Rosną długi. Krajowa Rada RIO: zahamowała tendencja spadku długu samorządów

Utrzymująca się od lat tendencja corocznego spadku kwoty długu jednostek samorządu terytorialnego w 2018 r. została zahamowana – poinformowała Krajowa Rada RIO.

Według KR RIO, wpływ na to miało zwiększenie przez samorządy zaciągania zwrotnych źródeł finansowania zadań – zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz wyemitowanych obligacji w stosunku do roku poprzedniego wzrosły o 10,4 proc., a zobowiązania wymagalne o 71,1 proc.

W sprawozdaniu z wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2018 r. podano, że kwota zobowiązań samorządów zaliczanych do długu publicznego wzrosła z 68,9 mld zł w 2017 r. do 76,1 mld w roku ubiegłym, w tym zobowiązań wymagalnych - z 76,7 mln zł do 131,2 mln zł.

"Zjawiska te sprawiły, że wielkość zadłużenia ogółem zwiększyła się w stosunku do ubiegłego roku o 10,4 proc. Tendencja malejącego poziomu długu do dochodów utrzymująca się od 2012 r. została zahamowana – poziom relacji zobowiązań do dochodów wynosił 30,2 proc. i był wyższy niż rok wcześniej o 0,2 punktu procentowego" - podkreśliła KR RIO.

W innym miejscu sprawozdania KR RIO wskazała, że w 2018 r. samorządy zaciągnęły kredyty i pożyczki na kwotę dwukrotnie wyższą w stosunku do poprzedniego roku (wzrost o 97 proc.). Ogółem, w porównaniu z 2017 r., jst zaciągnęły o 92,7 proc. więcej przychodów zwrotnych, w tym przychody na realizację projektów współfinansowanych ze środków zagranicznych były 2,5-krotnie wyższe niż w roku ubiegłym (251,2 proc.).

Jak wynika ze sprawozdania, zaliczane do długu publicznego zobowiązania jst w 78,7 proc. miały charakter krajowy. Podobnie jak w latach poprzednich główną grupą wierzycieli były banki (72,5 proc. kwoty zadłużenia), zobowiązania wobec sektora finansów publicznych stanowiły 4,8 proc. ogólnej kwoty wliczonych do długu publicznego zobowiązań.

Zobowiązania na poziomie roku ubiegłego utrzymało 19 jednostek, wzrost kwoty zobowiązań wystąpił w 1 843 jednostkach samorządu terytorialnego (tj. 65,6 proc. ogółu), przy czym w 609 jednostkach zobowiązania wzrosły o ponad połowę. W tym samym czasie spadek zadłużenia odnotowano w 871 jst (31 proc.). Liczba niezadłużonych samorządów spadła z 85 w 2017 r. (78 gmin i 7 powiatów) do 75 (70 gmin i 5 powiatów).

Kwota należności samorządów wzrosła w stosunku do roku ubiegłego o 20 proc., w tym należności wymagalne zwiększyły się o 21,4 proc. i na koniec roku wyniosły blisko 24,5 mld zł. Podobnie jak w roku ubiegłym najwięcej, bo aż 73 proc., należności wymagalnych generowały gospodarstwa domowe.

Do zobowiązań wliczanych do państwowego długu publicznego zalicza się kwoty zobowiązań z tytułu niespłaconych kredytów i pożyczek, niewykupionych papierów wartościowych wyemitowanych przez jst oraz przyjętych i wykorzystanych w budżecie tych jednostek depozytów. Uwzględnia się również zobowiązania publiczne i cywilnoprawne, których termin płatności minął, co przesądza o ich wymagalnym charakterze.

Do kategorii kredytów i pożyczek zalicza się – obok kredytu i pożyczki sensu stricto – również umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, które mają wpływ na poziom długu publicznego, papiery wartościowe, których zbywalność jest ograniczona, umowy sprzedaży, w których cena jest płatna w ratach, umowy leasingu zawarte z producentem lub finansującym, w których ryzyko i korzyści z tytułu własności są przeniesione na korzystającego z rzeczy, a także umowy nienazwane o terminie zapłaty dłuższym niż rok, związane z finansowaniem usług, dostaw, robót budowlanych, które wywołują skutki ekonomiczne podobne do umowy pożyczki lub kredytu.

kic/

Opublikowano: 2019-07-24 13:14

Uwaga! Artykuł pochodzi z portalu internetowego Serwis Samorządowy PAP.