Unia Miasteczek Polskich negatywnie zaopiniowała projekt nowelizacji ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg i wniosła o jego ponowne opracowanie po przeprowadzeniu konsultacji ze stroną samorządową. Według UMP kwota 19,7 mld zł, która ciągu dziewięciu lat ma trafić do samorządów na inwestycje drogowe to zdecydowanie za mało.

„Biorąc pod uwagę nie tylko inflację, ale także stały wzrost kosztów inwestycji drogowych oznacza to bardzo znaczące zmniejszenie ilości środków rządowych na pomoc samorządom w zakresie ich inwestycji drogowych. W opinii Unii Miasteczek Polskich, nawet bez poszerzenia katalogu nie tylko beneficjentów, ale także kategorii inwestycji drogowych realna wielkość 9-letniego budżetu winna wynosić 30 mld zł” – wskazał Eugeniusz Gołembiewski burmistrz Miasta Kowal, wiceprezes Unii Miasteczek Polskich.

Jak wyjaśniono w stanowisku obowiązujący system umożliwia obecnie przekazywanie jednostkom samorządu terytorialnego środków w wysokości około 3,8 mld zł rocznie. Natomiast w przedstawionym projekcie wskazano, że w latach 2027–2035 limit wydatków z budżetu państwa wyniesie łącznie około 19,7 mld zł, co oznacza średnio około 2,19 mld zł rocznie.

„Oznacza to zmniejszenie średniorocznego poziomu finansowania o około 1,61 mld zł, czyli blisko 42 proc. w stosunku do obecnego poziomu wsparcia. Projektowana redukcja finansowania następuje w okresie utrzymującego się wzrostu kosztów realizacji inwestycji infrastrukturalnych, obejmującego w szczególności: wzrost cen robót budowlanych, wzrost cen materiałów i usług, zwiększenie kosztów przygotowania dokumentacji projektowej, rosnące potrzeby inwestycyjne jednostek samorządu terytorialnego” – podkreślono w stanowisku.

Według UMP w praktyce będzie to oznaczało „istotne obniżenie realnej wartości wsparcia udzielanego samorządom oraz ograniczenie liczby inwestycji możliwych do realizacji przy wykorzystaniu środków Funduszu”.

„Ograniczenie środków finansowych w tak znaczącym zakresie może prowadzić do zahamowania wielu planowanych inwestycji oraz pogłębiania różnic rozwojowych pomiędzy poszczególnymi regionami kraju” – podkreślono. 

Przedstawiciele UMP są też zaniepokojeni wprowadzeniem limitu czasowego wsparcia przez inwestycji drogowych tylko na najbliższych dziewięć lat.

„Uważamy, że w warunkach ograniczania wysokości i dostępności dotacji unijnych na lokalne inwestycje drogowe, rządowe wsparcie dla tych inwestycji drogowych nie powinno być czasowo limitowane” – wskazał Gołembiewski.

UMP nie zgadza się również na rozszerzenie grona beneficjentów funduszu o miasta na prawach powiatu, które zgodnie z proponowanymi przepisami mogłyby wnioskować o środki m.in. na modernizację dróg krajowych będących w ich zarządzie.

„Rozszerzenie kręgu beneficjentów o największe, a co za tym idzie najbardziej wpływowe jednostki samorządowe spowoduje w sposób nieunikniony ograniczenie dostępności dotacji dla małych gmin” – podkreślił Gołembiewski. „Rozumiejąc inwestycyjne drogowe potrzeby MNPP, uważamy za wskazane utworzenie dla tego typu jednostek samorządowych odrębnego finansowego wsparcia” – dodał. 

UMP pozytywnie oceniła planowane przywrócenie nazwy Fundusz Dróg Samorządowych, która „lepiej oddaje ona rzeczywisty cel tego instrumentu, jakim jest wspieranie inwestycji realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego”. Pozytywnie oceniono również proponowane uzależnienie poziomu dofinansowania od zamożności jednostki samorządu terytorialnego. Według UMP takie rozwiązanie odpowiada wielokrotnie zgłaszanym postulatom środowiska samorządowego i może sprzyjać bardziej sprawiedliwemu podziałowi środków publicznych.

Wraca Fundusz Dróg Samorządowych. W projekcie prawie 20 mld zł dla gmin i powiatów

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw, który został przedłożony do konsultacji zakłada przywrócenie Funduszu Dróg Samorządowych oraz określa zasady wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z planowanymi przepisami uzyskanie dofinansowania będzie możliwe do 2035 roku, natomiast samorządy będą miały dodatkowe trzy lata na zakończenie i rozliczenie inwestycji. Łączny limit wydatków w ciągu dziewięciu ma wynieść 19.7 mld zł, z czego w 2027 limit wyniesie 2,65 mld zł, w 2028 – 2,35 mld zł, a od 2029 do 2035 po 2,1 mld zł rocznie. 

W projekcie zaproponowano też poszerzenie zakresu zadań, jakie mogą zostać dofinansowane ze środków Funduszu o inwestycje polegające na budowie dróg krajowych w miastach na prawach powiatu.

mr/