Planowane granty mają pozwolić samorządom na sfinansowanie wdrożeń rozwiązań otwartoźródłowych, z których urzędnicy korzystają na co dzień w pracy, a w tym: pakietów biurowych: edytorów tekstu, arkuszy kalkulacyjnych i programów do prezentacji; programów pocztowych i kalendarzy; programów do wideokonferencji i komunikatorów; rozwiązań do przechowywania plików; rozwiązań backendowych.

Zapowiadany program będzie pierwszym, w którym państwo sfinansuje wdrożenia otwartego oprogramowania w administracji. Zgodnie z zapowiedzią Standerskiego do samorządów trafi 10 mln zł z działania 2.4 programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 (FERC). Nabór obsłuży Centrum Projektów Polska Cyfrowa (CPPC).

„To przełom dla cyfrowej suwerenności polskiej administracji publicznej. Do tej pory urzędy sięgały po open source z własnej inicjatywy i na własny koszt. Teraz po raz pierwszy takie wdrożenia sfinansuje państwo. Pilotaże mają wypracować modele, które będzie można powtórzyć w kolejnych urzędach, a zarazem – skalować na poziom krajowy. Korzyści to niższe koszty oprogramowania, mniejsza zależność od pojedynczych dostawców i większa kontrola administracji nad własnymi narzędziami i danymi” – podkreślono w komunikacie opublikowanym na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.

Jeszcze tego samego dnia niespodziewany kontekst do zapowiedzi resortu stworzyła ogólnoświatowa awaria usług Microsoftu, która pozbawiła miliony osób na całym świecie dostępu do poczty e-mail Outlook, aplikacji Teams i innych podstawowych narzędzi nowoczesnego życia biurowego.

Według serwisu monitorującego Downdetector zgłoszenia o awarii „dotarły do 74 krajów i terytoriów w ciągu około godziny”. W Stanach Zjednoczonych pracownicy niektórych firm wrócili do domów w czwartek wcześniej. W Australii firmy nie mogły drukować faktur, a niektóre szkoły - prowadzić zajęć online w piątek.

Microsoft początkowo zapewniał, że „widzi pozytywne rezultaty” działań naprawczych, jednak kilka godzin później poinformował, że nie nastąpiła „trwała poprawa”. W piątek po południu firma nadal pracowała nad usunięciem awarii.

„Kontynuujemy prace nad przywróceniem działania naszych serwerów front-end, jednocześnie wdrażając dalsze działania, mające na celu optymalizację ruchu w celu poprawy stabilności usług i zwiększenia przepustowości” – poinformował Microsoft na X. W kolejnym komunikacie firma ogłosiła, że odnotowała „nieznaczny postęp” w usuwaniu globalnej awarii.

„Awaria usług Microsoftu, która zakłóca pracę instytucji w ponad 70 krajach, pokazuje ryzyko uzależnienia od globalnych dostawców technologii” – ocenił w piątek wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. „To wyraźna ilustracja problemów z cyfrowym uzależnieniem od globalnych korporacji” – napisał na platformie X.

Zdaniem wicepremiera ograniczeniu podobnych ryzyk może służyć zróżnicowanie dostawców oraz wykorzystywanie otwartego oprogramowania. Gawkowski przypomniał, że przygotowana przez jego resort Strategia Cyfryzacji określa plan działań w tym obszarze, a w przyszłości zweryfikowane rozwiązania mają być udostępniane centralnie całej administracji. Według ministra rozwijanie otwartego oprogramowania pozwoli nie tylko ograniczyć koszty, ale także zwiększyć cyfrową suwerenność państwa.

Przygotowując się do wdrażania Strategii Cyfryzacji resort i Centralny Ośrodek Informatyki (COI) zbadały 604 jednostki administracji publicznej. W większości obszarów dominuje w nich wykorzystania oprogramowanie własnościowe, ale ponad 83 proc. już punktowo stosuje rozwiązania open source.

W kwietniu w ministerstwie powstał zespół ds. open source, który koordynuje działania w resorcie oraz współpracę z NASK i COI.

„Wśród kolejnych kroków po konkursie grantowym dla JST będzie budowa Biura Programów Otwartego Oprogramowania oraz publicznego repozytorium oprogramowania open source dla administracji publicznej. To jedne z najważniejszych zadań w tym obszarze Strategii. Do planowanego repozytorium trafią rozwiązania sprawdzone pod kątem bezpieczeństwa, które jednostki administracji będą mogły samodzielnie wdrażać” – zaznaczyło Ministerstwo Cyfryzacji w komunikacie.

mam/