Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło czwartą edycję programu „Kultura” Mechanizmu Finansowego EOG. W ramach tegorocznej edycji na wsparcie lokalnych działań kulturalnych resort wspólnie z darczyńcami z Norwegii, Islandii i Lichtenstainu przeznaczy 106 mln euro, czyli ponad 460 mln zł. Jak podkreśliła minister kultury Marta Cienkowska, to „daje nam największy budżet w historii na kulturę, jeśli chodzi o naszą wzajemną współpracę”.

W ramach IV edycji programu będzie można uzyskać środki na inicjatywy realizowane w mniejszych i średnich miastach, lokalnych instytucjach kultury i na działania skupione wokół aktualnych wyzwań związanych z dostępnością kultury.

10 lipca rozpoczął się nabór wniosków do Działania 2. o nazwie „Zwiększenie udziału społeczności w zróżnicowanej lokalnej scenie kulturalnej”, którego celem jest zwiększenie uczestnictwa społeczeństwa w różnicowanej lokalnej scenie kulturalnej. Na ten cel resort przeznaczy blisko 15 mln zł, a wnioskodawcy będą mogli uzyskać dofinansowanie w wysokości od 100 tys. euro do 500 tys. euro.

„To będą środki na projekty kulturalne i artystyczne, takie które koncentrują się na profesjonalizacji sektora kultury i wykorzystują różne formy artystyczne i kulturalne, ale także są ukierunkowane na przeciwdziałanie izolacji społecznej i brakowi zaufania” – wyjaśnił wiceminister kultury Marek Krawczyk.

O środki w ramach tego naboru mogą ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego działające w imieniu samorządowych instytucji kultury, publiczne instytucje kultury, szkoły i uczelnie artystyczne, organizacje pozarządowe działające w sektorze kultury oraz małe i średnie przedsiębiorstwa z tego sektora. Wnioski można składać do 10 listopada. Decyzje o dofinansowaniu zostaną ogłoszone na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 2027 r. Kolejne nabory w ramach Działania 2. zostaną ogłoszone w 2027 i 2028 r.

Z kolei 15 lipca rozpocznie się nabór w ramach Działania 1 pn. „Rewitalizacja i zrównoważone zarządzanie dziedzictwem kulturowym z aktywnym udziałem społeczności lokalnej”. Działanie to obejmuje wsparcie prac budowlanych i konserwatorskich przy zabytkach oraz budynkach, w których będzie prowadzona działalność związana z ochroną i promocją dziedzictwa kulturowego. Na ten cel resort przeznaczy 273 mln zł.

Wiceminister kultury Marek Krawczyk wspomniał też o projektach pozakonkursowych. Przekazał, że wsparcie otrzymają: Polskie Stolice Kultury 2026–2028, „Opieka nad żydowskim dziedzictwem kulturowym”, HeritoLab – Centrum Profilaktyki Konserwatorskiej oraz „Biblioteka dla lokalnych społeczności”.

Norweski Mechanizm Finansowy i Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), czyli tzw. Fundusze Norweskie są formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię kilkunastu państwom Europy Środkowej i Południowej oraz krajom bałtyckim. Główny cel to m.in. zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie EOG.

Operatorem programu „Kultura” jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Norweską Radą Sztuki, Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz Islandzkim Centrum Badań.

Szczegóły dotyczące naboru znajdują się w ogłoszeniu o naborze na stronie Funduszy Norweskich i EOG. Dokumenty do naboru w ramach Działania 2. są dostępne w poniższym załączniku.

mc/