Związek Miast Polskich opublikował wstępne dane Ministerstwa Finansów o planowanych dochodach samorządów na 2027 r. z podziałem na każdą jednostkę wraz z kwotą potencjalnego uzupełnienia. Jak zaznaczono w arkuszu, podane kwoty dochodów i uzupełnienia mają charakter roboczy i poglądowy. Oficjalne dane zostaną opublikowane przez resort do połowy października. 

Z danych MF wynika, że w przyszłym roku dochody samorządów z udziału w PIT wyniosą 205,8 mld zł, a więc o ponad 12,7 mld zł (6,6 proc.) więcej niż w tym roku. Z tytułu subwencji do samorzadów trafi 53,2 mld zł, czyli o 2,7 mld zł (5,3 proc.) więcej niż w 2026 r. Najwyższy procentowy wzrost odnotuje CIT należny – jego kwota zwiększy się o 8,1 proc. (o 2,2 mld zł) do poziomu 29,7 mld zł.   

W udostępnionej samorządom prezentacji MF wskazało, że nominalny wzrost dochodów JST o 6,5 proc. przewyższa prognozowany na 2027 rok wskaźnik wzrostu PKB (3 proc.), co wskazuje, że "sektor samorządowy będzie bogacił się szybciej niż rośnie cała gospodarka". Zaznaczono przy tym, że wzrost dochodów r/r przewidziano we wszystkich kategoriach samorządów.

Według prognoz MF najwyższą dynamikę wzrostu odnotują województwa, których dochody zwiększą się o 8,3 proc. (o 2,0 mld zł) i osiągną poziom 26,3 mld zł. Dochody miast na prawach powiatu wzrosną o 7,7 proc. (o 6,9 mld zł) do kwoty 97,5 mld zł. Z kolei dochody gmin zwiększą się o 5,5 proc. (o 6,5 mld zł) do 124,2 mld zł, a powiatów o 5,4 proc. (o 2,1 mld zł) do 40,7 mld zł.

Z danych ministerstwa wynika, że sytuacja poszczególnych samorządów pozostanie zróżnicowana. Z jednej strony 572 jednostki odnotują wzrost dochodów powyżej 7 proc., a z drugiej ponad 600 JST (łącznie 609 jednostek, z czego aż 565 to gminy) odnotuje wzrost dochodów niższy niż prognozowany wskaźnik inflacji 2,8 proc.

Jak wyjaśniono w prezentacji MF "podstawową przyczyną tego stanu jest spadek potrzeb oświatowych, ustalonych na podstawie algorytmu oświatowego". Zjawisko to dotyczy blisko 500 jednostek i bezpośrednio wynika z depopulacji w oświacie oraz zmniejszenia liczby uczniów.

W celu zapewnienia wszystkim jednostkom samorządu wzrostu dochodów na poziomie co najmniej 3 proc. MF zaproponowało rozważenie przeznaczenia kwoty ok. 650 mln zł z rezerwy subwencji dla JST, przy tym 80 proc. tej kwoty miałoby zostać sfinansowane z tzw. puli samorządowej, a 20 proc. z puli Ministerstwa Finansów.

Projektowane uzupełnienie miałyby otrzymać samorządy, których dochody obliczone na 2027 rok, tj. należne dochody z tytułu PIT, CIT i subwencji ogólnej, powiększone o podatki lokalne z 2025 r. (tj PDP zgodnie z art. 24), są niższe niż 103 proc. analogicznych dochodów za 2026 rok, tj. należnych dochodów z tytułu udziałów w PIT i CIT, subwencji ogólnej oraz środków z rezerwy na uzupełnienie (z kwoty 361 mln zł), powiększonych o podatki lokalne z 2024 roku. 

mp/