Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport dotyczący dostępności architektonicznej, cyfrowej i informacyjno-komunikacyjnej w samorządach. Kontrolą objęto 16 jednostek, w tym po dwa urzędy gmin i dwa starostwa powiatowe z terenu województw: kujawsko-pomorskiego, zachodniopomorskiego, podkarpackiego i opolskiego.

Jak wynika z raportu, aż 87 proc. jednostek nie było dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych – brakowało w nich podjazdów, wind i innych rozwiązań, które pozwoliłyby bez problemu dotrzeć do każdego pokoju. NIK wskazała m.in. na zbyt wysokie progi w drzwiach, brak informacji o zmianie poziomu podłogi oraz zbyt wąskie korytarze i drzwi dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim.

Problem dotyczył nie tylko poruszania się, ale też bezpiecznej ewakuacji osób z niepełnosprawnościami. Zdaniem NIK w kilku jednostkach nie zadbano o to, by osoby ze szczególnymi potrzebami mogły bezpiecznie opuścić budynek i zostać uratowane. 

„Nie wprowadzono odpowiednich procedur, w budynkach brakowało specjalnego sprzętu (takiego jak krzesła czy maty ewakuacyjne) lub bezpiecznych miejsc oczekiwania na pomoc, a pracownicy wyznaczeni do ewakuacji lub ratowania osób z niepełnosprawnościami nie zostali przeszkoleni” - wyjaśniła NIK.

Skontrolowane urzędy nie zadbały też o dostępność swoich stron internetowych. Jak wynika z raportu, żadna ze sprawdzonych stron nie była dostosowana w wymaganym zakresie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Na witrynach brakowało m.in. narzędzi asystujących i opisów dźwiękowych lub tekstowych, a na kilku zawartość przestawała być widoczna po powiększeniu ekranu.

Dodatkowo aż 87 proc. urzędów nie spełniło podstawowych warunków związanych z dostępnością informacyjno-komunikacyjną dla osób ze szczególnymi potrzebami. Na skontrolowanych stronach brakowało m.in. informacji o zakresie działalności jednostek w formie pliku tekstowego odczytywalnego maszynowo, nagrania w polskim języku migowym i tekstu łatwego do czytania.

„Ponadto w siedmiu jednostkach, w 10 budynkach, nie zapewniono urządzeń ani rozwiązań technicznych wspierających osoby słabosłyszące, takich jak pętle indukcyjne, systemy do komunikacji przy pomocy fal radiowych czy inne technologie ułatwiające odbiór dźwięku” – napisała NIK.

Najwyższa Izba Kontroli przypomniała, że instytucje publiczne miały obowiązek aktywnie likwidować wszystkie przeszkody dla osób z niepełnosprawnościami. Mimo to aż w 9 z 16 skontrolowanych jednostek nie podjęto rzetelnych działań w tym zakresie. W budynkach wykazano m.in. brak parkingów dla osób z niepełnosprawnościami, odpowiednich toalet i za wysoko zamontowane lady.

O problemach związanych z realizacją przez skontrolowane jednostki obowiązków w zakresie zapewniania dostępności świadczą również inne stwierdzone nieprawidłowości. Dotyczyły one przede wszystkim braku wdrożenia planów działań na rzecz poprawy dostępności lub nieuwzględnienia w tych planach analiz stanu dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. 

Po przeprowadzonej kontroli NIK złożyła wniosek do Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej o podjęcie działań zmierzających do zmiany ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz o wydanie wytycznych ułatwiających dostęp osobom ze szczególnymi potrzebami. Do Przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, złożono wniosek o podjęcie działań zmierzających do zmiany rozporządzenia w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań. 

mc/