fot. PAP/ Grzegorz Michałowski
Pogłębiający się kryzys demograficzny skutkuje gwałtownym wzrostem liczby wolnych miejsc w polskich przedszkolach. Z danych zebranych przez Serwis Samorządowy PAP wynika, że w największych miastach po rekrutacji na rok szkolny 2026/2027 pozostały tysiące nieobsadzonych miejsc. W efekcie wiele samorządów decyduje się na likwidację oddziałów.
Warszawa
Trudna sytuacja demograficzna widoczna jest m.in. Warszawie, gdzie według stanu na czerwiec 2026 r. w miejskich przedszkolach pozostało 4 062 wolnych miejsc (3 138 w placówkach samorządowych oraz 924 w konkursowych).
Rzeczniczka stołecznego ratusza Marzena Gawkowska wskazała, że liczba dzieci zameldowanych w stolicy systematycznie maleje – o ile w 2018 r. było to ponad 18,7 tys. dzieci, o tyle w 2024 r. już tylko nieco ponad 11,8 tys.
Dla porównania, ubiegłorocznej rekrutacji do samorządowych placówek było 2790 wolnych miejsc, a w niepublicznych 1603. Przez cały rok szkolny 2025/2026 samorządowe placówki wychowania dysponowały blisko 3 tys. wolnych miejsc.
Kraków
Dane statystyczne dotyczące liczby dzieci w krakowskich przedszkolach pokazują, że w ostatnich latach, a dokładnie począwszy od 2023 roku, nastąpiło odwrócenie trendu demograficznego, co sprawia, że liczba dzieci uczęszczających do przedszkoli w ujęciu rocznym zaczęła spadać.
Według danych na 30 września w roku 2020 liczba ta wynosiła 33 779, w 2021 roku – 34 555, w 2022 roku – 36 723, w 2023 roku – 35 803, w 2024 roku – 34 701 (łącznie przedszkola samorządowe i niesamorządowe).
W 2026 roku, po zakończeniu rekrutacji elektronicznej w samorządowych przedszkolach i szkołach podstawowych prowadzących oddziały przedszkolne, pozostało 928 wolnych miejsc. Łącznie z placówkami niepublicznymi w tegorocznej rekrutacji zostało 2 062 miejsc. W roku 2025 liczba ta wyniosła 1 935.
Poznań
W stolicy Wielkopolski liczba wolnych miejsc w przedszkolach stanowi 12,5 proc. wszystkich miejsc w samorządowych przedszkolach, przygotowanych na nowy rok szkolny. Po przeprowadzonej rekrutacji w mieście jest 1600 wolnych miejsc.
„Zaznaczyć należy, że w wyniku rekrutacji nie otwarto 42 oddziałów, z uwagi na nadwyżkę wolnych miejsc przekraczającą w poszczególnych przedszkolach znacznie ponad 25 miejsc organizacyjnych” – podaje rzeczniczka prasowa prezydenta Poznania Joanna Żabierek
W ubiegłym roku po rekrutacji wolnych miejsc było około 750, co stanowiło 9 proc. ogólnej liczby miejsc dostępnych do edukacji przedszkolnej w samorządowych przedszkolach. Liczba zamkniętych oddziałów rok do roku zwiększyła się prawie o 100 proc – w 2025 roku 22 oddziały nie zostały utworzone.
„Dane demograficzne wskazują na zmniejszanie się kolejnych roczników o około 250 w każdym roku urodzeń. W 2023 r. urodziło się 3093 mieszkańców Poznania, a w roku 2025 już tylko 2714. Wpływa to na organizację pracy przedszkoli - mniejsza liczba oddziałów, problemy z rekrutacją, zmiana organizacji pracy oddziałów” – wylicza Żabierek.
Wrocław
Nie mniej niepokojące dane przedstawił wrocławski ratusz. Po zakończeniu rekrutacji uzupełniającej w systemie pozostało około 2500 wolnych miejsc, z czego ponad 1400 w przedszkolach prowadzonych przez miasto Wrocław. Dla porównania w ubiegłym roku było około 1700 wolnych miejsc.
Zielona Góra
Kryzys demograficzny dotyka także mniejsze ośrodki. W roku szkolnym 2026/2027 w Zielonej Górze będzie o 12 oddziałów przedszkolnych mniej niż przed rokiem. Po zakończonej rekrutacji w przedszkolach wciąż jest ponad 300 wolnych miejsc.
„Analiza danych demograficznych wskazuje, że Miasto Zielona Góra dotyka kryzys demograficzny. W naborze na rok szkolny 2025/2026 liczba dzieci przyjętych była dużo mniejsza od liczby dzieci opuszczających mury przedszkola a w przedszkolach publicznych uruchomiono 11 oddziałów mniej w stosunku do roku szkolnego 2024/2025” – przekazała Joanna Izydorczyk z urzędu miasta Zielona Góra.
Miasto nie ma też optymistycznych prognoz za przyszłość. Z szacunków wynika, że w kolejnym roku szkolnym zamkniętych zostanie dodatkowych 10 lub 11 oddziałów przedszkolnych.
Kielce
Miasto zakończyło zarówno podstawową jak i uzupełniającą rekrutację do przedszkoli. Dane wskazują, że w placówkach zostało 131 wolnych miejsc. W tegorocznej rekrutacji do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych na terenie Kielc dostępnych było łącznie 4606 miejsc. 2850 dzieci będzie kontynuować wychowanie przedszkolne, natomiast przyjętych zostało 1114 nowych dzieci.
„Nie mówimy więc o nagłym problemie, lecz o procesie, do którego samorząd musi odpowiedzialnie dostosowywać organizację placówek. Celem miasta jest zapewnienie miejsc dla dzieci, które ich potrzebują, przy jednoczesnym racjonalnym planowaniu liczby oddziałów i wykorzystania infrastruktury przedszkolnej” – przyznaje Barbara Sipa, rzeczniczka prasowa UM w Kielcach.
Gdańsk
Sporo wolnych miejsc w samorządowych i nie samorządowych placówkach po rekrutacji zostało również w Gdańsku. To łącznie 1490 miejsc – to o 650 wolnych miejsc więcej niż rok wcześniej.
Toruń
Władze Torunia również zwracają uwagę na coraz mniej rodzących się w mieście dzieci.
„W Toruniu zameldowanych jest 1087 dzieci urodzonych w 2023 roku. Są to dzieci trzyletnie, czyli potencjalni kandydaci do przedszkoli. Dla porównania, pięć lat wcześniej (rocznik 2018) było ich 1644. Prognozy pokazują dalszy spadek liczby dzieci - za rok będzie ich 971, a za dwa lata 953” – informuje Małgorzata Orgacka z wydziału edukacji urzędu miasta w Toruniu
Po zakończeniu pierwszego etapu rekrutacji do przedszkoli na rok szkolny 2026/2027
w mieście pozostało 158 wolnych miejsc.
Białystok
Po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego w stolicy Podlasia pozostało ponad 370 wolnych miejsc w przedszkolach i szkołach podstawowych z oddziałami przedszkolnymi.
„Biorąc pod uwagę fakt zmniejszenia ogólnej liczby miejsc w przedszkolach, wolnych miejsc pozostało nadal dużo. To potwierdza spadek liczby dzieci w wieku przedszkolnym, widoczny w danych demograficznych” – konstatuje Marta Lepionka z urzędu miasta
Lublin
Blisko 400 wolnymi miejscami w przedszkolach po tegorocznej rekrutacji dysponuje Lublin. Rok temu w procesie rekrutacji udostępniono o około 300 miejsc więcej, jednak również po jej zakończeniu pozostało ok. 400 wolnych miejsc.
„Dane te potwierdzają obserwowany od kilku lat trend demograficzny. Liczba dzieci rodzących się w Lublinie systematycznie spada, co przekłada się na mniejsze zainteresowanie miejscami w przedszkolach. Miasto na bieżąco monitoruje sytuację i dostosowuje ofertę edukacyjną do zmieniających się potrzeb mieszkańców” – zapewnia Monika Głazik z biura prasowego lubelskiego ratusza.
Według prognozy przedstawionej przez ministerstwo edukacji liczba uczniów w polskim systemie oświaty będzie w najbliższych latach systematycznie spadać. MEN szacuje, że między rokiem 2026/2027 a 2042/2043 liczba dzieci i młodzieży zmniejszy się o ponad 1,5 mln. To z kolei oznacza, że co roku polski system oświaty będzie tracił ok. 110 tys. uczniów.
Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny w roku szkolnym 2025/2026 w Polsce działało 21,9 tys. placówek wychowania przedszkolnego (o 1,8 proc. mniej niż rok wcześniej), do których uczęszczało 1362,1 tys. dzieci (o 6,2 proc. mniej). Spośród dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym 82,5 proc. uczęszczało do przedszkoli, natomiast 16,1 proc. do oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych.
mo/