Ważne upoważnienie. RIO: upoważnienia udzielone przez skarbnika nie wygasają po jego odwołaniu

Upoważnienia udzielone przez skarbnika nie wygasają po jego odwołaniu - uważa RIO w Szczecinie. Izba wskazuje jednak na lukę w przepisach.

W wyjaśnieniach udzielonych staroście łaskiemu RIO w Szczecinie zwróciła uwagę, że kwestia obowiązywania upoważnienia skarbnika do udzielania kontrasygnaty po jego odwołaniu nie została wprost uregulowana w przepisach. Brakuje też rozstrzygnięć w tym zakresie, „a poglądy prezentowane w piśmiennictwie (wliczając w to wyjaśnienia RIO i publikowane stanowiska jednostek samorządu terytorialnego) można uznać za rozbieżne".

W ocenie RIO w Szczecinie rozstrzygnięcie przedmiotowej kwestii zależy od charakteru, jaki zostanie przypisany analizowanemu upoważnieniu: cywilnoprawnego bądź administracyjnoprawnego.

Zdaniem Izby, zarówno wypowiedzi sądów, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego, skłaniają do przyjęcia drugiego z alternatywnych rozwiązań. Dlatego szczecińska RIO „skłania się do stanowiska, iż analizowane upoważnienie nie wygasa po odwołaniu skarbnika".

Podstawę do tego stwarzają rozstrzygnięcia dotyczące istoty kontrasygnaty i roli skarbnika: w świetle orzecznictwa sądowego kontrasygnata nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy, skarbnik nie jest osobą upoważnioną do składania oświadczeń woli w imieniu jednostki samorządu terytorialnego ani do udzielenia upoważnienia do złożenia takiego oświadczenia, kontrasygnata - stanowiąc condicio iuris (warunek prawny) skuteczności czynności prawnej - jest swego rodzaju gwarancją terminowego wykonania zobowiązania i narzędziem dyscypliny budżetowej.

Izba wskazuje też na utrwaloną linię orzecznictwa, zgodnie z którą upoważnienia udzielone na podstawie art. 268a k.p.a. i odpowiadające mu po części przepisy samorządowych ustaw ustrojowych (tj. art. 39 ustawy o samorządzie gminnym, art. 38 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 46 ustawy o samorządzie województwa) na czas nieokreślony obowiązują do czasu ich odwołania przez piastuna organu (stanowiska), który ich udzielił bądź jego następcę, a więc niezależnie od zmiany personalnej na danym stanowisku.

RIO przywołuje także orzeczenie NSA z 17 kwietnia 2014 r, w którym sędziowie stwierdzili, że utrata mocy udzielonych upoważnień powodowałaby paraliż w funkcjonowaniu jednostki.

W sprawie kontrasygnaty wypowiedział się też Sąd Najwyższy (wyrok SN z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt V CSK 716/15), który uznał, że kontrasygnaty wymagają nie tylko czynności dokonane przez organy jednostki samorządu terytorialnego, ale także przez pełnomocników, jakimi są kierownicy jednostek organizacyjnych działających w obrębie osobowości prawnej danej jednostki samorządu.

Zdaniem RIO w Szczecinie zasadna jest analogiczna ocena obowiązywania upoważnień udzielonych przez skarbnika jednostki do kontrasygnowania czynności, z którymi wiążą się skutki finansowe.

Według RIO powyższe rozwiązanie ma na celu zapobieżenie paraliżowi funkcjonowania jednostki do czasu powołania nowego skarbnika i nie może być wykorzystywane jako obejście przepisów prawa statuujących wymóg funkcjonowania w każdej jednostce samorządu terytorialnego skarbnika powołanego przez organ stanowiący danej jednostki.

mp/    

Opublikowano: 2019-02-08 12:13

Uwaga! Artykuł pochodzi z portalu internetowego Serwis Samorządowy PAP.