Od lipca jednostki samorządu terytorialnego mogą wnioskować o pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Środki można otrzymać na: budowę i remonty obiektów zbiorowej ochrony, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa, budowę i modernizację systemów wykrywania i ostrzegania o zagrożeniach oraz zakup lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub dual-use. 

„Pożyczka może finansować wszelkie koszty modernizacji drogi, które są niezbędne do celów doprowadzenia jej do standardów mobilności wojskowej. Możliwe jest zatem sfinansowanie wydatków związanych z odwodnieniem drogi, czy jej oświetleniem, ale już np. budowa/remont kanalizacji sanitarnej/wodociągowej, chodników, ścieżek rowerowych, małej architektury, czy nasadzeń zieleni będzie stanowić koszt niekwalifikowalny” – wskazał Bank Gospodarstwa Krajowego.

W pierwszym etapie naboru dla sektora komunalnego przeznaczono 5,6 mld zł. W sumie do samorządów i ich jednostek organizacyjnych trafi 11 mld zł. 

5,6 mld zł dla samorządów. Ruszył nabór z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (dokumenty)

Zgodnie z programem jednostki samorządu terytorialnego mogą uzyskać od 2 mln zł do 500 mln zł pożyczki na okres 20 lat. Finansowaniem jest objęte do 100 proc. kosztów kwalifikowanych projektu. Niektóre samorządy będą też mogły skorzystać z umorzenia części pożyczonego kapitału.

Wnioski o udzielenie pożyczki można składać w systemie ciągłym, natomiast ostateczny możliwy termin dla zawarcia umowy pożyczki to 31 grudnia 2030 r. 

Pytania i odpowiedzi

1.  Komu przysługuje umorzenie i w jakiej wysokości?
O umorzenie mogą starać się jedynie jednostki samorządu terytorialnego. JST może otrzymać umorzenie w wysokości:
- 20 proc. jeżeli jest podmiotem wymienionym na liście JST kwalifikujących się do umorzeń, znajdującej się na stronie internetowej naboru w zakładce dokumenty;
- dodatkowe 20 proc. (czyli łącznie 40 proc. umorzenia) przysługuje tym podmiotom z listy JST kwalifikujących się do umorzenia, które będą realizować typ projektu budowa oraz modernizacja dróg, mostów i tuneli pozostających w gestii jednostek samorządu terytorialnego w celu doprowadzenia do standardów mobilności wojskowej (odcinki o długości nie większej niż 20 km) na obszarze objętym programem „Narodowy Program Odstraszania i Obrony – Tarcza Wschód” (tj. na obszarze 4 województw: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, podkarpackie, zgodnie z uchwałą Rady Ministrów nr 58 z dnia 10 czerwca 2024 r. ). Lista podmiotów uprawnionych do umorzenia może ulec zmianie. Informacje będą aktualizowane na stronie internetowej naboru.

2. Nie ma nas na liście podmiotów uprawnionych do umorzenia, co mamy zrobić, aby się na niej znaleźć?
Prawo do częściowego umorzenia pożyczki przysługuje jednostkom samorządu terytorialnego, dla których wskaźnik wykorzystywany do podziału rezerwy, o której mowa w art. 34 ust. 13 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jest niższy od średniej dla danej kategorii jednostek samorządu terytorialnego. Lista samorządów spełniających powyższe kryterium została opracowana przez Ministerstwo Finansów. BGK nie uczestniczy w jej tworzeniu, lecz jako instytucja wdrażająca jest zobowiązany do stosowania przekazanego wykazu w procesie udzielania pożyczek. Aktualizację listy/zmiany będziemy komunikować na stronie internetowej BGK.
 
3. Jesteśmy samorządem zlokalizowanym na obszarze Tarczy Wschód, ale nie ma nas na liście podmiotów uprawnionych do umorzenia. Czy możemy liczyć na dodatkowe umorzenie w wysokości 20 proc?
Nie, patrz pytanie 1. Jeżeli samorząd nie jest uwzględniony na liście JST uprawnionych do umorzenia to nie może w takiej sytuacji otrzymać umorzenia 20% z tytułu lokalizacji na obszarze Tarcza Wschód. Warunkiem koniecznym do ubiegania się o dodatkowe 20% jest spełnienie łącznie poniższych warunków: 
- kwalifikacja podmiotu na podstawie listy umieszczonej na stronie internetowej BGK;
- planowany do realizacji typ projektu to: budowa oraz modernizacja dróg, mostów i tuneli pozostających w gestii jednostek samorządu terytorialnego w celu doprowadzenia do standardów mobilności wojskowej (odcinki o długości nie większej niż 20 km);
- lokalizacja podmiotu na obszarze Tarcza Wschód.

4. Czy spółka komunalna, w której 100 proc. udziałów posiada JST może ubiegać się o pożyczkę z FBIO?
Tak, spółka, w której JST posiadają więcej niż 50 proc. akcji lub udziałów może ubiegać się o pożyczkę z FBIO.

5. Czy o pożyczkę mogą ubiegać się np. porozumienia międzygminne, stowarzyszenia gmin, powiatów oraz gmin i powiatów?
Nie, zgodnie z ZNW podmiotami uprawnionymi do ubiegania się pożyczkę są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego (gmina, powiat, województwo). 

6. Gmina jest upoważniona do umorzenia 20 proc. i chce wybudować schron oraz zmodernizować infrastrukturę drogową (dla której umorzenie przysługuje w wysokości 40 proc.). Czy to oznacza, że mamy złożyć odrębne wnioski?
Tak, zgodnie z § 7 ust. 6 Zasad Naboru Wniosków dla sektora komunalnego wymagamy odrębnych wniosków na projekty, którym przysługuje inny poziom umorzenia.

7. Czy koszty wykupu gruntów pod budowę drogi również mogą być sfinansowane pożyczką z FBIO?
Tak, pod warunkiem, że jest to niezbędne do realizacji projektu oraz koszt wykupu nie stanowi elementu dominującego w budżecie. Będziemy takie sytuacje rozpatrywać indywidualnie. 

8. Jeżeli gmina planuje modernizację drogi, to czy może również sfinansować w ramach pożyczki FBIO wydatki związane z przebudową infrastruktury kanalizacyjnej, czy odprowadzania wody?
Pożyczka może finansować wszelkie koszty modernizacji drogi, które są niezbędne do celów doprowadzenia jej do standardów mobilności wojskowej. Możliwe jest zatem sfinansowanie wydatków związanych z odwodnieniem drogi, czy jej oświetleniem, ale już np. budowa/remont kanalizacji sanitarnej/wodociągowej, chodników, ścieżek rowerowych, małej architektury, czy nasadzeń zieleni będzie stanowić koszt niekwalifikowalny. Tego typu koszty, choć zasadne z punktu widzenia Wnioskodawcy, nie są niezbędne do celów doprowadzenia drogi do standardów mobilności wojskowej.

9. Czy gmina może sfinansować zakup nieruchomości w celu budowy schronu lub miejsc ukrycia pożyczką z FBIO? 
Patrz: Podobnie jak w przypadku zakupu gruntów niezbędnych do realizacji projektu. 
W tym przypadku również - jeżeli zakup nieruchomości jest niezbędny do osiągniecia celu i nie stanowi elementu dominującego w budżecie projektu - można sfinansować go pożyczką z FBIO. Każdy przypadek będziemy rozpatrywać indywidualnie. 

10. Czy powiat może złożyć wniosek na realizację inwestycji z FBIO, która polega na budowie schronu przy szpitalu powiatowym. Podmiotem tworzącym szpital jest powiat. Nieruchomość, na której miałby zostać wybudowany schron należy do powiatu.
Tak, powiat może zaciągnąć pożyczkę i być jednocześnie Podmiotem realizującym Projekt, albo może przekazać pozyskane środki z pożyczki do szpitala, wówczas Podmiotem realizującym Projekt będzie szpital. Szpital będzie wówczas również stroną umów wykonawczych, a także płatnikiem faktur związanych z realizacją projektu. Taka konstrukcja została przewidziana w § 4 ust. 1 ZNW. Wybór formuły należy do powiatu. 

11. Czy projekty z zakresu budowy i modernizacji systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania i ostrzegania o zagrożeniach to wyłącznie przedsięwzięcia wskazane w fiszce MSWIA, czy również inne inwestycje wpisujące się w cele tego typu projektu?
Projekty z zakresu budowy i modernizacji systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania i ostrzegania o zagrożeniach zawsze wymagają potwierdzenia przez MSWiA, finansujemy tylko potwierdzony zakres.

12. Projekty z zakresu budowy i modernizacji systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania i ostrzegania o zagrożeniach zawsze wymagają potwierdzenia przez MSWiA, finansujemy tylko potwierdzony zakres.
Stroną umowy pożyczki musi być jeden samorząd, który będzie realizował inwestycję i będzie stroną umów wykonawczych oraz płatnikiem faktur. Samorząd ten nie musi być właścicielem nieruchomości, na których ten projekt będzie realizowany, może inwestować w obce środki/nieruchomości. Nam powinien udokumentować prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele realizacji inwestycji. To, czy/w jaki sposób inne samorządy będą partycypować w finansowaniu nakładów/spłacie/innych kosztach powinno być uregulowane pomiędzy tymi podmiotami. Bank ocenia kredytowo konkretny samorząd, który zaciąga zobowiązanie z tytułu pożyczki z FBIO i realizuje konkretny projekt.

13. Czy w ramach pożyczki możemy sfinansować zakup autobusów hybrydowych wykorzystywanych na potrzeby dual-use?
Pojazdy kołowe z napędem hybrydowym, z uwagi na ograniczenia wynikające z zasady DNSH (Do No Significant Harm), są wykluczone ze wparcia.  Finansowanie taboru wyposażonego w napęd spalinowy jako element napędu hybrydowego jest możliwe wyłącznie w przypadku taboru szynowego.

mr/