Fot. © European Union / Emile Windal
Europejski Komitet Regionów (KR) zaapelował o włączenie gospodarki wodnej do wszystkich polityk unijnych i zarezerwowanie w przyszłym budżecie UE dedykowanych środków na odporność wodną. KR podkreślił, że miasta i regiony potrzebują unijnego wsparcia, by skutecznie chronić mieszkańców przed suszami i powodziami.
W opinii przyjętej jednogłośnie podczas ostatniej sesji plenarnej KR podkreślił kluczową rolę władz lokalnych we wdrażaniu zaprezentowanej w czerwcu ub.r. przez KE Europejskiej Strategii Odporności Wodnej. W dokumencie zwrócono uwagę na konieczność integracji polityki wodnej z planowaniem przestrzennym oraz wspieranie rozwiązań opartych na naturze. Komitet zaapelował również o systemowe włączenie gospodarki wodnej do wszystkich obszarów polityki UE poprzez zastosowanie „testu wodnego” (Water Test) w odniesieniu do unijnego prawodawstwa.
„Dla europejskich regionów i miast dostępność wody już teraz jest źródłem niepokoju. Mamy do czynienia z suszami i powodziami; potrzebujemy wody do picia i do produkcji w kluczowych sektorach – od rolnictwa po leki czy energię” – podkreśliła przewodnicząca KR Kata Tutto, która była współsprawozdawcą opinii.
W dokumencie przygotowanym przez Katę Tutto oraz pierwszego wiceprzewodniczącego KR Juanmę Moreno zaapelowano o pełne włączenie miast i regionów w proces decyzyjny dotyczący planowania i gospodarki wodnej, zwłaszcza w transgranicznych dorzeczach rzek. Dokument wezwał też Komisję Europejską i państwa członkowskie do przyjęcia podejścia „odporność na etapie projektowania” (resilience by design) oraz do systematycznego włączania ocen odporności na klęski żywiołowe i podatności na zagrożenia do planowania przestrzennego i miejskiego oraz decyzji dotyczących inwestycji oraz infrastruktury.
„Europa potrzebuje strategii, która wzmocni zdolności regionów i miast do przewidywania ryzyk, ochrony obywateli i zapewnienia zrównoważonego wykorzystania wody – łącząc rozwiązania oparte na naturze z najlepszą dostępną technologią. Odwrócenie trendu wymaga większych i lepszych inwestycji, podejmowania decyzji bliżej ludzi i ich potrzeb oraz zobowiązania do inteligentnego i zrównoważonego gospodarowania wodą, tak aby wspierać społeczno gospodarczy rozwój każdego terytorium i chronić obywateli” – powiedział pierwszy wiceprzewodniczący KR Juanma Moreno.
W przyjętej opinii zrzeszeni w KR lokalni i regionalni liderzy postulują wyodrębnienie dedykowanych pozycji budżetowych na odporność wodną w kolejnym wieloletnim budżecie UE, z wykorzystaniem polityki spójności i innych instrumentów unijnych na rzecz regionów zmagających się z wyzwaniami wodnymi. W dokumencie zaznaczono również, że Komisja powinna dostarczać wskaźniki stresu wodnego rozbite na regiony oraz mapy podatności na zmiany klimatu, po to by środki na poziomie UE były dostosowane do różnych realiów terytorialnych.
„Woda jest fundamentem naszego bezpieczeństwa gospodarczego i środowiskowego, a wyzwania wodne odczuwane są najpierw i najmocniej na poziomie lokalnym. Oznacza to, że rozwiązania muszą być kształtowane lokalnie – i dlatego Komitet Regionów odgrywa kluczową rolę” – podkreśliła podczas debaty w KR Jessika Roswall, europejska komisarz ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki obiegu zamkniętego.
Komisja Europejska przedstawiła Europejską Strategię Odporności Wodnej w czerwcu 2025 r., aby odpowiedzieć na różne wyzwania związane z wodą w całej UE – od susz po powodzie i zanieczyszczenie wód. W 2026 r. KE uruchamia Platformę Interesariuszy ds. Odporności Wodnej – nową nieformalną grupę ekspertów, która zjednoczy interesariuszy oraz władze lokalne i regionalne w celu wspierania realizacji priorytetowych działań Strategii Odporności Wodnej.
mam/