W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu nowelizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (projekt nr UD503).

W informacji o potrzebie wprowadzenia zmian wskazano, że obowiązująca od ponad 20 lat ustawa wymaga zmian dostosowawczych szczególnie w kontekście wyzwań związanych z aktualną sytuacją geopolityczną oraz zagrożeń hybrydowych.

Pytają o ujęcia wody i magazyny. Miasta apelują o zmiany w dostępie do informacji publicznej

W projekcie zaproponowano przede wszystkim rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających organom wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nowe przepisy mają dać podmiotom zobowiązanym jednoznaczną podstawę prawną do odmowy udostępnienia danych w przypadkach, gdy przemawia za tym ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa państwa lub jego ważnego interesu gospodarczego.

Projektodawcy podkreślają, że wprowadzenie tych przesłanek jest dopuszczalne w świetle art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i stanowi niezbędny krok w celu zapobieżenia sytuacjom, w których mechanizmy jawności państwa mogłyby zostać wykorzystane w sposób zagrażający interesom publicznym.

Projekt ustawy przewiduje też zmiany w zakresie funkcjonowania Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) oraz publikowania projektów aktów prawnych. Katalog informacji udostępnianych w BIP zostanie rozszerzony o odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej wraz z treścią samych wniosków (z uwzględnieniem ich uprzedniej anonimizacji). Zaproponowano też wprowadzenie alternatywy dla BIP w odniesieniu do udostępniania projektów aktów normatywnych w postaci ich udostępniania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dostępnego za pośrednictwem BIP.

Przygotowanie projektu rządowego zbiega się z apelem, jaki do premiera Donalda Tuska w październiku skierował zarząd Związku Miast Polskich (ZMP). Samorządowcy zaapelowali o pilne podjęcie prac legislacyjnych w dostępie do informacji publicznych, argumentując, że dotychczasowa praktyka stosowania przepisów utrudnia sprawne funkcjonowanie urzędów oraz stwarza poważne ryzyka dla bezpieczeństwa państwa i infrastruktury krytycznej.

Samorządowcy zwrócili uwagę, że coraz częściej zdarza się, że do urzędów wpływają tysiące wniosków o informacje, w tym również dotyczące infrastruktury krytycznej, m.in. funkcjonowania szpitali czy usytuowania ujęć wody. Wnioski tworzone przy pomocy sztucznej inteligencji zawierają po kilkaset pytań, odpowiedzi na nie angażują wielu urzędników, a przekazanie niektórych informacji może być po prostu niebezpieczne.

mp/