Fot. PAP/Tomasz Gzell
Rozważenie rezygnacji z list poparcia projektów, doprecyzowanie zakresu i zasad przetwarzania danych osobowych uczestników budżetu obywatelskiego oraz wypracowanie we współpracy z UODO praktycznych wskazówek zapobiegających nadużyciom – to główne postulaty zawarte w stanowisku Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej dot. budżetów obywatelskich.
ZWRP sygnalizuje potrzebę uporządkowania zasad przetwarzania danych osobowych w ramach realizacji budżetu obywatelskiego poprzez określenie jasnych kryteriów przetwarzania danych gromadzonych podczas konsultacji społecznych, w tym ich zakresu, okresu ich przechowywania a także form weryfikacji tożsamości osób oddających głos. Rozwiązania powinny łączyć ochronę prywatności z możliwością udziału mieszkańców i skutecznym przeciwdziałaniem nadużyciom, takim jak wielokrotne głosowanie. W opinii związku służyć temu miałaby nowelizacja ustawy o samorządzie województwa w zakresie zasad przetwarzania danych osobowych i organizacji budżetu obywatelskiego.
Związek postuluje też, by nowe rozwiązania uwzględniały specyfikę samorządu województwa.
„Województwa nie dysponują takimi samymi zasobami informacji o mieszkańcach ani możliwościami ich weryfikacji jak gminy. Samorząd województwa nie prowadzi żadnych baz danych lub innych narzędzi umożliwiających identyfikację mieszkańców, które byłyby już wykorzystywane do realizacji jego zadań i możliwe do użycia także w opisywanym celu. Takie narzędzia nie są używane, gdyż charakter zadań województwa, w odróżnieniu od zadań gminnych, nie skupia się na bezpośredniej relacji z mieszkańcami” – czytamy w stanowisku.
ZWRP zwraca uwagę, że z tego względu rozwiązania wypracowane na poziomie gminnym wymagają starannej oceny przed ewentualnym zastosowaniem na poziomie wojewódzkim.
W opinii związku nowe przepisy powinny również uwzględniać szczególny charakter budżetu obywatelskiego jako formy konsultacji społecznych, zapewniającej równość i bezpośredniość udziału, a ocena zakresu danych musi brać pod uwagę ryzyko nadużyć.
„Brak przepisów określających zakres danych pozyskiwanych dla realizacji budżetu obywatelskiego powoduje różnorodność rozwiązań przyjmowanych przez samorządy, a w konsekwencji również różnorodność rozstrzygnięć nadzorczych wojewodów dotyczących przyjmowanych przez samorządy uchwał oraz różnorodność rozstrzygnięć sądowo administracyjnych” – czytamy w stanowisku.
ZWRP postuluje, by pracom legislacyjnym towarzyszyły działania doradcze UODO, prowadzone z udziałem przedstawicieli samorządów oraz inspektorów ochrony danych.
„Potrzebne są praktyczne wskazówki dotyczące zgodnego z prawem organizowania głosowania już na gruncie obowiązujących przepisów. Powinny one wskazywać możliwe do zastosowania sposoby identyfikacji głosujących zapobiegania nadużyciom, z uwzględnieniem ochrony danych oraz możliwości organizacyjnych poszczególnych szczebli JST” – czytamy w stanowisku.
Kolejnym postulatem ZWRP jest rozważenie rezygnacji z obowiązku zbierania list poparcia projektów.
„Mechanizm ten wiąże się z przetwarzaniem danych przez osoby zgłaszające projekty, podczas gdy możliwości weryfikowania list przez samorząd województwa są ograniczone. Należy ocenić, czy jego znaczenie dla prawidłowego przebiegu budżetu obywatelskiego uzasadnia związane z nim obowiązki i ryzyka, czy też właściwszym rozwiązaniem byłoby uproszczenie procedury zgłaszania projektów” – czytamy w stanowisku.
mam/