
Miasta na prawach powiatu niezmiennie pozostają najbardziej zadłużoną grupą polskich samorządów. Według najnowszych danych Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, ich łączny dług na koniec 2025 roku wyniósł blisko 54 mld zł zł, co stanowi ponad 46 proc. zadłużenia całego sektora samorządowego. W przeliczeniu na jednego mieszkańca najwyższy dług mają Kraków i Łódź.

"Samorządy oczekują konsekwentnego, krok po kroku, dokończenia tej reformy, którą wspólnie rozpoczęliśmy” – podkreślił prezydent Wodzisławia Mieczysław Kieca podczas posiedzenia KWRiST poświęconego ewaluacji ustawy o dochodach samorządów. Zaznaczył przy tym, że wzrost dochodów sektora samorządowego ogółem nie oznacza stabilności finansowej każdej jednostki.

Ponad 361 mln zł z tzw. funduszu solidarnościowego trafi w tym roku do 279 samorządów, które odnotowały najmniejszy wzrost dochodów w porównaniu do lat ubiegłych. To efekt porozumienia wypracowanego w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) określającego kryteria podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026.

Rewizja determinant, zmiany w algorytmie podziału środków na oświatę, szybszy dostęp samorządów do danych podatkowych oraz wprowadzenie sankcji za nierzetelne dane przekazywane przez samorządy do GUS – to niektóre z rozważanych przez resort finansów zmian w systemie finansowania samorządów.

Samorządy mają prawo wydatkować środki budżetowe na niezbędne zabiegi pielęgnacyjne pomników przyrody, nawet jeśli znajdują się one na terenach nienależących do gminy – wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie.

Nabycie przez gminę nieruchomości po cenie wyższej niż wynikająca z operatu szacunkowego jest prawnie dopuszczalne, o ile cena ta zostanie ustalona w drodze negocjacji, a transakcja jest uzasadniona interesem publicznym lub rachunkiem ekonomicznym – wynika z wyjaśnień RIO w Łodzi.