Związek Powiatów Polskich przedstawił stanowisko w sprawie braku możliwości realizacji przez powiaty zadań z zakresu aktywizacji osób bezrobotnych i poszukujących pracy. Chodzi o ograniczenie limitu środków na realizację form pomocy z 3,1 mld zł, które były do dyspozycji w 2025 r. do w 1,7 mld zł roku bieżącym. Jak podkreślono w stanowisku w ramach tych środków na wspófinansowanie projektów EFS+ ma zostać przeznaczony przeszło 1 mld zł, co oznacza, że powiaty będą miały do dyspozycji jeszcze mniej pieniędzy.

„W praktyce samorządom powiatowym na realizację zadań na podstawie ustawy o rynku pracy, w tym dla osób, które nie będą kwalifikować się do uczestniczenia w projektach współfinansowanych ze środków unijnych, pozostanie ok. 680 mln złotych” – wskazano w stanowisku. „Kwota 680 mln złotych pozwoli na sfinansowanie pomocy dla jednego bezrobotnego na poziomie ok. 850 zł rocznie. Dla porównania miesięczna wysokość stypendium dla osoby odbywającej staż wynosi przeszło 2 700 zł, dla uczestniczącej w szkoleniu przeszło 2000 zł” – dodano.

ZPP wskazał również, że sytuacja w poszczególnych województwach jest zróżnicowana i w przypadku województw opolskiego i wojewódzkiego, gdzie bezrobocie wynosi 6,2 proc. całość środków na realizację form pomocy została przekierowana na realizację projektów EFS.

„Oznacza to, że powiaty z tego województwa mają do dyspozycji 0 zł na realizację zadań na podstawie ustawy” – podkreślono. „Oczywistym jest, że w takim stanie rzeczy pomoc udzielana osobom bezrobotnym będzie musiała być drastycznie zlimitowana, a o wsparciu dla osób poszukujących pracy i innych biernych zawodowo nie będzie mowy” – dodano.

W stanowisko wskazano również, że w województwie lubelskim kwota na finasowanie kosztów realizacji form pomocy bez EFS+ została ustalona na 16,8 mln zł co stanowi 13,82 proc. kwoty przeznaczonej na ten cel w 2025 r. W województwie świętokrzyskim kwota środków na realizację form pomocy bez EFS+ wyniesie 8,7 mln złotych łącznie dla wszystkich powiatów. W województwie podlaskim na finansowanie pomocy poza EFS+ powiaty będą dysponowały kwotą 21 mln zł.

„Przyczyna tego stanu rzeczy nie leży w spadku przychodów z tytułu składki na Funduszu Pracy odprowadzanych przez pracodawców. Zgodnie z projektem ustawy budżetowej stan środków Funduszu Pracy na początek roku wynosi 25,5 mld zł a na koniec 2026 r. mają wynieść 27,8 mld zł. Tylko wpływy ze składek pracodawców mają wynieść przeszło 11 mld zł a wszystkie wydatki Funduszu Pracy zostały zaplanowane na 10,1 mld zł” – wskazano.

Przedstawiciele powiatów zwrócili też uwagę, że zgodnie z Konstytucją jednostkom samorządu terytorialnego powinien zostać zapewniony udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań. „Ustalenie wpływów powiatów na realizację zadań aktywizacji zawodowej na poziomie znacząco niższym niż w roku poprzednim, przy jednoczesnym rozszerzeniu osób objętych wsparciem powiatowych urzędów pracy w oczywistym stopniu łamie tę zasadę” – podkreślono.

mr/