Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski zgłosiło szereg uwag do projektu ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg, wskazując na potrzebę stworzenia bardziej przejrzystego sytemu wsparcia, który będzie dostępny również dla mniejszych oraz słabszych finansowo jednostek samorządu terytorialnego.

W uwagach zaproponowano, by jednostki o najniższym potencjale dochodowym mogły uzyskać dofinansowanie sięgające 90 proc. kosztów realizacji zadania lub została dla nich wyodrębniona osobna pula środków.

„Dla wielu małych gmin i powiatów barierą w korzystaniu z Funduszu pozostaje bowiem konieczność zabezpieczenia odpowiednio wysokiego wkładu własnego. Dotyczy to również etapu przygotowania inwestycji. Dlatego wśród postulatów znalazło się także stworzenie instrumentu umożliwiającego najuboższym JST uzyskanie wsparcia na przygotowanie dokumentacji projektowej” – wskazano.

Według SGiPW niezbędne tej też wprowadzenie jasnych zasad dotyczących kwalifikowania kosztów inwestycji realizowanych w ramach RFRD. Chodzi m.in. o ograniczenie różnic interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi naborami i województwami oraz poszerzenie zakresu inwestycji.

„Do kosztów kwalifikowanych powinny należeć nie tylko bezpośrednie roboty drogowe, lecz także elementy niezbędne do prawidłowego wykonania zadania, m.in. odwodnienie, przebudowa kolidującej infrastruktury technicznej, wykonanie wymaganej przepisami infrastruktury okołodrogowej czy nabycie gruntów niezbędnych do realizacji inwestycji” – podkreślono.

Samorządowcy chcą też większych możliwości finansowania dróg wewnętrznych pozostających we władaniu gmin, w tym dróg zapewniających dojazd do zabudowy mieszkaniowej, obiektów użyteczności publicznej, terenów działalności gospodarczej czy innych miejsc ważnych dla mieszkańców.
  
SGiPW proponuje również zmiany dotyczące sposobu prowadzenia naborów i udziału strony samorządowej w podejmowaniu decyzji dotyczących podziału środków i oceny wniosków.

„Samorządy postulują pozostawienie wojewodzie możliwości dostosowania podziału środków pomiędzy zadania gminne i powiatowe do rzeczywistych potrzeb danego regionu, a także udział przedstawicieli gmin i powiatów w komisjach oceniających wnioski. Konieczne jest również ograniczenie możliwości uznaniowego dokonywania zmian na listach zadań” – wskazano. 

Przedstawiciele wielkopolskich samorządów oczekują, by finansowanie z RFRD w możliwie największym stopniu wynikało z wcześniej ogłoszonych kryteriów i uzyskanej punktacji. Ich zdaniem wszelkie wyjątki powinny być jasno określone i szczegółowo uzasadniane.

„Samorządy muszą z odpowiednim wyprzedzeniem wiedzieć, na jaki poziom dofinansowania mogą liczyć, jakie będą kryteria oceny oraz w jaki sposób będą przyznawane punkty. Jest to niezbędne do przygotowania dokumentacji, zabezpieczenia wkładu własnego oraz właściwego zaplanowania inwestycji w budżecie i wieloletniej prognozie finansowej” – wskazano.

SGiPW opowiada się także za wyraźniejszym rozdzieleniem środków przeznaczonych na remonty od finansowania budowy i przebudowy dróg.

Wraca Fundusz Dróg Samorządowych. W projekcie prawie 20 mld zł dla gmin i powiatów

Projekt nowelizacji ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury zakłada m. in. przywrócenie Funduszu Dróg Samorządowych oraz przedłużenie okresu jego funkcjonowania. Zgodnie z planowanymi przepisami uzyskanie dofinansowania będzie możliwe do 2035 roku, natomiast samorządy będą miały dodatkowe trzy lata na zakończenie i rozliczenie inwestycji. Łączny limit wydatków w ciągu dziewięciu ma wynieść 19.7 mld zł, z czego w 2027 limit wyniesie 2,65 mld zł, w 2028 – 2,35 mld zł, a od 2029 do 2035 po 2,1 mld zł rocznie.

Listy zadań mają być zatwierdzane przez ministra właściwego do spraw transportu. Planowane jest też zwiększenie z 5 proc. do 10 proc. rezerwy przeznaczonej na dofinansowanie zadań powiatowych oraz gminnych. 

Obecnie projekt ustawy został skierowany do konsultacji publicznych m.in. ze stroną samorządową.

mr/