Śląski Związek Gmin i Powiatów przyjął stanowisko w sprawie zwrotu odsetek bankowych narosłych od środków przekazywanych przez Wojewodę Śląskiego w formie dotacji celowych i innych środków. Chodzi m.in. ośrodki z Funduszu Pracy oraz realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.

„W związku z praktyką stosowaną przez Śląski Urząd Wojewódzki, polegającą na ujmowaniu w umowach dotacyjnych oraz innych umowach przekazujących środki (np. z Funduszu Pracy) zapisów mających na celu zobowiązanie jednostek samorządu terytorialnego do zwracania odsetek bankowych narosłych od środków przekazywanych przez Wojewodę Śląskiego apelujemy o zaprzestanie tych praktyk” – wskazano w apelu.

Jak wskazano, zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych gminy, miasta lub powiatu są źródłem dochodów własnych danej jednostki samorządu, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. 

„Jest to zasada generalna stanowiąca, że wszystkie odsetki narosłe od środków zgromadzonych na rachunkach gmin i powiatów stanowią ich dochód własny. Od tej jasno sformułowanej, generalnej zasady możliwe wyjątki mogą wynikać jedynie z odrębnych przepisów” – wskazano w apelu.

Samorządowcy przypomnieli również, że wyjątkiem od tej zasady były niektóre przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, gdzie ustawodawca jasno wskazał, że odsetki bankowe nie stanowią dochodu danej jednostki, a należy je zwrócić na wydzielony rachunek prowadzony w Banku Gospodarstwa Krajowego.

ŚZGiP podkreślił również, że linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie obala pogląd jakoby do odsetek bankowych należało stosować zapisy art. 255 ustawy o finansach publicznych (wyroki: sygn. I GSK 1577/22 z 23 września 2025 r., I GSK 819/22 z 28 maja 2025 r., I GSK 820/22 z 28 maja 2025 r. oraz I GSK 772/21 z 9 listopada 2021 r.). 

Samorządowcy powołali się też na wyjaśnienia Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach, która w piśmie WA.5210.125.2025 z 22 grudnia 2025 r. wskazała, że „odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych są źródłem dochodów własnych gmin i powiatów”.

„Żądania Wojewody stawiają samorządy w trudnej sytuacji. Z jednej strony Wojewoda grozi brakiem przyjęcia rozliczenia końcowego dotacji (niejednokrotnie opiewającej na milionowe kwoty) w przypadku niezwrócenia kwoty odsetek na rachunek bankowy Wojewody, z drugiej strony zwrot dochodów własnych bez podstawy prawnej może narazić samorządy na zarzut niegospodarności” – podkreślono w stanowisku.

Samorządowcy wskazali też, że poprawne naliczenie odsetek od każdej dotacji z osobna wymaga czasu pracy właściwych urzędników, co generuje dodatkowe koszty po stronie gmin i powiatów.  

„Problem zyskuje na aktualności w związku z realizacją Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Bezpodstawne ujmowanie przez Wojewodę w umowach dotacyjnych żądań zwrotu odsetek stanowiących dochód własny samorządów może wpłynąć na rozliczenie dotacji przyznanych na tak ważne zadania związane z bezpieczeństwem nas wszystkich” – podkreślono w stanowisku.

mr/