Przedszkolem publicznym jest przedszkole, które zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez gminę, ale nie krótszym niż pięć godzin dziennie - zdecydowali posłowie, nowelizując ustawę o systemie oświaty.

Analogiczne rozwiązania będą obowiązywać także w publicznych tzw. innych formach wychowania przedszkolnego, np. małych przedszkolach, klubach przedszkolaka czy ogniskach przedszkolnych. W tym czasie ma być realizowana w przedszkolach podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Według posłów, pięć godzin dziennie to wystarczający wymiar czasu, by zrealizować jej całość.

Wysokość opłat za świadczenia udzielane przez przedszkola publiczne w czasie przekraczającym wymiar co najmniej pięciu godzin oraz za korzystanie z wyżywienia w przedszkolach publicznych będą ustalały rady gmin w swoich uchwałach.

Posłowie zdecydowali także, że w niepublicznych "innych formach wychowania przedszkolnego" również musi być realizowana cała podstawa programowa wychowania. Przepisy mają wejść w życie 1 września 2010 r.

Jednocześnie, jak alarmuje w liście do redakcji Mirosław Obrębski, ekspert w dziedzinie prawa oświatowego terenowe biura Rzecznika Praw Obywatelskich grożą samorządom zaskarżeniem do sądów administracyjnych uchwał w sprawie opłat za przedszkole.

„Do wielu gmin trafiły lub wkrótce wpłyną wnioski Pełnomocników Terenowych Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie działań w sprawie usunięcia niezgodności z prawem w uchwałach dotyczących ustalenia opłat za świadczenia przedszkoli. Na podjęcie tych czynności daje się gminom nie więcej niż miesiąc pod rygorem ich zaskarżenia do wojewódzkich sądów administracyjnych. […]

Rzecznik nie zwraca uwagi na toczący się obecnie proces legislacyjny zmierzający do poprawy przepisów w tym zakresie oraz projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

Warto przypomnieć, że podstawę prawną do ustalania takich opłat stanowi art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stwierdza, że opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy, a w przypadku innych przedszkoli publicznych – organy prowadzące te przedszkola, z uwzględnieniem „art. 6 pkt 1”. Dla porządku warto zauważyć, iż w ustawie błędnie użyto określenia „pkt 1” zamiast „ust.1 pkt 1”.

Przepis ten ustalił, stosując powyższe odesłanie, że w przedszkolach publicznych przy ustalaniu opłat należy uwzględnić prowadzenie bezpłatnego nauczania i wychowania w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego. […]
   
I tu pojawia się problem, ponieważ dotąd w żadnym akcie prawnym nie określono prawidłowo czasu na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego. […]

Obecnie czynione są próby naprawienia tego istotnego błędu legislacyjnego. Gminy powinny więc zwrócić się do RPO o przedłużenie terminu i danie szansy na ustanowienie prawa miejscowego z uwzględnieniem zgodnych z prawem przepisów.”
     
Mirosław Obrębski

Autor jest stałym współpracownikiem czasopisma "Wspólnota"