Monika Horna-Cieślak zwróciła się do wojewody lubuskiego w związku z napływającymi do niej niepokojącymi zgłoszeniami dotyczącymi pobytu w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. 

1 lipca 2026 roku weszły w życie przepisy zmieniające zasady dotyczące zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy przebywającym w OZZ.

Zgodnie z nowymi przepisami za osobę należącą do grupy wrażliwej uznaje się osobę, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków: 

1) posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, osób niepełnosprawnych lub jest opiekunem takiej osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;

2) ukończyła: a) w przypadku kobiet - 60. rok życia, b) w przypadku mężczyzn - 65. rok życia – o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych, którzy podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;

3) jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia wraz z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów; 4) jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej; 5) jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, trwającej przynajmniej 7 dni, nie dłużej niż do ustania przyczyny będącej powodem hospitalizacji.

Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę, że w praktyce dochodzi do sytuacji, w których jedynie część członków rodziny spełnia kryteria umożliwiające dalsze korzystanie z zakwaterowania.

„W konsekwencji powstaje realne ryzyko rozdzielenia rodziny albo postawienia jej przed wyborem pomiędzy zachowaniem jedności rodziny a utratą miejsca zakwaterowania przez osobę należącą do grupy wrażliwej” – zaznaczyła Monika Horna-Cieślak

RPD powołała się na sytuację zgłoszonego przypadku matki samotnie wychowującej czworo małoletnich dzieci, która została zobowiązana do opuszczenia Ośrodka Zbiorowego Zakwaterowania, pomimo że jej sytuacja materialna nie pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym.

W związku z wątpliwościami, rzeczniczka zwróciła się do wojewody z prośbą o rozważenie podjęcia działań z zakresu kompetencji urzędu nakierowanych na ochronę dzieci i ich rodzin w następstwie stosowania nowych zasad dotyczących pobytu w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania.

mo/