Zdjęcie poglądowe, fot. PAP/Łukasz Gągulski
Miasta na prawach powiatu niezmiennie pozostają najbardziej zadłużoną grupą polskich samorządów. Według najnowszych danych Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, ich łączny dług na koniec 2025 roku wyniósł blisko 54 mld zł zł, co stanowi ponad 46 proc. zadłużenia całego sektora samorządowego. W przeliczeniu na jednego mieszkańca najwyższy dług mają Kraków i Łódź.
Ze sprawozdania KR RIO wynika, że z roku na rok wzrasta zarówno wielkość zadłużenia miast na prawach powiatu, jak i jego udział w zadłużeniu całego sektora samorządowego. Na koniec ubiegłego roku kwota długu tej grupy wzrosła o ponad 3,1 mld zł (6,2 proc.) w porównaniu do roku ubiegłego.
W raporcie wskazano jednak, że pomimo wzrostu kwoty długu, poziom relacji zobowiązań do dochodów w miastach na prawach powiatu spadł o 1,6 punktu procentowego i wyniósł 44,6 proc. (w 2024 r. wyniósł 46,2 proc.).
Zmniejszyła się także liczba miast z wysokim wskaźnikiem zadłużenia. Według danych KRRIO tylko w dziewięciu miastach zaciągnięte zobowiązania przekroczyły 60 proc. zrealizowanych dochodów. Rok wcześniej takich miast było 14.
Autorzy analizy zwrócili też uwagę, że zmniejszyła się liczba miast, w których wzrosła kwota zobowiązań. W 2025 r. kwota zadłużenia zwiększyła się w 40 miastach na prawach powiatu (w 2024 r. – w 47, w 2023 r. – w 55).
W 2025 r. największe zadłużenie per capita (na mieszkańca) miał Kraków (9715 zł), Łódź (8871 zł) i Wałbrzych (8653 zł).
Z kolei liderem dynamiki wzrostu długu na mieszkańca było Krosno, gdzie obciążenie wzrosło w ciągu ostatniego roku o 1 608 zł. Na kolejnych miejscach pod względem tempa zadłużania się znalazły się Kraków (wzrost o 1 245 zł) oraz Grudziądz (o 1 169 zł).
Po przeciwnej stronie bieguna znalazły się miasta, które aktywnie redukowały swoje zobowiązania. Największą redukcję długu per capita odnotowano w Świnoujściu – spadek o 583 zł, Poznaniu – spadek o 473 zł i Zabrzu – spadek o 426 zł.
Najmniej zadłużonym miastem na prawach powiatu w przeliczeniu na jednego mieszkańca było Jastrzębie-Zdrój z kwotą 276 zł.
mp/