odróżnieniu od opłat cywilnoprawnych, które pobierane są na podstawie umowy, opłaty publicznoprawne pobierane są na podstawie przepisów prawnych.

Jest to zmiana w pełni uzasadniona. Jednak sposób jej wprowadzenia to terapia szokowa dla samorządu, ale przede wszystkim dla rodziców. Niestety wszystkie strony – rządowa i samorządowa – nie zabierają głosu w tej sprawie, a czas ucieka. Ustawa bowiem weszła w życie 1 stycznia 2018 r.

Opłata publicznoprawna

Na istotną zmianę w zakresie opłat przedszkolnych, jako jedna z pierwszych, zwróciła uwagę Katarzyna Zychowicz, dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Administracyjny Oświaty Samorządowej Gminy i Miasta Koziegłowy.

W odróżnieniu do rządowego projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych do art. 52 dopiero na etapie prac legislacyjnych [w parlamencie] został dodany ustęp 15 w brzmieniu: „Opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz opłaty za korzystanie z wyżywienia w takich placówkach stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych”.

Przepis ten określa m.in., że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 pkt 4 tej ustawy organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa; natomiast od ich decyzji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Umarzanie, odraczanie i rozkładanie na raty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym określają przepisy art. 64.

Warto też zwrócić uwagę na art. 66, który stanowi, że do egzekucji należności mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto art. 67 wypowiada się na temat stosowania przepisów Kpa i ordynacji podatkowej w sprawach niepodatkowych należności budżetowych.

Co teraz?

Pojawia się pytanie, czy ex lege tracą moc umowy cywilnoprawne powszechnie zawierane pomiędzy dyrektorami przedszkoli a rodzicami, w których określano zasady i terminy wnoszenia opłat?

Zakładając, że opłaty należy nakładać w drodze decyzji administracyjnych, czy można, zgodnie z art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zadanie to scedować na dyrektorów placówek wychowania przedszkolnego? Przepis ten stanowi, że do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organy jednostek organizacyjnych. Ale najważniejsze pytania to, na jaki okres należy wydawać decyzje oraz czy oznacza to, że nie jest już stosowana zasada zwrotu za czas nieobecności? Opłaty za przedszkola stały się w ten sposób opłatami „stałymi”?

Do kotła wkradł się błąd

O ile opłata za korzystanie z wychowania przedszkolnego winny mieć charakter opłaty publicznoprawnej, o tyle opłaty za korzystanie z wyżywienia z pewnością nadal powinny zachować charakter opłaty cywilnoprawnej.

Po pierwsze opłat publicznoprawnych nie nakłada się zarządzeniem dyrektora przedszkola (por. art. 168 konstytucji, który stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie).

Po drugie rodzice, w drodze ustawy, zobowiązani są wyłącznie do ponoszenia opłaty za „wsad do kotła”. Jeśli więc rodzic zgłosi nieobecność dziecka to przedszkole nie ponosi żadnych kosztów, bo nie zużyło żadnych produktów do sporządzenia posiłku. Dlaczego więc ma ponosić ich koszt?

W tym wypadku w ustawie powinien pojawić się zapis, w nawiązaniu do funkcjonującego w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ustala się zasady ustalania opłat za wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka w placówce wychowania przedszkolnego.

Nowe uchwały

Artykuł 52 ust. 1 pkt 1 o finansowaniu zadań oświatowych stanowi, że rada gminy określa wysokość opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego [do tej pory regulował to art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty].

Ponieważ uchylono przepisy ustawy o systemie oświaty, rady gmin muszą podjąć uchwały na podstawie nowo obowiązujących przepisów o finansowaniu zadań oświatowych i prawa oświatowego. Uchwały te, jako akty prawa miejscowego, powinny wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Taką możliwość daje art. 106 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który stanowi, że uchwały rady gminy podjęte przed dniem 1 stycznia 2018 r. na podstawie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc do dnia wejścia w życie uchwał podjętych na podstawie art. 52 ust. 1.


autor: Mirosław Obrębski,
dyrektor Zespołu Administracji Szkół i Przedszkoli w Olsztynku,
współpracownik Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”

skrót i śródtytuły: aba

Pełny artykuł w załączniku.
ZAŁĄCZNIKI: logo-zasip.jpg
TAGI: EDUKACJA
 
KOMENTARZE: 5 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
2018-02-15 09:19:08
mireko66: Szanowni Państwo! W pełnym tekście proszę zwrócić uwagę na znaki zapytania. Ponieważ, podobnie jak Państwo, zostaliśmy jako jst zaskoczeni tą zmianą. I nie znamy odpowiedzi na wszystkie pytania. Niestety w czasie procesu legislacyjnego popełniono błąd nie przewidując vacatio legis. Opłaty za wychowanie przedszkolne powinny mieć charakter publicznoprawny i jest to dobre rozwiązanie. Poprzednio sądy administracyjne i wojewodowie zepchnęły je w kierunku opłat cywilnoprawnych i zakazano wprowadzania tzw. "opłat stałych". Jak sięgnąć pamięcią wiele lat temu opłaty miały taki charakter.
 
2018-02-14 21:09:53
Skarbnik: Czy to oznacza także, że opłaty te powinny być klasyfikowane poza zakresem ustawy o VAT. Dotychczas bowiem uznawano, że opłaty za przedszkole oraz za wyżywienie podlegają VAT, ale korzystają ze zwolnienia.
 
2018-02-14 14:10:03
mireko66: Informujemy również, że Koziegłowy i Olsztynek nie wprowadziły opłat "po nowemu". Czekamy na reakcję i wyjaśnienia Rządu.
 
2018-02-14 13:45:16
mireko66: Ponieważ jest bardzo duże zainteresowanie tematem i z panią Katarzyną Zychowicz nie mamy już sił odpowiadać na telefony to odsyłam do pełnego tekstu: http://www.wspolnota.org.pl/aktualnosci/aktualnosc/oplaty-przedszkolne-po-nowemu/

Trochę to może rozjaśni, ale pada wiele pytań, na które oczekujemy - jak wszyscy samorządowcy - odpowiedzi ze strony Rządu. Najrozsądniejszym wyjściem byłoby jednak dokonanie zmiany ustawy i wprowadzenie vactio legis
 
2018-02-13 17:49:56
Tomasz Wojtania: No nie do końca się zgadzam z tezami autora publikacji. Opłaty za korzystanie z przedszkola i za wyżywienie zawsze spełniały definicję zawartą w art 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych.

Ich pobieranie w latach minionych na podstawie umowy cywilnoprawnej było błędem.

Błędem jest interpretowanie przez autora opłaty za wyżywienie, gdyż jej cena nie jest ceną rynkową, lecz określoną ustawą.

Obie opłaty od lat spełniają definicję należności publiczno-prawnej niepodatkowej i jako taka są daniną niepodatkową do której stosuje się art 60-67 UOFP....czyli powinny być ustalane w drodze decyzji.

A fakt iż, na etapie prac legislacyjnych dodano do art 52 ustęp 15 spowodował złamanie zasad techniki legislacyjnej, gdyz:

Dz.U.02.100.908
ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 20 czerwca 2002 r.
w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".


ZAŁĄCZNIK
ZASADY TECHNIKI PRAWODAWCZEJ (wyciąg):

§ 4. 1. Ustawa nie może powtarzać przepisów zamieszczonych w innych ustawach.
2. W ustawie nie powtarza się również postanowień umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską oraz dających się bezpośrednio stosować postanowień aktów normatywnych ustanowionych przez organizacje międzynarodowe lub organy międzynarodowe, którym Rzeczpospolita Polska przekazała kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach.
3. W ustawie można odsyłać do przepisów tej samej lub innej ustawy oraz do postanowień, o których mowa w ust. 2; nie odsyła się do przepisów innych aktów normatywnych.
4. W ustawie nie można zamieszczać przepisów nakazujących stosowanie innych aktów normatywnych, w tym umów i aktów, o których mowa w ust. 2.


 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 23 67
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Adam Michrowski
Tel.: (22) 509 29 47
Kom.: 516 363 056
a.michrowski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25