Miasta ostrożnie podchodzą do możliwości ubiegania się o pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Większość jednostek samorządu terytorialnego, które udzieliły odpowiedzi na pytania Serwisu Samorządowego PAP, dopiero analizuje program i rozważa inwestycje, które mogłyby powstać ze wsparciem środków z FBiO. W sumie odpowiedzi udzieliło 18 miast: Częstochowa, Elbląg, Gdańsk, Grudziądz, Jaworzno, Konin, Kraków, Legnica, Lublin, Łomża, Ostrołęka, Płock, Poznań, Racibórz, Starachowice, Suwałki, Świętochłowice i Wejherowo.

Liderzy inwestycji 

Zdecydowane na skorzystanie ze środków FBiO są władze Lublina i Legnicy, które w pierwszym miesiącu funkcjonowania programu złożyły pierwsze wnioski. 

Lublin zawnioskował m.in. o pożyczkę na zakup taboru autobusowego podwójnego zastosowania, który ma być wykorzystywany zarówno do celów cywilnych, jak i do realizacji zadań z zakresu obronności oraz ochrony ludności. 

„W ramach projektu planowany jest zakup 35 autobusów hybrydowych, w tym 20 typu maxi (12 m) i 15 typu mega (18 m), a także 20 mikrobusów. Wnioskowana kwota pożyczki wynosi 98,5 mln zł. Drugi wniosek dotyczy wsparcia zaawansowanej transformacji cyfrowej Miasta. Obejmuje on modernizację Miejskiego Systemu Monitoringu oraz serwerowni Miejskiego Centrum Przetwarzania Danych, utworzenie Miejskiego Centrum Cyberbezpieczeństwa, a także zakup elementów infrastruktury bezpieczeństwa dla Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie. Wnioskowana kwota pożyczki wynosi 16,47 mln zł” – wskazała Beata Pietryczuk z Biura Prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin.

Miasto zamierza też wnioskować o dofinansowanie na budowę lub modernizację dróg, mostów lub tuneli w celu dostosowania ich do standardów mobilności wojskowej. Aktualnie złożono dokumenty do  MON w celu potwierdzenie możliwości realizacji wnioskowanych zadań.

Również dwa wnioski o pożyczkę złożyła Legnica. Wskazane zadania to „Budowa schronu w Legnicy” na kwotę 52 845 530,00 zł netto i „Zwiększenie cyberodporności Systemu Wizyjnego Miasta Legnicy poprzez budowę zintegrowanej i bezpiecznej infrastruktury teleinformatycznej” na kwotę 29 133 994,72 zł netto. Miasto inwestycje zamierza zrealizować w całości ze środków FBiO i nie planuje angażować środków własnych.

Wnioski w przygotowaniu

Gdańsk, Grudziądz, Łomża i Starachowice zamierzają aplikować o środki z FBiO i są na etapie przygotowań wniosków o pożyczkę. 

Jak poinformowała Paulina Chełmińska z Biura Prezydenta Gdańska, miasto rozważa inwestycje związane m.in. z budową, modernizacją i remontem obiektów zbiorowej ochrony, rozwojem cyberbezpieczeństwa oraz modernizacją infrastruktury drogowej w celu dostosowania jej do standardów mobilności wojskowej. 

Grudziądz już rozpoczął procedurę aplikowania o środki i w najbliższym czasie zamierza złożyć wnioski o pożyczkę na budowę miejsc schronienia i modernizację dróg. W ramach srodków z FBiO zamierza wybudować miejsce ukrycia z funkcją parkingu przy ulicy Sienkiewicza oraz zmodernizować ul Dworcową jako drogę strategiczną wraz z budową węzła przesiadkowego jako strategicznego centrum logistycznego dla obsługi transportu autobusowego w wymiarze miejskim, powiatowym, krajowym oraz międzynarodowym.

„Dla większości zadań będziemy wnioskować o pożyczkę w wysokości 100 proc. nakładów netto, naszym wkładem będzie podatek VAT. Głównym celem i motywem realizacji wymienionych zadań jest dostosowanie gminy – miasta Grudziądz do działań w sytuacjach kryzysowych” – wskazano w odpowiedzi na pytania Serwisu Samorządowego PAP.

O pożyczkę planują zawnioskować również władze Łomży, które rozważają sfinansowanie w ten sposób modernizacji mostu przez rzekę Narew w ciągu ul. Zjazd oraz budowy nowoczesnego Centrum Zarządzania Kryzysowego z miejscem schronienia. O środki z FBiO planuje ubiegać się również Urząd Miejski w Starachowicach, choć jeszcze nie zdecydowano o konkretnych inwestycjach.

Plany i analizy

Prawie połowa miast, które udzieliły odpowiedzi na pytania Serwisu Samorządowego PAP dopiero zapoznaje się z możliwościami zaciągania pożyczek z FBiO

„Poznań analizuje obecnie zasady funkcjonowania Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz możliwości wykorzystania oferowanego w jego ramach instrumentu pożyczkowego. Rozwiązanie to postrzegamy jako interesujące uzupełnienie dostępnych źródeł finansowania inwestycji z zakresu bezpieczeństwa i odporności samorządów. Obecnie prowadzona jest analiza warunków programu oraz identyfikacja przedsięwzięć, które mogłyby zostać objęte wsparciem w ramach FBiO” – wskazał Michał Lemański, zastępca dyrektora Wydziału Zarządzania Kryzysowego i Bezpieczeństwa UMP.

Jak podkreślił, priorytetem miasta jest wytypowanie przedsięwzięć o największym znaczeniu dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania miasta w sytuacjach kryzysowych. 

„Ostateczny zakres zadań będzie uzależniony od wyników analiz, stopnia przygotowania projektów oraz spełnienia warunków określonych dla instrumentu pożyczkowego. Na obecnym etapie nie została jeszcze określona wartość planowanego finansowania ani wysokość ewentualnego wkładu własnego. Parametry te będą mogły zostać ustalone po zakończeniu analizy potencjalnych projektów oraz ocenie zasadności wykorzystania instrumentu FBiO w odniesieniu do konkretnych przedsięwzięć” – poinformował Lemański.

Władze Częstochowy po spotkaniu zorganizowanym przez Wojewodę Śląskiego i Bank Gospodarstwa Krajowego rozważają pożyczkę na większe zadania inwestycyjne związane z infrastrukturą bezpieczeństwa, ale ostateczne decyzje jeszcze nie zapadły. Analizy trwają również w Krakowie, choć władze miasta zakładają, że w przypadku podjęcia pozytywnej decyzji o zaciągnięciu pożyczki pierwsze wydatki będą mogły zostać poniesione najwcześniej w 2027 roku. W Suwałkach rozważane są inwestycje związane z budową dróg do celów ewakuacyjnych lub potrzeb wojska.

Ostatecznej decyzji w sprawie skorzystania ze środków FBiO nie podjęły też: Płock, Elbląg, Jaworzno i Ostrołęka. 

Bez pożyczek z FBiO

Jak poinformowała kierownik biura prezydenta Joanna Janik, Racibórz nie przygotowuje obecnie wniosku o pożyczkę z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności ze względu na sytuację finansową miasta, która nie pozwala na zaciąganie kolejnych zobowiązań.

„Koncentrujemy się przede wszystkim na pozyskiwaniu bezzwrotnych środków zewnętrznych, w szczególności dotacji rządowych i unijnych” – podkreśliła Janik.

Zaznaczyła, że z punktu widzenia potrzeb miasta istotne znaczenie mają strategiczne inwestycje drogowe podwójnego przeznaczenia, takie jak Wschodnia Obwodnica Raciborza oraz Regionalna Droga Racibórz – Pszczyna, które są realizowane przez innych zarządców dróg. 

O pożyczkę z FBiO nie planują wnioskować samorządy Konina, Świętochłowic i Wejherowa.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności został wydzielony w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W sumie dla sektora komunalnego na projekty związane z bezpieczeństwem i odpornością lokalną przeznaczono ponad 11 mld zł. 

5,6 mld zł dla samorządów. Ruszył nabór z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (dokumenty)

Jednostki samorządu terytorialnego mogą pożyczyć od 2 mln zł do 500 mln zł na sfinansowanie nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych projektu. Okres kredytowania wynosi do 20 lat, natomiast spłata kapitału może się rozpocząć rok od zakończenia realizacji projektu. Pożyczkę można otrzymać m.in. na: budowę i remonty obiektów zbiorowej ochrony, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa, zakup lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub dual-use oraz budowę i modernizację dróg w celu doprowadzenia ich do standardów mobilności wojskowej.

Nabory wniosków dla samorządów ruszyły 6 lipca. Wnioski o udzielenie pożyczki można składać w systemie ciągłym, natomiast ostateczny możliwy termin dla zawarcia umowy pożyczki to 31 grudnia 2030 r. Wnioski obsługiwane są przez regionalne oddziały BGK, właściwe dla danej jednostki samorządu terytorialnego.

mr/