Zastępca RPO Stanisław Trociuk w piśmie do MSWiA odniósł się do projektu ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego. Projekt zakłada m.in., że posiedzenia komisji rad gmin, rad powiatów i sejmików województw mogłyby odbywać się zdalnie, jeśli statut danej jednostki samorządu terytorialnego przewidywałby taką możliwość.

Wątpliwości RPO budzi jednak kwestia dostępu mieszkańców do takich posiedzeń. Zdaniem Trociuka projektowane przepisy mogą prowadzić do sytuacji, w której mieszkańcom uniemożliwiony zostanie wstęp na zdalne obrady. Jak podkreślił, takie ograniczenie, jeśli nie miałoby wyraźnej podstawy ustawowej, byłoby sprzeczne z prawem.

Szczególne obawy zastępcy RPO budzi odwoływanie się autora projektu ustawy do doświadczeń samorządu z czasu pandemii COVID-19, gdy przepisy ustawy covidowej uniemożliwiały wstęp na zdalne posiedzenia rady miasta zewnętrznym obserwatorom.

„RPO uważa za niepożądane, aby projektowane przepisy mogły rodzić ryzyko takiego ograniczenia, prowadzące do uniemożliwienia wstępu obserwatorów na posiedzenia zdalne. Projektowane przepisy są bowiem niejednoznaczne, co w razie ich przyjęcia może doprowadzić do wielu sporów, także sądowoadministracyjnych” – napisał Stanisław Trociuk.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Trociuk przypomniał, że „obserwator obrad komisji rady gminy uprawniony jest do samodzielnego nagrywania posiedzenia, co należy odnosić analogicznie do posiedzeń komisji rady powiatu i komisji sejmiku województwa”.

W piśmie skierowanym do MSWiA zastępca RPO zaapelował o określenie w projektowanych przepisach, że prawo wstępu na posiedzenia komisji rady gminy, komisji rady powiatu i komisji sejmiku województwa obejmuje również obrady prowadzone zdalne.

Projekt ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego zakłada nowelizację szeregu aktów normatywnych z zakresu materialnego prawa administracyjnego, w tym ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym i ustawy o samorządzie województwa oraz niektórych innych ustaw dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Prócz wprowadzenia zdalnych sesji, projekt zakłada też m.in. rozszerzenie kompetencji samorządów w obszarach takich jak promocja odnawialnych źródeł energii, edukacja europejska czy finansowanie lokalnej kultury.

mc/