28 marca br. Rada Miejska w Szprotawie objęła ochroną prawną osobliwy głaz narzutowy pod Borowiną. Z uwagi na kształt nazwano go „Dzik”. Burmistrz Szprotawy Mirosław Gąsik zaprasza do odwiedzin nowego pomnika. W tym celu urządzono już oznakowany mini parking turystyczny, spod którego mamy ok. 15 minut pieszo do „Dzika”. Głaz stoi w malowniczym miejscu, na skraju lasu i przedpolu łąk źródliskowych.
Ustępujący ze Wzgórz Dalkowskich ok. 150 tys. lat temu lądolód skandynawski odsłonił nowo ukształtowaną powierzchnię terenu i nagromadzony pod nim materiał skalny. W północnych rejonach ziemi szprotawskiej pozostawił ślady m.in. w postaci licznie występujących obtoczonych narzutniaków, w tym pokaźnych rozmiarów głazy. Największym dotychczas zidentyfikowanym w omawianym rejonie jest Flins koło Długiego, po raz pierwszy opisany przez słynnego śląskiego przyrodnika Theodora Schubego. Innym ciekawym egzemplarzem jest głaz koło Borowiny, którym w 2005 r. zainteresowało się Towarzystwo Bory Dolnośląskie.
W przeważającej części to skała granitowa, przedzielona niczym kanapka doskonale czytelnymi warstwami kwarcu o różnej barwie, tj. pomarańczowej oraz odcieniami koloru różowego. Po stronie południowej skały znajduje się materiał obcy w stosunku do masy skały, zwany ksenolitem. Dowodzi, że skała, będąc jeszcze na etapie krystalizacji, dostała się do środowiska podwyższonej temperatury i ciśnienia. W takich warunkach nietrudno o „doklejenie" się obcej, jeszcze niezastygłej materii.
Interesujące jest także otoczenie kulturowe głazu. Mapa Reglera, kreślona ok. połowy XVIII wieku, ukazuje na zachód od głazu „łąkę kamienną”. O tajemniczych „kamiennych stawach” wspomina także Georg Steller w publikacji poświęconej Borowinie. W późnym średniowieczu mieszkańcy Borowiny byli zobowiązani do dostarczania kamieni polnych na utrzymanie młyna na Bobrze w Szprotawie. Ok. 200 m na zachód od głazu narzutowego przebiegała dawna granica państwowa pomiędzy księstwami głogowskim a żagańskim, odcinkami zaakcentowana rowami i wałami - słynne Wały Śląskie. Z wywiadu środowiskowego pochodzi informacja, że w pobliżu kamienia w latach 70. ubiegłego wieku miała miejsce katastrofa radzieckiego samolotu wojskowego.
Spod pomnika rozpościera się w kierunku Borowiny malowniczy krajobraz łąk i pól uprawnych, poprzedzielanych enklawami leśnymi. To doskonała lokalizacja na rodzinny piknik. Głaz został wpisany na listę obiektów kwalifikowanych do Szprotawskiej Odznaki Turystycznej. Do nowego pomnika można dogodnie dotrzeć rowerem, odbijając w Witkowie ze ścieżki rowerowej Velo Sprotavia. A samochód zostawimy na dedykowanym mini parkingu turystycznym, przy drodze gminnej pod Borowiną, skąd mamy ok. 15 minut marszu do „Dzika”.
Mapa: Jak dojechać ze Szprotawy do Dzika
Dziękujemy prof. UJK dr hab. Marii Górskiej-Zabielskiej za wsparcie naukowe oraz Interwencyjnej Grupie Gospodarczej i Zakładom Usługowym „Zachód” za sprawne wykonanie i montaż turystycznych tablic informacyjnych.
Autor materiału:
Maciej Boryna
Biuro Turystyki i Edukacji Regionalnej
Więcej o głazie przeczytamy w opracowaniu