Apel ma związek z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jakości powietrza, która została opublikowana 20 listopada 2024 roku. Zobowiązuje ona państwa członkowskie do wprowadzenia zmian w prawie służących dalszej poprawie jakości powietrza. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace nad projektem ustawy o jakości powietrza, która będzie transponować przepisy dyrektywy do ustawodawstwa polskiego.

W przyjętym przez marszałków województw stanowisku zaznaczono, że dostosowanie się do norm wynikających z nowej dyrektywy unijnej będzie stanowiła duże wyzwanie dla samorządów. Dlatego marszałkowie zaapelowali o wprowadzenie przepisów przejściowych w tej sprawie.

„Zgodnie z nową dyrektywą do końca 2028 roku samorządy województw będą musiały przygotować plany działania na rzecz jakości powietrza dla obszarów, na których są przekraczane nowe normy. Ich celem będzie wytyczenie drogi do osiągnięcia nowych standardów jeszcze przed wyznaczonym terminem ich osiągnięcia. To duże wyzwanie dla województw, dlatego naszym zdaniem są potrzebne przepisy przejściowe, które umożliwią ciągłość realizacji działań określonych w obowiązujących programach” – powiedział marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik.

W przyjętym stanowisku zwrócono uwagę, że po ocenie jakości powietrza za 2030 rok po raz pierwszy będą obowiązywać nowe programy ochrony powietrza przygotowane według nowych przepisów. Tymczasem obecne programy są ważne tylko do końca 2026 roku. Oznacza to, że zgodnie z obowiązującymi przepisami województwa będą musiały opracować nowe, kosztowne programy. Bez przepisów przejściowych obowiązywałyby one jedynie przez około pięć miesięcy – do czasu wejścia w życie wspomnianych planów działania na rzecz jakości powietrza.

W stanowisku przypomniano, że już raz resort klimatu i środowiska przygotował projekt ustawy wprowadzającej przepisy przejściowe i uproszczoną aktualizację programów ochrony powietrza, które zostały wypracowane wspólnie z województwami. Prezydent jednak zawetował ten projekt.

„Konwent Marszałków Województw RP apeluje do rządu o opracowanie i przyjęcie przepisów przejściowych, które pozwolą na uniknięcie konieczności opracowywania przez samorządy województw nowych programów ochrony powietrza w okresie przejściowym przed wdrożeniem wymogów nowej dyrektywy unijnej, a do prezydenta – o podpisanie przedmiotowych przepisów” – czytamy w stanowisku.

mam/