Dola skarbnika. Raport FRDL: skarbnik powinien być zatrudniany na umowę o pracę

Skarbnik powinien być zatrudniany na umowę o pracę, co byłoby sposobem na uniezależnienie jego pozycji od wpływów politycznych – wynika z raportu FRDL. Fundacja przepytała samorządowych skarbników m.in. o to jak postrzegają sytuację finansową JST oraz o wyzwania i problemy, z którymi borykają się na co dzień.

Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród samorządowych skarbników z całego kraju zaprezentowano podczas II Krajowego Kongresu Forów Skarbników, który odbywał się w dniach 21-22 maja.

Z badania wynika, że najważniejszym wyznacznikiem sukcesu finansowego jednostki samorządowej jest wieloletnia stabilność finansowa. W ocenie badanych skarbników, utrzymanie jej stanowi jednak znaczące wyzwanie wobec szeregu problemów, z którymi skarbnicy i liderzy jednostek samorządowych muszą się na co dzień borykać.

Szczególnie istotnym zagrożeniem dla stabilności finansów lokalnych jest w opinii skarbników JST usztywnienie niektórych wydatków (przede wszystkim w sferze finansowania oświaty oraz pomocy społecznej) wynikające z nadmiernie szczegółowych regulacji prawnych.  

Problematyczne inwestycje

Na drugim miejscu wymieniali problem rosnących kosztów budowy i utrzymania infrastruktury oraz braku pełnej możliwości planowania związanych z tym wydatków.

Inwestycje infrastrukturalne, które zarówno dla mieszkańców jak i liderów samorządowych są najczęściej wskazywanym symbolem sukcesu jednostki samorządowej, nader często podejmowane są bowiem ad hoc, wyłącznie na skutek pojawiających się możliwości.

Z badania wynika, że w wielu gminach i powiatach decyzja o realizacji największych w ostatnich latach przedsięwzięć inwestycyjnych nie wynikała bowiem z konsekwentnej realizacji strategicznych planów rozwoju, lecz uzależniona była od zaistniałych okazji do skorzystania ze środków pomocowych. Wysokość i kierunki wydatków inwestycyjnych są zatem silnie uzależnione od nie do końca przewidywalnych okoliczności zewnętrznych. Dodatkowo skarbnicy wskazywali na istotną zależność wysokości wydatków inwestycyjnych od cyklu wyborczego: większość z nich potwierdziła, że w roku wyborczym wydatki te po prostu rosną.

Wielu skarbników zauważało także, że zagrożeniem dla stabilności finansowej ich jednostki samorządowej jest depopulacja (trzecie najczęściej wskazywane zagrożenie). Wpływa ona na efektywność ekonomiczną dostarczanych dóbr i usług, zwiększając jednostkowe koszty ich realizacji. 

Skarbnicy o reformie dochodów JST 

W ankiecie zapytano też o to, jakie zmiany powinny być wprowadzone w systemie dochodów lokalnych. W opinii skarbników najbardziej pożądane jest zwiększenie środków transferowych oraz udziałów w podatkach centralnych. Ich zdaniem przede wszystkim powinny wzrosnąć udziały samorządów w PIT. Ponadto, w ocenie ankietowanych, samorządy powinny mieć udział w dochodach z podatku VAT.

Zdecydowanie mniej badanych oczekiwałoby wprowadzania nowych podatków lokalnych czy zwiększania władztwa podatkowego w zakresie już istniejących rozwiązań. 

Skarbnicy powiatów w otwartych wypowiedziach wskazywali na różne nowe formy finansowania samorządu powiatowego (m.in. sugerowali, aby samorządy miały udział w dochodach funduszy celowych, czy postulowali, aby niektóre z tych funduszy zlikwidować i przekazać ich dochody samorządom powiatowym).

Słaba pozycja 


Według badanych rola skarbnika w praktyce polskich samorządów daleko odbiega od tego, co bezpośrednio wynika z przepisów prawa. Ankietowani skarbnicy czują się nie tylko księgowymi lokalnego budżetu, ale przede wszystkim doradcami władz lokalnych w zakresie finansów, a nawet faktycznymi współtwórcami lokalnej polityki finansowej.

W tym kontekście kwestią, na którą ankietowani zwracali szczególną uwagę, jest stabilność zatrudnienia. Zasadnicza większość respondentów uznała, że podobnie jak inni pracownicy urzędów samorządowych, skarbnik powinien być zatrudniany na umowę o pracę, co byłoby sposobem na uniezależnienie pozycji skarbnika od wpływów politycznych.

Krajowy Kongres Forów Skarbników to coroczne wydarzenie organizowane przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej, będące kontynuacją pracy forów profesjonalistów samorządowych działających przy ośrodkach regionalnych FRDL. Tegoroczna edycja Kongresu odbyła się pod honorowym patronatem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Najwyższej Izby Kontroli oraz Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych. 

II Krajowy Kongres Forów Skarbników zgromadził 450 skarbników jednostek samorządu terytorialnego z całej Polski, ekspertów i działaczy samorządowych.

mp/


Opublikowano: 2019-05-23 13:49

Uwaga! Artykuł pochodzi z portalu internetowego Serwis Samorządowy PAP.