Zdaniem autora petycji, „od wielu lat w praktyce funkcjonowania niektórych zarządów cmentarzy komunalnych utrwalił się niebezpieczny dualizm prawny polegający na łączeniu kompetencji administracyjnych i cywilnych”.

„Zarządcy cmentarzy, działając formalnie jako jednostki budżetowe gminy, wydają akty o charakterze władczym (decyzje, zaświadczenia, wpisy do rejestrów), mimo że stosunki między nimi a osobami dysponującymi grobami mają charakter czysto cywilnoprawny, co jednoznacznie potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego” – napisał autor petycji.

Zdaniem petytora, mimo wyroków Sądu Najwyższego „organy samorządowe w praktyce nadają sobie uprawnienia do regulowania stanu prawnego grobu, dopisywania współdecydentów oraz wydawania decyzji w sprawach grobowych, powołując się na wewnętrzne procedury”.

„W efekcie obywatele są pozbawieni pewności prawa, dochodzi do konfliktów rodzinnych, a cmentarze komunalne stają się obszarem niejasnych praktyk finansowych i administracyjnych” – napisał petytor.

Autor petycji wniósł do Sejmu o wprowadzenie zmian w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Postuluje, by w ustawie dodać przepis, zgodnie z którym „prawo do grobu ma charakter cywilnoprawny i powstaje wyłącznie na podstawie umowy zawartej z zarządcą cmentarza”. 

Dodatkowo petytor postuluje o wprowadzenie ustawowego zakazu wydawania decyzji lub dokonywania zmian w rejestrze grobów przez zarządców cmentarzy bez pisemnej zgody stron umowy. Wśród innych rozwiązań zaproponowanych przez autora petycji znalazły się: nałożenie na gminy obowiązku publikowania procedur i  wzorów umów w BIP, wprowadzenie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej urzędników dopisujących współdecydentów i wydających decyzję bez podstawy prawnej oraz uregulowanie statusu dokumentów cmentarnych jako dokumentów cywilnoprawnych, a nie administracyjnych.

Sprawa trafiła do sejmowej Komisji do Spraw Petycji. Dokument przedstawił poseł Marcin Józefaciuk, który przypomniał, że problemy związane ze sferą prawa pogrzebowego były już omawiane w IX kadencji Sejmu, a Rada Ministrów przygotowała projekt nowelizacji obowiązującej ustawy.

„Ten projekt częściowo pokrywał się z żądaniami. (…) Nie wiadomo, co dalej dzieje się z założeniami tego projektu, dlatego ze względu na to, że już trwały prace w ministerstwie, warto by było wysłać dezyderat do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, aby dowiedzieć się najpierw, czy dalej ministerstwo pracuje [nad ustawą – red.]” – powiedział poseł.

Do petycji odniósł się też obecny na komisji Szymon Wróbel z Departamentu Administracji Publicznej MSWiA, który wyjaśnił, że przepisy dotyczące cmentarzy i chowania zmarłych są „problematyką międzyresortową”, a projekt nowelizacji ustawy w tej sprawie był w poprzedniej kadencji przygotowywany na poziomie Kancelarii Premiera.

„Jeśli mógłbym sugerować adresata tego dezyderatu, to sugerowałbym Prezesa Rady Ministrów, który zdecyduje, do jakich ministerstw to skierować, bo jest kilka ministerstw zaangażowanych w realizację tej ustawy” – powiedział przedstawiciel MSWiA.

Po rozpatrzeniu sprawy członkowie komisji zdecydowali o skierowaniu dezyderatu w sprawie niniejszej petycji do Prezesa Rady Ministrów.

mc/