W opinii przygotowanej na wniosek jednej z jednostek samorządowych Izba przedstawiła najważniejsze dla gmin zasady związane z księgowaniem i rozliczaniem energii pochodzącej z OZE w modelu prosumenckim.

Depozyt prosumencki to nie dochód

W wyjaśnieniach Izba jednoznacznie podkreśliła, że depozyt prosumencki nie stanowi dochodu samorządowej jednostki budżetowej. Wykorzystywany jest jedynie do rozliczeń zobowiązań z tytułu zakupu energii elektrycznej ciążących na prosumencie energii odnawialnej w stosunku do sprzedawcy energii prowadzącego wirtualny rachunek/konto prosumenta. 

Jak zaznaczyła RIO, zgromadzone na rachunku środki pieniężne można wykorzystać na pokrycie kosztów energii nabywanej przez prosumenta, pomniejszając tym samym kwotę należności wynikającą z wystawionej faktury. 

Środki pieniężne, które zgromadzone zostały w depozycie prosumenckim, można wykorzystać przez okres 12 miesięcy od momentu ich naliczenia. Po tym okresie niewykorzystana nadwyżka zgromadzonej energii, która uznawana jest za nadpłatę, zwracana jest na rachunek/konto prosumenta. 

RIO zaznaczyła, że powyższy sposób rozliczania „nie przewiduje przepływu środków ujętych na koncie prosumenta na jego rachunek i opiera się na kompensacie (potrąceniu) wzajemnych roszczeń”. 

Księgowanie faktur i sprawozdawczość

Zgodnie ze stanowiskiem RIO, w księgach rachunkowych samorządowej jednostki budżetowej ewidencji podlega wyłącznie faktura zakupu zużycia energii elektrycznej w kwocie brutto po potrąceniu depozytu prosumenckiego.

Odnosząc się do zasad ewidencji tych środków RIO przypomniała „zapłacona kwota powinna zostać ujęta w § 426 Zakup energii klasyfikacji budżetowej, a zgodnie z nową klasyfikacją budżetową obowiązująca od 1 stycznia 2027 r. w § 770 Energia”. 

Izba zwróciła też uwagę, że kwoty depozytu prosumenckiego nie będą wykazywane w sprawozdaniu Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej. „Brak jest również podstaw do wystawiania na rzecz dostawcy energii faktury obejmującej wartość depozytu prosumenckiego” – dodała RIO. 

Izba wskazała też, że w przypadku niewykorzystania nadwyżki zgromadzonej energii i powstania nadpłaty w roku następnym wpływ środków na rachunek stanowi dochód klasyfikowany w § 094 Wpływ z rozliczeń/zwrotów z lat ubiegłych, a zgodnie z nową klasyfikacją budżetową w § 486 Rozliczenia/zwroty z lat ubiegłych.


mp/