Celem nowelizacji ustawy Prawo oświatowe jest stworzenie podstawy prawnej do zakładania i funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w szkołach i placówkach. Ma ona też m.in. popularyzować wiedzę o spółdzielczości oraz rozwijać przedsiębiorczość i odpowiedzialność. Był to senacki projekt.

Prezydent Nawrocki argumentował, że ustawa „tworzy jasne zasady funkcjonowania spółdzielni uczniowskich, dzięki czemu młodzi ludzie będą mogli zdobywać praktyczne doświadczenie w przedsiębiorczości i zarządzaniu finansami w realnych warunkach szkolnych”.

„Młodzież będzie mogła swobodnie rozwijać umiejętności pracy zespołowej, a wypracowane wspólnie zyski będą wspierać cele społeczności szkolnej" - dodał.

Przedmiotem działalności spółdzielni może być prowadzenie na rzecz szkoły lub placówki oraz uczniów działalności usługowej, handlowej, wytwórczej, a także działalności społeczno-kulturalnej, promocyjnej i edukacyjnej, także na rzecz środowiska lokalnego.

Przepisy zakładają, że działalność spółdzielni nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Spółdzielnia nie ma osobowości prawnej i nie będzie podlegać wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, nie prowadzi ksiąg rachunkowych i nie sporządza sprawozdań na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości. Rachunkowość spółdzielni ma być prowadzona w formie uproszczonej, w sposób umożliwiający ewidencję członków spółdzielni, ustalenie wartości stanu środków będących w dyspozycji spółdzielni, ustalenie wyniku ogólnego oraz w poszczególnych rodzajach działalności.

Spółdzielnia może być założona, jeżeli z taką inicjatywą wystąpi grupa co najmniej pięciu uczniów szkoły lub placówki, którzy ukończyli 13.rok życia (w przypadku małoletniego ucznia wymagana jest pisemna zgoda jego rodziców). Zgodę na założenie wyraża dyrektor szkoły lub placówki, po uprzednim uzgodnieniu warunków jej prowadzenia. Ma też wyznaczyć nauczyciela-opiekuna, który ma wyrazić na to zgodę na piśmie. Spółdzielnia ma działać na podstawie statutu.

Członek spółdzielni wnosi wpisowe, nie wyższe niż 10 zł, które przeznacza się na działalność statutową spółdzielni. Członkowie spółdzielni nie otrzymują wynagrodzenia. Nadwyżka środków uzyskana w wyniku działalności spółdzielni nie podlega podziałowi pomiędzy jej członków, lecz jest przeznaczana na działalność statutową spółdzielni.

Nowelizacja wejdzie w życie 1 września 2026 r. Spółdzielnie działające w dniu wejścia w życie ustawy mają czas do 1 września 2027 r. na dostosowanie swoich statutów do jej zapisów.

pak/ kcz/