Zmiany szczegółowych podziałek klasyfikacyjnych oraz zastosowanie dwustronności podziałek w odniesieniu do paragrafów przychodów i rozchodów zaproponowało Ministerstwo Finansów i Gospodarki w projekcie nowego rozporządzenia. Z klasyfikacji mają też zostać usunięte niewykorzystywane rozdziały, m.in. dotyczące gimnazjów i szkół zawodowych.
Rządowe Centrum Legislacji opublikowało przygotowany przez MFiG projekt w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Chodzi o przepisy wykonawcze do znowelizowanej ustawy o finansach publicznych.
„Ustawa zmieniająca w obszarze klasyfikacji budżetowej wprowadza przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa określonych w art. 124 ufp, który ma przyczynić się do lepszego – w stosunku do obecnego układu – prezentowania ekonomicznego charakteru ponoszonych wydatków. W związku z tym konieczne są również zmiany szczegółowych podziałek klasyfikacyjnych (paragrafów) i odpowiednia ich agregacja do grup określonych w ustawie, co realizuje projekt rozporządzenia” – wyjaśniono w uzasadnieniu do rozporządzenia.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w rozporządzeniu zostanie zastosowana zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków, która obecnie funkcjonuje m.in. w obrębie grupy „dotacje i subwencje”. Analogiczna zasada ma też obowiązywać w odniesieniu do paragrafów przychodów i rozchodów.
„W odniesieniu do wydatków jednostek samorządu terytorialnego wprowadza się grupowania uwzględniające zmiany wprowadzane ustawą (zmiana w art. 236 ust. 1–4 ufp) i projektowanym rozporządzeniem. Należy zauważyć, że paragrafy, które nie zostały przyporządkowane do grup wydatków jednostek samorządu terytorialnego (załącznik nr 2 do rozporządzenia) nie będą miały zastosowania do wydatków tych jednostek, analogicznie jak ma to miejsce w dotychczasowym rozporządzeniu” – wskazano.
W projekcie rozporządzenia wprowadzono również wynikające z bieżących potrzeb zmiany dotyczące rozdziałów, które obejmują:
- dodanie rozdziału „10022 Świadczenia osłonowe”, w celu ujmowania świadczeń, o których mowa w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 89) oraz w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1383, z późn. zm.),
- dodanie w dziale „400 – Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę” rozdziału „40022 Odnawialne źródła energii”. Wyodrębnienie tych zadań w klasyfikacji ma na celu zwiększenie przejrzystości oraz ułatwienie monitorowania środków publicznych przeznaczanych na te zadania,
- przeniesienie rozdziału „Działalność Centrum Informatyki Statystycznej” z działu „720 – Informatyka” do działu „750 – Administracja publiczna” (uchylenie rozdziału 72001 i utworzenie nowego rozdziału 75091) w związku ze zmianą zakresu zadań realizowanych przez tę jednostkę zgodnie z zarządzeniem nr 11 Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie połączenia jednostek budżetowych (Dz. Urz. GUS z 2025 r. poz. 54). Ze względu na rozszerzenie zakresu działalności Centrum Informatyki Statystycznej zasadne jest przeniesienie rozdziału obejmującego tę działalność do działu 750,
- uchylenie rozdziału „75089 Działalność Instytutu Finansów” w związku z likwidacją Instytutu w sierpniu 2025 r.,
- zmianę nazwy rozdziału „75076 Prezydencja Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej w 2025 roku” na „75076 Prezydencja Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej”, ponieważ pomimo zakończenia prezydencji Polski w Radzie UE pełnionej w 2025 r., funkcja taka sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie, a więc rozdział w nowym brzmieniu znajdzie zastosowanie przy kolejnym sprawowaniu takiej funkcji przez Polskę (bez konieczności tworzenia rozdziału przy każdym okresie prezydencji Polski w Radzie UE i jego uchylania po zakończeniu pełnienia tej funkcji),
- dodanie rozdziału „75092 Spadki przypadające z mocy prawa gminie i Skarbowi Państwa” w celu wyodrębnienia dochodów i wydatków związanych z obligatoryjnym przejęciem na mocy prawa spadku przez gminę lub Skarb Państwa jako spadkobiercę ustawowego (np. wydatków związanych ze spłatą zobowiązań z tytułu długów spadkowych, kosztów postępowania spadkowego itp.),
- uchylenie rozdziału „75111 Biuro Polityki Międzynarodowej” w celu dostosowania do potrzeb w zakresie organizacji pracy w Kancelarii Prezydenta RP – rozwiązanie to ma wpłynąć na sprawniejsze gospodarowanie środkami na wydatki budżetowe i zapewnić optymalizację procesów w ramach kontroli zarządczej. Tym samym całość wydatków organu pomocniczego Prezydenta Rzeczypospolitej, w tym wydatki związane z reprezentowaniem państwa w stosunkach międzynarodowych klasyfikowane będą w rozdziale „75101 Urzędy naczelnych organów władzy państwowej, kontroli i ochrony prawa”,
- zastąpienie rozdziału „75630 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin” dwoma nowymi rozdziałami, tj. rozdziałem „75670 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie miedzi i srebra” oraz rozdziałem „75671 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie ropy naftowej lub gazu ziemnego”. Jest to zmiana porządkująca związana z usunięciem podziału tego podatku z paragrafów (dotychczasowe paragrafy „015 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie miedzi i srebra” i „022 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie ropy naftowej lub gazu ziemnego” zostały zastąpione jednym paragrafem „133 Podatek od wydobycia niektórych kopalin” obejmującym cały podatek od wydobycia niektórych kopalin) i ujęciem podziału na rodzaje kopalin w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Przyjęte rozwiązanie jest spójne ze sposobem ujmowania innych tytułów podatkowych,
- zmianę nazwy rozdziału 75701 na „75701 Obsługa zadłużenia, należności i innych operacji finansowych Skarbu Państwa na rynku zagranicznym” w celu ujednolicenia stosowanego nazewnictwa w tym zakresie,
- dostosowanie terminologii dotyczącej zasobów własnych w rozliczeniach z budżetem Unii Europejskiej w nazwie rozdziału 75850, który otrzymuje brzmienie „75850 Rozliczenia z budżetem ogólnym Unii Europejskiej z tytułu zasobów własnych” dostosowane zmian wprowadzonych w ufp,
- uchylenie niewykorzystywanych rozdziałów „75506 Wojskowe jednostki organizacyjne prokuratury”, „75821 Komisja Nadzoru Finansowego”, „80110 Gimnazja”, „80111 Gimnazja specjalne” oraz „80130 Szkoły zawodowe”,
- dostosowanie do obowiązującego stanu prawnego objaśnień do rozdziału „71013 Prace geodezyjne i kartograficzne na potrzeby organów administracji geodezyjnej i kartograficznej”, „80150 Realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w szkołach podstawowych” oraz nazwy rozdziału 80152 na „80152 Realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w liceach ogólnokształcących, technikach, szkołach policealnych, branżowych szkołach I i II stopnia oraz szkołach artystycznych” wraz z objaśnieniami.
MFiG zakłada, że nowe przepisy po raz pierwszy będą miały zastosowanie do planowania budżetowego na rok 2027 r. dlatego chce, żeby nowe przepisy jak najszybciej weszły w życie.
„Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. W ten sposób zostanie zapewnione minimalne vacatio legis. Stosowanie przepisów rozporządzenia (podziałek klasyfikacyjnych) odnosi się wyłącznie do podmiotów z sektora publicznego, m.in. do organów administracji publicznej, w tym jednostek samorządu terytorialnego” – podkreślono.
Zgodnie z proponowanym rozporządzeniem, do sprawozdań z budżetów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 mają mieć zastosowanie dotychczasowe przepisy.
Poniżej do pobrania projekt rozporządzenia wraz z kluczami przejścia.
mr/