Wyjaśnienia dotyczące wypłaty odpraw dla nauczycieli Regionalna Izba Obrachunkowa w Lublinie przedstawiła w odpowiedzi na wniosek wójta gminy Cyców. Pytanie dotyczyło zasadności wypłaty świadczenia w przypadku zmiany organu prowadzącego placówkę.

„Gdy nauczyciel posiada zagwarantowaną możliwość nieprzerwanego wykonywania pracy w tej samej placówce, a rozwiązanie stosunku pracy pozostaje wyłącznie następstwem zmiany organu prowadzącego szkołę, wypłata odprawy może zostać zakwestionowana jako wydatek nieodpowiadający wymogom celowości i oszczędności określonym w art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych” – wskazał prezes RIO w Lublinie Piotr Prystupa.

Jak wyjaśnił, odprawa przewidziana w art. 20 ust. 2 Karty Nauczyciela ma charakter świadczenia kompensacyjnego, którego celem jest złagodzenie skutków utraty zatrudnienia spowodowanej przyczynami organizacyjnymi niezależnymi od nauczyciela. 

„Świadczenie to związane jest z rzeczywistym ustaniem możliwości dalszego wykonywania pracy, a nie wyłącznie z formalnym rozwiązaniem stosunku pracy” – podkreślił Prystupa. „Jeżeli już w chwili rozwiązania stosunku pracy istnieje pewność dalszego wykonywania pracy w tej samej placówce, choć prowadzonej przez inny podmiot, powstają istotne wątpliwości co do realizacji kompensacyjnego celu odprawy” – dodał.

W ocenie RIO okoliczność, że nauczyciel ma zapewnioną możliwość podjęcia zatrudnienia od 1 września 2026 r. w tej samej szkole prowadzonej już przez stowarzyszenie, ma istotne znaczenie dla oceny przesłanek nabycia prawa do odprawy wynikającej z art. 20 ust. 2 Karty Nauczyciela. 

W wyjaśnieniach podkreślono, że przekazanie prowadzenia szkoły publicznej na podstawie art. 9 ustawy - Prawo oświatowe nie jest równoznaczne z likwidacją szkoły. Dochodzi jedynie do zmiany organu prowadzącego przy zachowaniu ciągłości funkcjonowania placówki, która zachowuje status szkoły publicznej, kontynuuje realizację zadań oświatowych.

 „Ustawodawca przewidział obowiązek poinformowania pracowników o prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach przekazania szkoły oraz nowych warunkach pracy i płacy. Konstrukcja ta wskazuje, że celem regulacji jest zapewnienie ciągłości funkcjonowania szkoły i stworzenie pracownikom możliwości dalszego zatrudnienia” – wskazano w wyjaśnieniach.

Wynagrodzenie urlopowe nauczycieli. RIO wyjaśnia co z godzinami ponadwymiarowymi

W odniesieniu do zasad gospodarowania środkami publicznymi, RIO wskazała, że zgodnie z art. 44 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wydatki powinny być dokonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz w sposób celowy i oszczędny. „Zasady te nie mogą prowadzić do odmowy wykonania obowiązku wynikającego wprost z ustawy, jednak nakładają na kierownika jednostki obowiązek uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym stanie faktycznym przesłanki świadczenia rzeczywiście zostały spełnione” – podkreślono.

Zgodnie z Kartą Nauczyciela, nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania, z którym rozwiązano stosunek pracy w przypadku całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Natomiast nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługują świadczenia określone w przepisach o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

mr/