Ostróda jest jedną z największych gmin województwa Warmińsko-Mazurskiego, zajmuje teren o powierzchni 401 km2, zamieszkuje ją ponad 15 tys. osób. Na terenie gminy znajduje się 80 miejscowości połączonych w 34 sołectwa.

Ostróda jest gminą typowo rolniczą. Poza rolnictwem mieszkańcy utrzymują się z pracy w przemyśle rolno-spożywczym, drzewnym oraz turystyce.

Gmina posiada bardzo zróżnicowany krajobraz. Jej północna część leży w obrębie Pojezierza Iławskiego, środkowa i południowa na Garbie Lubawskim, a zachodni skraj gminy obejmuje Dolinę Drwęcy.

W północno-wschodniej części gminy znajdują się wielkie kompleksy leśne oraz charakterystyczne jeziora polodowcowe połączone kanałami i rzeczkami. Część północna gminy ma charakter równinny, w podłożu tej części gminy dominują piaski zandrowe.

Część środkowa to wysoczyzna moreny dennej o typowo falistej powierzchni- dominują tu gliny zwałowe.

Południowe rejony gminy to zupełnie odmienny krajobraz. Obszar ten jest bardzo pofałdowany, charakteryzujące się dużą zmiennością budowy geologicznej- gliny, piaski i żwiry z głazami, występują tu liczne wzniesienia, wśród których najwyższe na całym Pojezierzu Mazurskim- Góra Dylewska 312m.n.p.

Lasy zajmują 29% powierzchni gminy. Prawie cały jej obszar leży w dorzeczu Drwęcy i jej dopływów: Grabiczka z Dylewską, kanału Ornowo, Poburzanki i Gizeli oraz Szelążnicy i Kanału Ostródzko-Elbląskiego.