Fot. PAP/Darek Delmanowicz
Śląskie samorządy chcą, aby we wskaźnikach zadłużenia JST nie były uwzględniane pożyczki zaciągane z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Według samorządowców obecne przepisy nie uwzględniają nadzwyczajnego charakteru wydatków związanych z bezpieczeństwem i ochroną ludności cywilnej.
Zarząd Śląskiego Związku Gmin i Powiatów przedstawił stanowisko w sprawie potrzeby wprowadzenia wyłączenia ze wskaźników zadłużenia pożyczek zaciąganych przez samorządy z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Jak wskazano, celem proponowanej zmiany jest stworzenie ram prawnych umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego (JST) efektywną realizację inwestycji o charakterze strategicznym dla bezpieczeństwa oraz obronności Państwa”.
„Proponowane rozwiązania zmierzają do zabezpieczenia potencjału inwestycyjnego samorządów poprzez eliminację ryzyka, w którym finansowanie zadań ochronnych ograniczałoby ich zdolność finansową wynikającą z indywidualnego limitu spłaty zobowiązań, o którym mowa w art. 243 ustawy o finansach publicznych. Choć regulacja ta pełni istotną funkcję stabilizującą i dyscyplinującą finanse lokalne, jej obecna konstrukcja nie uwzględnia nadzwyczajnego charakteru wydatków ponoszonych na zapewnienie bezpieczeństwa i ochronę ludności cywilnej” – wskazano w stanowisku.
Według ŚZGiP finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności nie może odbywać się kosztem bieżącej realizacji zadań własnych samorządów. Nie może też prowadzić do wyczerpania ustawowej zdolności zadłużeniowej.
„Ponieważ znaczna część zadań związanych z budowaniem odporności Państwa na poziomie operacyjnym spoczywa bezpośrednio na strukturach lokalnych, niezbędne jest zapewnienie im odpowiednich mechanizmów finansowania. Obecne rygory prawne sprawiają, że konieczność ponoszenia tych kosztów drastycznie ogranicza możliwość zaspokajania innych, codziennych potrzeb społeczności lokalnych” – podkreślono.
Zdaniem samorządowców wprowadzenie takiego wyłączenia stanowi wyjątek uzasadniony nadrzędnym interesem publicznym i nie będzie naruszało zasad ostrożnościowych w gospodarce finansowej JST. Jak podkreślono, konieczne jest też wprowadzenie regulacji, na podstawie których Regionalna Izba Obrachunkowa, wydając opinię o możliwości spłaty zobowiązań zaciągniętych na realizację zadań z zakresu obronności oraz ochrony ludności cywilnej, a w szczególności, których źródłem jest FBiO, będzie oceniać w szczególności wpływ planowanych zobowiązań na realizację zadań publicznych.
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności został wydzielony w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W sumie dla sektora komunalnego na projekty związane z bezpieczeństwem i odpornością lokalną przeznaczono ponad 11 mld zł. Jednostki samorządu terytorialnego mogą pożyczyć od 2 mln zł do 500 mln zł m.in. na: budowę i remonty obiektów zbiorowej ochrony, projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa, zakup lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub dual-use oraz budowę i modernizację dróg w celu doprowadzenia ich do standardów mobilności wojskowej.
Od 27 sierpnia Bank Gospodarstwa Krajowego, obsługujący FBiO, zawiesił nabór, ponieważ wartość złożonych wniosków o pożyczkę przekroczyła wysokość dostępnych środków. Wnioski o pożyczkę, które zostały złożone do momentu wyczerpania środków dostępnych w programie będą rozpatrywane według kolejności wpływu. Natomiast wnioski skutecznie złożone, ale przekraczające wartość alokacji w programie, znajdą się na liście rezerwowej.
mr/