W piątek, 17 lipca prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Nowe regulacje wprowadzają m.in. bon senioralny, z którego gmina będzie mogła sfinansować usługi opiekuńcze dla osób starszych w miejscu ich zamieszkania.

Według prezydenta ustawa ta jest krokiem we właściwym kierunku, jednak oczekuje, że w przyszłości przepisy zostaną rozwinięte w kompleksowy system opieki długoterminowej.

„Wsparcie osób starszych nie może być jałmużną ani zbędnym kosztem. Jest wyrazem solidarności i spłatą długu wdzięczności wobec pokolenia, które budowało fundamenty współczesnej Polski” – powiedział Karol Nawrocki.

Jak poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w pierwszej edycji programu w latach 2026–2028 rząd przeznaczy na bon senioralny 1 mld zł. W 2026 r. będzie to 100 mln zł, w 2027 r. – 400 mln zł i w 2028 r. - 500 mln zł. W kolejnych latach. finansowanie bonu ma wynosić 500 mln zł rocznie. Łącznie daje to 4,5 mld zł na bon senioralny w latach 2026–2035.

„To rekordowa kwota na organizację usług wsparcia w miejscu zamieszkania” – powiedziała, cytowana w komunikacie KPRM, pełnomocniczka rządu do spraw polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz. „Ta ustawa to systemowe podejście do planowania polityki senioralnej. To akt prawny, który ma być fundamentem tworzenia rozwiązań dla osób starszych. Jest tak zaprojektowana, żeby była kołem zamachowym dla kolejnych rozwiązań, działań i programów na rzecz seniorów” – dodała.

Zgodnie z nowymi przepisami bon senioralny w pierwszej kolejności trafi do gmin, w których dotychczas nie było usług opiekuńczych albo świadczono je maksymalnie dla 10 osób. 

„Następnie program obejmie gminy, w których prognozowany wzrost liczby i udziału seniorów w społeczności gminy jest wysoki. Często są to gminy wiejskie albo wiejsko-miejskie. Blisko 13 proc. gmin nie zapewnia usług opiekuńczych, a około 32 proc. gmin świadczy je dla nie więcej niż 10 osób. Dzięki programowi będą likwidowane białe plamy na mapie usług opiekuńczych” – wskazano.

Bon senioralny to usługa wsparcia w miejscu zamieszkania dla osób od 65 roku życia. Kryterium dochodowe uprawniające do skorzystania z tej formy wsparcia wynosi 3410 zł średniego miesięcznego dochodu z trzech miesięcy przed wnioskiem i ma rosnąć wraz z waloryzacją emerytur i rent. 

Środki na zorganizowanie pomocy otrzyma gmina, która będzie musiała ocenić potrzeby seniora oraz zawrzeć z nim umowę. Usługi opiekuńcze gminy będą mogły zapewnić samodzielnie lub przez wybrany podmiot. Wsparcie obejmie podstawowe czynności życia codziennego seniora. Będą to m.in.: robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, czynności higieniczno-pielęgnacyjne, np. pomoc przy myciu czy ubieraniu się.

Ustawa wprowadza też koordynatora opieki długoterminowej na szczeblu powiatowym, który będzie pomagał osobom wymagającym wsparcia znaleźć właściwą pomoc. Informacje przekazywane przez koordynatorów będą dotyczyć pomocy w domu, placówek dziennych, domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych. Środki finansowe na zadania powiatowych koordynatorów opieki długoterminowej będą pochodzić z budżetu państwa i trafią do powiatów jako dotacje celowe. Będzie to około 20 mln zł rocznie: 19,23 mln zł w 2027 roku, 19,71 mln zł w 2028 roku i 20,18 mln zł w 2029 roku.

mr/