Najbardziej innowacyjnym projektem zgłoszonym przez gminy wiejskie okazał się „Gminny model prewencji podtopień na terenach rolniczych – racjonalizacja zarządzania wodą w JST jako element lokalnej odporności klimatycznej gminy” zgłoszony przez gminę Igołomia-Wawrzeńczyce. W projekcie gmina przekształciła utrzymanie rowów melioracyjnych z doraźnych interwencji w lokalny system zarządzania ryzykiem wodnym.

„Mogłoby się wydawać, że utrzymanie rowów melioracyjnych i urządzeń to zwykła techniczna sprawa, coś codziennego, mało efektywnego, wręcz oczywistego w gminie rolniczej. Ale właśnie w takich pozornie zwykłych zadaniach bardzo często kryje się największy potencjał innowacji” – podkreśliła wójt gminy Barbara Gładysz podczas wręczania nagrody. „Innowacją było to, że przestaliśmy patrzeć na meliorację jak na pojedyncze roboty interwencyjne, zaczęliśmy traktować ją jako proces, jako element lokalnego systemu bezpieczeństwa” – dodała. 

Jak podkreśliła, zbudowanie docelowego modelu było procesem, w którym usprawniano poszczególne elementy, by zapewnić większe bezpieczeństwo a jednocześnie ograniczyć koszty związane zarówno z samymi pracami melioracyjnymi jak i usuwaniem skutków podtopień. 

„Tu każda ulewa, każdy niedrożny rów, każdy przepust i każde zalane pole bardzo szybko przestają być spraw sprawą techniczną, a stają się sprawą bezpieczeństwa, plonów, mienia, spokoju i bytu mieszkańców” – wskazała Gładysz.

W projekcie do diagnozy stanu rowów wdrożono cyfrowy monitoring GPS oraz naloty dronowe. Do planowania działań wykorzystano zgłoszenia rolników i sołtysów. Aby lepiej zarządzać wodami opadowymi, mieszkańcy potrzymali zbiorniki na deszczówkę, a do prac przy udrażnianiu rowów wykorzystywana jest koparka zakupiona ze środków Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. 

„Dziś możemy powiedzieć, że udało się stworzyć rozwiązanie praktyczne, mierzalne i możliwe do powielenia w innych gminach. To nie była jednorazowa akcja. To był początek nowego modelu zarządzania wodą w gminie wiejskiej, modelu, który łączy przede wszystkim prewencję, technikę, odpowiedzialność finansową, współpracę społeczną i troskę o środowisko” – podkreśliła wójt.

Drugie miejsce w kategorii gmin wiejskich otrzymał projekt „Mała gmina – wielka medycyna. Kompleksowa opieka zdrowotna bez kompromisów w Gminie Rudnik”, czyli system zapewniający mieszkańcom dostęp do kompleksowej diagnostyki i leczenia w jednym miejscu. Trzecie miejsce otrzymała Zawoja za projekt „Wirtualny Urzędnik”. Gmina wdrożyła system oparty na sztucznej inteligencji obejmujący chatbot publiczny 24/7 dla mieszkańców oraz asystenta wewnętrznego dla pracowników urzędu.

W tej kategorii wręczono również pięć wyróżnień. Otrzymały je: gm. Dąbrowa za projekt „Dąbrowska sieć bezpieczeństwa i autonomii dla osób niesamodzielnych”, gm. Hażlach za projekt „Centrum Kultury STODOŁA w Zamarskach, gmina Hażlach”, gm. Majdan Królewski za projekt „Utworzenie i funkcjonowanie Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego „Brzostowe Wzgórze” w gminie Majdan Królewski”, gm. Szydłowo za projekt „Klub Międzypokoleniowy Szydłosfera w Gminie Szydłowo” oraz gm. Murów za projekt „Centrum Usług Publicznych w Murowie”.

Konkurs „Innowacyjny Samorząd” ma na celu promowanie najbardziej kreatywnych rozwiązań wdrażanych przez jednostki samorządu terytorialnego, które realnie poprawiają jakość życia mieszkańców. W tegorocznej edycji o zwycięstwo rywalizowało 147 projektów z całej Polski.

mr/