facebook RSS # #

19.08.2019 22:00

Polska Agencja Prasowa Serwis Samorządowy
 
2019-07-15 10:22       aktualizacja: 2019-07-15 10:49       Wiadomości PAP
  A A A

ZIT z poślizgiem. NIK: ZIT-y zgodnie z przepisami, niestety z opóźnieniami

ZIT z poślizgiem. NIK: ZIT-y zgodnie z przepisami, niestety z opóźnieniami
Fot. Fotolia
Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) na ogół realizuje się zgodnie z przepisami, niestety z opóźnieniami w przygotowaniu i realizacji – ustaliła NIK. To rodzi ryzyko niewykorzystania środków.

Najwyższa Izba Kontroli pierwszy raz kontrolowała ten nowy unijny instrument polityki spójności. ZIT-y to nowe narzędzie unijne ukierunkowane na zrównoważony wspólny rozwój obszarów dużych miast i otaczających je gmin.

Realizację ZIT rozpoczęto od powołania Związków ZIT, które opracowały Strategie ZIT dla swoich obszarów, następnie zaś podpisano porozumienia pomiędzy Związkami ZIT (IP ZIT) a Instytucją Zarządzającą Regionalnymi Programami Operacyjnymi (IZ RPO), czyli zarządem województwa. Kolejne stadia realizacji projektów ZIT to stworzenie systemu wyboru właściwych projektów oraz sam wybór projektów ZIT i stworzenie warunków do ich realizacji.

„Opóźnienia i błędy w przygotowaniu i realizacji ZIT przyczyniają się do opóźnień w wykorzystaniu funduszy w ramach RPO” – wskazuje NIK.

Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju jako instytucja koordynująca podjęło działania dla zorganizowania i wdrożenia ZIT w Polsce, nie zdołało jednak zapobiec opóźnieniom we wdrażaniu i realizacji instrumentu. Zdaniem NIK, przy uwzględnieniu dotychczasowej dynamiki kontraktacji i certyfikacji środków może wystąpić ryzyko niepełnego wykorzystania środków przeznaczonych na niektóre ZIT, działania naprawcze należy więc zintensyfikować.

NIK podkreśla, że przebieg prac nad Strategiami ZIT był długotrwały, wystąpiły opóźnienia zarówno w ich przygotowaniu przez Związki ZIT, jak i w ich opiniowaniu przez Ministerstwo i IZ RPO. W skrajnym przypadku okres opiniowania przez ministerstwo wyniósł nawet 234 dni.

Według Izby prace przygotowawcze i wdrożeniowe ZIT prowadzone były zbyt wolno, a współpraca między IZ RPO a Związkami ZIT, jak również współpraca miast i gmin w samych Związkach, niekiedy szwankowała. Największe opóźnienie pomiędzy zatwierdzeniem przez Komisję Europejską danego RPO a rozpoczęciem realizacji ZIT wyniosło półtora roku.

Zakres zadań powierzonych IP ZIT (Związkom ZIT) przez IZ RPO był początkowo ograniczony do obligatoryjnego minimum (udział w przygotowywaniu kryteriów wyboru projektów oraz dokonywaniu oceny strategicznej), później w wypadku części Związków ZIT został poszerzony w celu optymalizacji podziału zadań między instytucjami zaangażowanymi w system realizacji ZIT oraz zwiększenia tempa wdrażania ZIT.
Na realizację ZIT w ramach 16 RPO przeznaczono łącznie 13 117 mln zł. W poszczególnych województwach przeznaczono od 3% (Województwo Warmińsko-Mazurskie) do 23% (Województwo Śląskie) środków na realizację danego RPO.

Mimo stworzenia systemu wyboru projektów ZIT zgodnego z przepisami, nie udało się uniknąć błędów przy wyborze tych projektów. IZ RPO dokonywały niekiedy wyborów projektów z naruszeniem procedury - bez udziału przedstawicieli IP ZIT, bądź przed zatwierdzeniem Strategii ZIT. Również na tym etapie stwierdzono opóźnienia w dokonywaniu ocen wniosków o dofinansowanie, co zwalniało tempo realizacji ZIT.

Ponadto, realizacja projektów w ramach ZIT następowała często z opóźnieniami, które wynikały z przedłużających się procedur przetargowych, konieczności ich powtarzania z powodu składania ofert z cenami wyższymi niż oszacowane wartości, problemów z wykonaniem poszczególnych etapów zadań czy z nieprawidłowej realizacji inwestycji skutkującej rozwiązaniem umowy z wykonawcą. Problemy te miały najczęściej bezpośredni wpływ na wzrost kosztów realizacji projektów. Niezgodność z harmonogramami realizacji ZIT i opóźnienia na różnych etapach realizacji ZIT to najczęstsza nieprawidłowość w badanym obszarze.

W badanych przez NIK ośmiu projektach ZIT wydatkowano do dnia zakończenia kontroli średnio 15,8% przyznanych środków (od 0,0% do 87,8%). Na niski poziom wykorzystania wydatków, w ocenie NIK, oprócz opóźnień w realizacji projektów, wpłynęły nieprawidłowości u beneficjentów, które w pięciu wypadkach polegały na ujmowaniu wydatków poniesionych z naruszeniem prawa o zamówieniach publicznych we wnioskach o płatność. Nieprawidłowości te miały wpływ na poziom certyfikacji wydatków (konieczność wycofania nieprawidłowych wydatków lub poprawy wniosku o płatność). Nieprawidłowości te mogą skutkować nałożeniem korekt finansowych.

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) - nowy instrument unijny w ramach polityki spójności, wprowadzony przez KE w Perspektywie Finansowej 2014-2020, mający służyć zrównoważonemu rozwojowi obszarów dużych miast i przyległych gmin (tzw. obszarów funkcjonalnych). W Polsce ZIT realizowane są na 24 obszarach w ramach regionalnych programów operacyjnych (RPO). Obszar, na którym realizowany jest ZIT, uzgodniony był wspólnie przez samorząd województwa oraz gminy zainteresowane realizacją ZIT. Obszar ten jest określony w stosownej uchwale Zarządu Województwa.

ZIT mają pomóc m.in. w: usprawnieniu transportu w ramach obszaru funkcjonalnego, likwidacji skutków degradacji obszarów miejskich, poprawie stanu środowiska naturalnego, polepszeniu bilansu energetycznego, podniesieniu innowacyjności, atrakcyjności i jakości usług danego obszaru. Na inwestycje „twarde” przeznacza się środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), na „miękkie” - z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS).

Źródło: NIK

aba/
 
KOMENTARZE: 0 PRZEJDŹ NA FORUM

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

 
newsletter

TAGI

PARTNERZY 


  Związek Gmin Wiejskich  

KONTAKT
Polska Agencja Prasowa SA
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (+48 22) 509 22 22
Faks: (+48 22) 509 22 34
REDAKCJA SERWISU SAMORZĄDOWEGO PAP
ul. Bracka 6/8, 00-502 Warszawa
Tel.: (22) 509 29 25
Faks: (22) 509 23 72, (22) 509 22 20
e-mail: samorzad@pap.pl
e-mail klubowy: klub@pap.pl
DZIAŁ SPRZEDAŻY I OBSŁUGI KLIENTA
Rafał Szafrański
Tel.: (22) 509 27 03
Kom.: 722 202 428
r.szafranski@pap.pl
PAP Copyright © PAP SA 2013 .
Redakcja  |  O portalu  |  Licencje  |  Polityka Prywatności  |  v 1.4.25