Urzędomaty, czyli urządzenia do przekazywania korespondencji urzędowej, to rozwiązanie, na które decyduje się coraz więcej miast. Tak jest m.in. w Koszalinie, gdzie od 13 października mieszkańcy mogą odbierać korespondencję z miejskiego urzędu przez całą dobę. Urządzenie działa podobnie jak paczkomat – do odbioru przesyłki potrzebne są numer telefonu i kod PIN przesłany odbiorcy.

„Urządzenie pozwala na odebranie dokumentów urzędowych o każdej porze dnia i nocy, wtedy, kiedy ma się czas” – wyjaśnił prezydent miasta Tomasz Sobieraj podczas prezentacji urzędomatu.

Na podobne rozwiązania zdecydowały się też inne miasta, m.in. Poznań, który korzysta z urzędomatów od blisko 3 lat.

„Klient podczas składania wniosku ma możliwość wyboru, czy chce odebrać dowód rejestracyjny w okienku, czy z urzędomatu. Ta druga forma ma tę przewagę, że odbioru można dokonać poza godzinami pracy wydziału i nie trzeba umawiać się na wizytę, a urzędomat działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu” – wyjaśnił urząd miasta.

Mimo rosnącej popularności, część samorządów rezygnuje z wprowadzenia urzędomatów na swoim terenie, o czym w interpelacji poselskiej poinformował Michał Woś.

„Przykładem jest powiat raciborski, który prowadził analizy dotyczące uruchomienia urzędomatu, jednak wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Infrastruktury obowiązujące przepisy nie pozwalają uznać odbioru dokumentów z urzędomatu za skuteczne doręczenie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego” – wyjaśnił poseł.

W odpowiedzi wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec przyznał, że obecne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości uznania odbioru decyzji administracyjnej lub innych pism z wykorzystaniem urzędomatów.

„Rozwiązanie takie może rodzić wątpliwości prawne dotyczące w szczególności zapewnienia wiarygodnego potwierdzenia odbioru pisma przez oznaczoną osobę, ustalenia daty skutecznego doręczenia, możliwości zastosowania fikcji doręczenia przewidzianej w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zachowania gwarancji procesowych strony postępowania” – przekazał Bukowiec.

Jednocześnie wiceminister przyznał, że nie ma podstaw, by twierdzić, że wszystkie doręczenia za pomocą urzędomatów są wadliwe. Podkreślił, że wątpliwości zależą m.in. od sposobu działania urządzenia i procedur przyjętych przez dany urząd. 

„Nie można zatem stwierdzić, że wszystkie urzędomaty w Polsce funkcjonują na jednakowych zasadach – w jednym urzędzie odbiór dokumentu wymaga złożenia podpisu, w innym zaś zastępuje go elektroniczne potwierdzenie w postaci kodu PIN lub innego rodzaju weryfikacji. Nie oznacza to jednak, że każde doręczenie dokonane za pośrednictwem urzędomatu należy uznać za niespełniające obowiązujących wymagań prawnych” – wyjaśnił Bukowiec.

Na interpelację odpowiedziała też wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Magdalena Roguska. Odnosząc się do kwestii dostarczania dowodów osobistych i paszportów za pomocą urzędomatów wiceminister wyjaśniła, że z uwagi na obowiązujące przepisy taka opcja jest niemożliwa.

„Obowiązujące regulacje wyłączają możliwość doręczania dowodów osobistych z wykorzystaniem urzędomatów. Z uwagi na funkcje, jakie pełni dowód osobisty brak jest podstaw do wprowadzenia takiej możliwości w przepisach prawa” – napisała wiceminister.

Jak wynika z udzielonych odpowiedzi, ministerstwa infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji nie planują zmian w tym zakresie. Mimo to planowane są nowe rozwiązania, które mają ułatwić odbiór wybranych dokumentów. Jak przekazał Stanisław Bukowiec, resort infrastruktury chce umożliwić odbiór w urzędomatach dokumentów prawa jazdy i pozwoleń.

„Należy jednak podkreślić, że zmiana ta dotyczy przekazywania dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami i nie stanowi zmiany zasad doręczania decyzji administracyjnych oraz innych pism procesowych, które nadal podlegają przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego” – wyjaśnił Stanisław Bukowiec.

Z kolei MSWiA planuje wprowadzenie możliwości wysyłki paszportów na wskazany przez mieszkańca adres.

„Wprowadzenie powyższej usługi na terenie kraju wymaga nowelizacji ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, a także odpowiedniego dostosowania Rejestru Dokumentów Paszportowych (systemu teleinformatycznego) oraz e-usługi dotyczącej potwierdzenia odbioru dokumentu paszportowego” – wyjaśniła wiceminister Magdalena Roguska.

mc/